<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
	
	>

<channel>
	<title>x-commons</title>
	<link>https://x-commons.com</link>
	<description>x-commons</description>
	<pubDate>Fri, 07 Mar 2025 22:52:04 +0000</pubDate>
	<generator>https://x-commons.com</generator>
	<language>en</language>
	
		
	<item>
		<title>The Unfinished Cascade</title>
				
		<link>https://x-commons.com/The-Unfinished-Cascade</link>

		<pubDate>Fri, 07 Mar 2025 22:52:04 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/The-Unfinished-Cascade</guid>

		<description>
	
ԱՆԱՎԱՐՏ ԿԱՍԿԱԴԸ.&#38;nbsp; ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ, ԱՈՒՐԱՅԻ, ԵՎ ԱՄՓՈՓՄԱՆ ՄԱՍԻՆ
Մարտ 9, 2025



ՎԱՀԱՆ Մ. ՄԻՍԱԿՅԱՆՃարտարապետ, Կուրատոր&#38;nbsp;&#38;nbsp;


	&#60;img width="1400" height="1867" width_o="1400" height_o="1867" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b71b1e53bddfcdd15583861b6317c43fcfb29d2589f77416fc58900077a62822/IMG_4929.jpg" data-mid="227889404" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b71b1e53bddfcdd15583861b6317c43fcfb29d2589f77416fc58900077a62822/IMG_4929.jpg" /&#62;






	

	



	



Պատկերացրեք հետեւյալը՝ փայտամածից կամուրջ, անփույթ խոստման նման, ձգվում է դատարկության վրայով։ Յուրաքանչյուր քայլը հառաչում է ոտքի տակ՝ փայտի ու մետաղի ճռճռոցով։ Ձեր աջ կողմում լայն հորանջում է մի բացվածք, ժանգոտվող երկաթբետոնի ու փոշու վիթխարի կմախք, շնչառության կեսին լքված հին շինհրապարակ։ Ձեր ձախ կողմում` կանգնած է Արարատ լեռը, անժամկետ ու լուռ, մինչ Երեւանը` կիսախոս պատմություններով կարված մի քաղաք, սփռված է ներքեւում: Օդում փոշու ու կանգնած ժամանակի հոտ է գալիս, իսկ կամուրջը դողում է կարծես մի լար՝ կապված այն ամենի միջև, ինչ եղել է և ինչ կարող է երբեք չլինել:


Սա Կասկադն է՝ Երևանի կիսատ հուշարձանը, որտեղ անավարտությունը սրտի պես բաբախում է: Վալտեր Բենիամինը մի անգամ գրել է, որ արվեստի իսկությունը կայանում է «այն ամենի էության մեջ ինչը փոխանցելի է իր սկսման պահից»

[1] Walter Benjamin, "The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction," in Illuminations, ed. Hannah Arendt, trans. Harry Zohn (New York: Schocken Books, 1969), 221.


, որակ, որը կապված է դրա տեւողությանը ու վկայությանը պատմության առաջ։ Կասկադի իսկությունը նրա ճեղքվածքն է՝ ամբողջականության մեջ լուծվելուց հրաժարվելը: Այստեղ կանգնել նշանակում է զգալ քաղաքի սարսուռը ՝ վախը վերջաբաններից, փորագրված նրա ոսկորների մեջ։ Ավարտումը կարող է լռեցնել այս վկայությունը՝ կենդանի հարցը վերածելով լուռ պատասխանի: Կիսատ խոստովանության նման, կասկադը բացահայտում է Երեւանը` այն ամենի միջոցով, ինչն այն թողնում է անկատար։





&#60;img width="1400" height="1867" width_o="1400" height_o="1867" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/30130bd825df357e4f8db29776fb91617b1d7d70b3a41a8a47525f8d73de308e/Cascade-IMG_4923.jpg" data-mid="227889712" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/30130bd825df357e4f8db29776fb91617b1d7d70b3a41a8a47525f8d73de308e/Cascade-IMG_4923.jpg" /&#62;
&#60;img width="1400" height="1050" width_o="1400" height_o="1050" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/69eb5379ad6a30fc29a82c7ab38ee7b32230b86ae5c79a3ce9fe86743ea93d78/Cascade-IMG_4936.jpg" data-mid="227889713" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/69eb5379ad6a30fc29a82c7ab38ee7b32230b86ae5c79a3ce9fe86743ea93d78/Cascade-IMG_4936.jpg" /&#62;
&#60;img width="1400" height="1050" width_o="1400" height_o="1050" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a86e2ba00816df22c04075d7355b7ec4b6f036ced70296767e82a7f3654441c9/Cascade-IMG_4957.jpg" data-mid="227889714" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a86e2ba00816df22c04075d7355b7ec4b6f036ced70296767e82a7f3654441c9/Cascade-IMG_4957.jpg" /&#62;








	
    
    
	

1. Ավարտման վախի հոգեվերլուծություն




Երևանը երկրորդ կաշվի պես կրում է կիսավարտությունը. թերավարտ շինությունները ու մոռացված նախագծերը «համեմում» են նրա հորիզոնը, ասես քաղաքը վախենում է ամբողջությամբ կանգ առնելու ծանրությունից։ Կասկադը, որն իր 572 աստիճաններով բարձրանում է դեպի «հաղթանակի» հուշահամալիր, բայց կանգ է առնում վերելքի կեսին, այս երկմտանքի ամենավառ քարացումն է: Սխալ կլիներ վերագրել այս քաղաքային դիմագիծը միայն թերի կառավարմանը կամ ֆինանսական սղությանը, այն ավելի խորը հավաքական անհանգստություն է պարունակում, հոգեբանական նահանջ փակման մտքի առջեւ։ Կասկադի դեպքում, Բենիամինի «իսկության» գաղափարը&#38;nbsp; ձեւակերպում է այս ճեղքվածքը՝ որպես նրա «աուրա». մի «սուրբ/պաշտամունքային» հետք, որը կարող է ջնջվել ավարտմամբ, արվեստից թողնելով միայն պատյանը

[2] Benjamin, "The Work of Art," 217-51.

։ Այստեղ, «ավարտումը» կնշանակի զուտ վերարտադրություն մի նախագծի, որը գոյացել է բոլորովին այլ գաղափարաբանական ժամանակաշրջանում (անկախ նախագծի բովանդակությունից), կամ նյութականացում մի նոր նախագծի, որը կտրված է այս քննադատական կոնտեքստից։ Այս դիսկուրսը կարեւոր է զարգացնել ոչ թե անավարտությունը խրախուսելու համար, այլ՝ հուշարձանի արժեքը վերծանելու, եւ նրա հետ հարաբերվելու լեզուն զարգացնելու համար։
Ինչու՞ այս վախը: Թերևս դա խորհրդային անցյալի ստվերն է, որի հետ քաղաքը չի կարող լիովին առերեսվել, կամ անհոժարությունը՝ բաց թողնելու այն հնարավորությունները որոնք Կասկադի անավարտ ձեւն առաջացնում է։ Այսպիսով, Կասկադը մնում է դառնալու մեջ առկախված, հուշարձան, որը շնչում է պոնտենցյալով։ Այնուամենայնիվ, ոչինչ չանելը պատասխան չէ. անտեսումը կվերածի այս երկմտանքը կործանման։ Ներկայումս առաջարկվել է ավարտելու միջամտության փորձ՝ մի քայլ այն կողմ լճացումից։ Սա սկիզբ է, բայց պարունակում է կասկադը ընդամենը հարթ ֆոնի վերածելու վտանգը, եթե այն չներգրավի բացվածքի անհանգիստ էներգիան:

	




&#60;img width="2000" height="1500" width_o="2000" height_o="1500" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7cb651e99f44883150073feffeefba03729ff40775fb448f3b882fd49ec8aff2/Cascade-IMG_4931.jpg" data-mid="227890208" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/7cb651e99f44883150073feffeefba03729ff40775fb448f3b882fd49ec8aff2/Cascade-IMG_4931.jpg" /&#62;







	

					
						2. Էսթետիկ շերտեր՝ հպում, տեսողություն և անավարտության աուրա




Մոտեցեք Կասկադին. ձեր զգայարաններն արթնանում են: Տրավերտինը, ծակոտկեն ու կոպտորեն ափիդ տակ, արեւ խմող ու ձեռքիդ ծանրությունը կրող, հրավիրում է վերեւ։ Հպման պահից Կասկադը հուշում է իր անավարտ պատմության մասին, բայց զգացական այս շերտում մնալը կնշանակի բաց թողնել դրա գոյությունը ձեւավորող ավելի խորը հոսանքները։ Վ. Բենիամին շրջանակից «շենքերը յուրացվում են երկու ձևով՝ օգտագործման և ընկալման միջոցով, ավելի ճիշտ՝ հպման և տեսողության միջոցով: [...] Շոշափելի յուրացումն իրականացվում է ոչ այնքան ուշադրությամբ, որքան սովորությամբ […] սովորությունը մեծապես կանխորոշում է նույնիսկ տեսողական ընկալումը»

[3] Benjamin, "The Work of Art," 240.


։ Այսպիսով, նուրբ ալքիմիան կայանում է նրանում, որ ճարտարապետությունը միայն տեսանելի չէ, այն նաեւ ապրած էություն է։ Հպումը նախորդում է տեսողությանը, իսկ սովորությունը կապում՝ երկուսը միասին:


Ուշադրություն դարձրեք Կասկադի աստիճաններին, մաշված՝ տեղացիների քայլերից։ Այս շոշափելի յուրացումը գործում է գիտակցական ընկալման մակարդակից ավելի ցածր շերտերում, իսկ «տեսողական ընկալումը տեղի է ունենում ոչ այնքան ուշադրությամբ որքան օբյեկտը պատահական կերպով նկատելուց»

[4] Benjamin, "The Work of Art," 240.


։ Դուք չեք ուսումնասիրում ամբողջ Կասկադը՝ որպես մի նկար. բարձրանում, նստում եք տեռասաներին, հյուսում այս ընթացքը ձեր առօրյա ճանապարհի մեջ, նկատում նրա ճակատները զարդարող հարթաքանդակները։ Այս կրկնությունն ինքնին հենց ձեւավորում է ընկալումը։ Հուշարձանի տեսարանները՝ Արարատի ուրվագիծը, Երևանի փռվածությունը, բացվում են ոչ թե որպես կանխամտածված կոմպոզիցիաներ, այլ՝ որպես պատահական բացահայտումներ՝ առաջնորդվելով մարմնի ռիթմով, իսկ կանխամտածված տեսարանը ցցված է վերեւում, եւ առջեւում։ Այդուհանդերձ, Կասկադի քայլերը ակնածանք չեն պահանջում, դրանք հրավեր են օգտագործման: Յուրաքանչյուր վերելք հուշարձանն ավելի խորն է մտցնում հավաքական կյանքի մեջ, որի իմաստը բխում է ոչ թե ստատիկ հիացմունքից, այլ՝ շարժումից, մաշվածությունից և ժամանակից: Պատմության շրջադարձային պահերին, երբ խորհրդածությունը թուլանում է, սովորությունը սկսում է իշխել, իսկ «Ճարտարապետությանը վերաբերվող յուրացման այս եղանակը որոշակի հանգամանքներում կանոնական արժեք է ձեռք բերում»

[5] Benjamin, "The Work of Art," 240.


։


Այնուամենայնիվ, Կասկադը ծնվել է հավաքական սովորությունները ուղղորդելու իմաստով, իսկ այն որոշակի «խորհրդանշական կարգը», 

[6] Lacan, Seminar II, 96. Այստեղ Լականի «խորհրդանշական կարգի» շրջանակը ձեւակերպում է Կասկադի երկակի իմաստները. որոշակի ընթեռնելիություն պարտադրող հստակ լեզվական և սոցիալական կառուցվածքը։ Վերջինս բացահայտում է թե ինչպես է նախագիծը կրում իր մրցակցող ճշմարտությունները:


 որը Կասկադը պիտի ամրագրեր չի կայացել նրա ընդհատման պատճառով։ Ջիմ Թորոսյանի ու մյուս հեղինակների նախագծով այս կառույցը պիտի կապեր քաղաքը առաջին հերթին հենց Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի հուշարձանին եւ «հաղթանակի» որոշակի պատմությունը քարոզող համալիրին եւ կամ «վերածնված Հայաստանը» խորհրդանշող հուշարձանին։ Այս երկու պատմությունները մեկտեղվել են մի ընդհանուր հուշարձանում, որն, ի դեպ, չի պարունակել որեւէ Խորհրդային սիմվոլիկա։ Այնուամենայնիվ, հենց այս տեսակ մեկտեղումը, որպես ժեստ, ամրագրում է գաղութակալ շրջանակի թույլատրելի էսթետիկան։ Կասկադի ճարտարապետությունը կարելի է ընթերցել երկու իմաստով։ Առաջին իմաստով, Մոսկվայի կողմից ֆինանսավորվող այս տրավերտինային վերելքը, ուռճացնելով Թամանյանական քաղաքաշինական հարավ-հյուսիս կապը կոչված էր պարտադրելու խորհրդանշական կարգ՝ իշխանության, առաջընթացի, գաղութային միասնության մասին։ Կասկադը, որպես կայսերական մոնումենտալիզմի դրսեւորում, որպես՝ «իշխանություն ստանձնած պրոլետարիատի արվեստ»
 
 [7] Benjamin, "The Work of Art," 218.


, իր յուրաքանչյուր քայլով կարող էր հիշեցնել խորհրդային փառքը, ուղղահայաց երթը դեպի միասնական իդեալ եւ այլ անհեթեթություններ։ Երկրորդ իմաստով, Կասկադը դետալային մակարդակում լինելով զուրկ խորհրդային սիմվոլիկայից եւ փոխարենը շարադրելով որոշակի հայկական խորհրդանշական պատմություն, հնարավոր է դարձրել նաեւ հաջորդ մեկնաբանությունը։ Նրա Ուրարտական ու Հայկական խորհրդանիշները, արեւային ժամացույցի կրկնվող թեմատիկան, գուցե նաեւ Չարենցի «արեւային մի քաղաք» տողերի թարգմանությունն են Թամանյանական Երեւանի հորինվածքում

 [8] Misak Khostikyan , “Social Media Post on Cascade," Facebook post, January 30, 2024, https://www.facebook.com/share/p/1A7tGRezQQ/. Իր գրառման մեջ Մ.Խոստիկյանը զարգացնում է միտքը Չարենցի խոսքերի եւ հուշարձանի խորհրդանշական զարդաքանդակների զուգահեռների մասին։


։ Այս պարագայում, խորհրդանշական կարգը, մոդեռնիստական կարճմամբ, շարադրում է արհեստականորեն պարզեցված վերելքը դեպի «վերածնունդ»։ Այս տեսակ մեկտեղումը, որը, ըստ իս, դուրս չէր գալիս գաղութային թույլատրելի էսթետիկայից, ոչ թե նսեմացնում, այլ կրկնակի հարստացնում է հուշարձանին՝ որպես արվեստի գործ։ Բայց այս պատմությունը կեսից կանգ առավ, իսկ բացվածքը բզկտեց սկզբնական իմաստը (ները)՝ գաղափարախոսության գործիքը վերածելով երկիմաստության տարածության:
	









&#60;img width="1400" height="1050" width_o="1400" height_o="1050" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/27c9e8704d7588e1b432a9a45303bd53fa5ed450fb601c657ec28f609c0c8e96/Cascade-IMG_4966.jpg" data-mid="227890626" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/27c9e8704d7588e1b432a9a45303bd53fa5ed450fb601c657ec28f609c0c8e96/Cascade-IMG_4966.jpg" /&#62;
&#60;img width="1400" height="1867" width_o="1400" height_o="1867" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/49d8d6225e66c07aafb806b6f7d2ff05c10b6836537ba4930db833e58df635f9/Cascade-IMG_4968.jpg" data-mid="227890627" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/49d8d6225e66c07aafb806b6f7d2ff05c10b6836537ba4930db833e58df635f9/Cascade-IMG_4968.jpg" /&#62;
&#60;img width="4356" height="1050" width_o="4356" height_o="1050" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4815a1034de213bf28c1efa817d40d6af397a1f5282f0179c9b9dafa437a95d5/Cascade-IMG_4989.jpg" data-mid="227890628" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4815a1034de213bf28c1efa817d40d6af397a1f5282f0179c9b9dafa437a95d5/Cascade-IMG_4989.jpg" /&#62;











	

	
3. Քաղաքային-տարածական&#38;nbsp;դինամիկան եւ քաղաքաշինական շրջանակը. «հուշարձանը քաղաքում»&#38;nbsp;բանավեճը


Ինչու՞ է սխալ պատկերացնել Թորոսյանի «մաքուր» նախագծի վերածնունդը՝ մոդեռնիստական նախագծի հավատարիմ վերարտադրությունը: Այս ազդակը կրկնում է Բենիամինի «բացասական կրոնաբանության» հասկացությունը. կենտրոնանալով սկզբնական, «սուրբ» ձևը վերականգնելու վրա, կարծես ավարտումը կարող է հարություն տալ դրա նախատեսված հիացմունքին

 [9] Benjamin, "The Work of Art," 225.


: Բայց ինչո՞ւ։ Ի՞նչ նպատակով։ Արդյո՞ք այդքան միանշանակ է «վերծնունդի» այդ ուղղին։ Թորոսյանի Կասկադը ձգտում էր ակնածանք առաջացնել իր պատկերացումներով Հայկական, բայց մոդեռնիստական երազանքով, ակամայից նաեւ դառնալով որպես վերահսկողության ավարտված խորհրդանիշ: Այսօր դա այլ բան է անում։ Անավարտ, այն առաջացնում է ոչ թե հիացմունք, այլ հրավեր։ Մարդիկ հապաղում են, ճեմում, բարձրանում: Նրա ճեղքված վիճակը հետ է հրում մոդեռնիստական շրջանակը` սառած հուշարձանի փոխարեն կենդանի բեմ առաջարկելով: Նրա աուրան պահանջում է իրեն վերաբերվել, որպես բաց վերքի, հավաքական հիշողության համատեքստում, այլ ոչ թե փակվող գործի։


Ինչու՞ է սխալ պատկերացնել այս ամենից կտրված մի նոր նախագծով այլ ավարտ։ Ադորնոյի մշակութային արդյունաբերության քննադատությունը նախազգուշացնում է Կասկադը հղկված զբոսաշրջային թակարդի վերածելու վտանգի մասին

 [10] Adorno, Theodor W., and Max Horkheimer. "The Culture Industry: Enlightenment as Mass Deception." In Dialectic of Enlightenment, translated by John Cumming, 120–67. New York: Continuum, 1997.


, որտեղ նրա կոպիտ եզրերն ու պատմական ճեղքերը վերածվում են սահուն, սպառողական տեսարանի. դարձնելով Կասկադը սեփական անցյալի լուռ մի արձագանք՝ իր կրիտիկական քաշից զրկված: Առաջարկները, որոնք անտեսում են այս բազմաշերտ անցյալը, վտանգում են Կասկադը ապրանքայնացնել որպես արվեստի գործ՝ առաջնահերթություն տալով շուկայական բարենպաստ ձեւերին՝ էության փոխարեն: Հանրային ոլորտի մասին Հաբերմասի տեսլականը տալիս է հակադրվող տեսակետը. հուշարձանը պետք է բորբոքի ռացիոնալ-քննադատական երկխոսությունը, այլ՝ ոչ թե պարտադրի եզակի մի պատմություն

 [11] Habermas, Jürgen. The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. Translated by Thomas Burger with Frederick Lawrence. Cambridge, MA: MIT Press, 1989.


: Նման իներտ միջամտությունները սպասարկում են սպառող-քաղաքացուն՝ ընդգծելով ցուցահանդեսային արժեքը՝ Կասկադը որպես գեղատեսիլ, ինստագրամային ֆոն, քան նրա պաշտամունքային արժեքը՝ որպես իսկական, արվեստի արտեֆակտ:


Այս երկու մոտեցումները նման են իրար նրանով, որ թելադրում են իմաստ, լռեցնելով Կասկադին։ Իր անավարտության մեջ Կասկադը հակասում է գաղութատիրական շրջանակին, մոդեռնիզմի շրջանակին, որոնք ժամանակին մարմնավորում էր՝ առաջարկելով լուռ ապստամբություն պարտադրված կարգերի եւ նույնիսկ սեփական մոդեռնիստական գաղափարաբանության դեմ: Դա անտեսելը նշանակում է խլացնել նրա այս դիմադրության ձայնը, փոխարինելով խորությունը զբոսաշրջության ֆոնով կամ կարոտին հարմարեցված սնամեջ կրկնօրինակով, որը կբացառի իր «ներկայությունը ժամանակի և տարածության մեջ»

 [12] Benjamin, "The Work of Art," 220.


, իր եզակի գոյությունը անավարտ ուտոպիայում։


Այս երկու մոտեցումները սկզբունքորեն տարբերվում են իրենց արտադրության պայմաններով, ինչպես հուշում է Բենիամինի շրջանակը արվեստի զարգացման միտումների մասին: Մոդեռնիստական սկզբնագրի վերարտադրումը հենվում էր հնացած պետական հովանավորչության գաղափարի վրա, մի համակարգ, որտեղ կենտրոնացված ֆինանսավորումը ժամանակին աջակցում էր մոնումենտալ արվեստին ցուցադրելու սեփական ուժը, որն այսօր անիրագործելի է: Մյուս կողմից, Կասկադի նոր, քննադատական գիտակցությունից զուրկ նախագծով ավարտը հիմնված է կետային ներդրման տրամաբանության վրա, անշարժ գույքի կամ զբոսաշրջային ներուժի որպես նախադրյալ օգտագործելու խոստումով, այսպիսով փորձելով դարձնել Կասկադը շահութաբեր ներդրումային հնարավորություն: Այնուամենայնիվ, այս մոտեցումը նույնպես անհաջող է. ներկայացվող թանգարանն ու համերգասրահը, չնայած գրավիչ լինելուն, չունեն իրագործելիության ամուր տնտեսական ապացույցներ։ Սրանք վտանգում են մնալ չիրագործված, դառնալով հարակից շահութամոլության պատրվակներ: Լինելով շատ ավելի մեծ նշանակության կառույց, Կասկադը պահանջում է շատ ավելի բազմաշերտ շահառուների ներգրավվածություն, զուտ կետային ներդրման փոխարեն վերածվելով պատեհային համաքաղաքային ներդրման հնարավորության։
	









&#60;img width="1400" height="1050" width_o="1400" height_o="1050" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/203220b2544181864e590264cbdeb6d8a89209d90f7aa14d571051a8b9a10e82/Cascade-IMG_4991.jpg" data-mid="227890629" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/203220b2544181864e590264cbdeb6d8a89209d90f7aa14d571051a8b9a10e82/Cascade-IMG_4991.jpg" /&#62;










	
	
4. Համեմատական պատմություններ. Դասեր&#38;nbsp;անավարտ հանրային նշանակության կառույցներից


Կասկադը միայնակ չէ. Նյու Յորքի High Line-ը, հին երկաթուղային գիծը, որը վերածվել է պուրակի, կյանք գտավ իր լքվածության մեջ՝ հետագայում վերածվելով նորացման խորհրդանիշի: Բարսելոնայի Պարկ Գյուելը, որն անավարտ էր թողել Գաուդին, մասնավոր թյուրիմացությունից վերածվեց հանրային մեծ արժեքի, որի աուրան հարստացավ իր ընդմիջումներով: Այստեղ անավարտությունը նվեր է, մի թել, որը կապում է այս կառույցներին իրենց պատմության հետ: Եթե դուրս գանք այս ընդհանրացնող քաղաքաշինական տիպաբանությունից, ապա կրոնական կառույցների մեջ կգտնենք բազմազան կիսավարտության օրինակներ, նույն Գաուդիի «Basílica de la Sagrada Família», որի կառուցումը շարունակվում է ենթադրություններով ավարտած նախագծի հիման վրա, բայց սխալ կլինի համեմատել Կասկադը, որպես քաղաքաշինական արվեստ-ենթակառուցվածք, կրոնական շարունակականության մեջ առկախված նման օրինակների հետ։


Կա նաեւ այս ամենի մյուս կողմը. Բեռլինի Բրանդենբուրգի օդանավակայանը, որի ավարտը ձգձգվում էր ուշացումներով, եւ նախքան բացվելը վերածվել էր կատակի, իսկ նրա աուրան թափթփվածությունն էր: Փհենյանի Ռյուգյոնգ հյուրանոցը, որը 1987 թվականից ի վեր բետոնե կմախք էր եւ ներկայանում էր՝ որպես կաթվածահարության հուշարձան: Վաշինգտոնի հուշարձանը, որը կանգնեցվել է պատերազմի պատճառով և ավարտվել ավելի ուշ, փոխանակելով պատմական ներուժը իր ավարտով սահմանված լռությամբ: Այս պատմությունների շրջանակում է ծնվում Կասկադի ընտրությունը. սովորական ավարտը խորացնու՞մ է դրա ճշմարտությունը, թե՞ կտրում դրա արմատները: Այս պատմությունները ակնարկում են, որ անավարտությունը, երբ ընդգրկվում է մտքի մեջ, կարող է դառնալ ներուժ՝ թույլ չտալով, որ հուշարձանի ձայնը խամրի:
	









&#60;img width="1280" height="960" width_o="1280" height_o="960" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/890a172db548f4c72ab7e53c0d9b0b4b87e1673a604b47a42f279fdfd5c910b1/Highline_NYC_IMG_9029.JPG" data-mid="227891798" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/890a172db548f4c72ab7e53c0d9b0b4b87e1673a604b47a42f279fdfd5c910b1/Highline_NYC_IMG_9029.JPG" /&#62;
&#60;img width="1280" height="960" width_o="1280" height_o="960" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/c83f126580c4e16e7b5259bfa919f6592b90cc928ecd3c2e9cd3afa171113673/Highline_02.jpg" data-mid="227891799" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/c83f126580c4e16e7b5259bfa919f6592b90cc928ecd3c2e9cd3afa171113673/Highline_02.jpg" /&#62;
The High Line (New York City, USA) - 1930-ականներին կառուցվել է՝ որպես վերգետնյա երկաթուղի, այն լքվել է 1980-ականներին և մնացել չօգտագործված ավելի քան 20 տարի՝ մինչև 2006 թվականին դրա վերածվելը զբոսայգու: Տարիների չօգտագործումը կառույցին մշակութային նշանակություն տվեց, ինչն էլ արտացոլվեց վերակառուցման նախագծում։








&#60;img width="1024" height="768" width_o="1024" height_o="768" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/381410f868cff89860b8a8c43d966cdf4ca0f50acbc06cd9389f1d027f9a1072/1024px-Park_Guell_Arches.jpeg" data-mid="227891940" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/381410f868cff89860b8a8c43d966cdf4ca0f50acbc06cd9389f1d027f9a1072/1024px-Park_Guell_Arches.jpeg" /&#62;
&#60;img width="1024" height="1024" width_o="1024" height_o="1024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/fc97479964acfe9e36cc6a9dda63af7987c3bc7e3279b3465ab4f771369be86a/Park_Guell_Banc_de_la_placa_7.JPG" data-mid="227891939" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/fc97479964acfe9e36cc6a9dda63af7987c3bc7e3279b3465ab4f771369be86a/Park_Guell_Banc_de_la_placa_7.JPG" /&#62;
&#60;img width="1024" height="683" width_o="1024" height_o="683" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a66ae71a57b17f20f0ffc2fcc50ab2f627142edd4cc38a3b2724b71c76b0beae/Parque_Guell-_Barcelona-_Espanha_-_panoramio_7.jpg" data-mid="227891941" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a66ae71a57b17f20f0ffc2fcc50ab2f627142edd4cc38a3b2724b71c76b0beae/Parque_Guell-_Barcelona-_Espanha_-_panoramio_7.jpg" /&#62;
Park Güell (Barcelona, Spain) - Սկսվել է 1900 թվականին Ա. Գաուդիի կողմից՝ որպես բնակարանային կալվածք, շինարարությունը դադարեցվել է 1914 թվականին և մնացել կիսատ տասնամյակներ շարունակ: Դրա երկարատև անավարտությունը փոխեց իր նշանակությունը մասնավոր տարածքից դեպի հանրային ժառանգության եւ զբոսայգու:







&#60;img width="768" height="1024" width_o="768" height_o="1024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/459e8e71ab994e99d59d0cfa3db6e676698c4d8741728d516069cb4009afecda/768px-2008_-_Top_of_the_Ryugyong_Hotel-_Pyongyang_filter_enhanced.jpg" data-mid="227892266" border="0" alt="&#38;quot;2008 - Top of the Ryugyong Hotel, Pyongyang (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Mark Scott Johnson, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." data-caption="&#38;quot;2008 - Top of the Ryugyong Hotel, Pyongyang (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Mark Scott Johnson, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." src="https://freight.cargo.site/w/768/i/459e8e71ab994e99d59d0cfa3db6e676698c4d8741728d516069cb4009afecda/768px-2008_-_Top_of_the_Ryugyong_Hotel-_Pyongyang_filter_enhanced.jpg" /&#62;
&#60;img width="681" height="1024" width_o="681" height_o="1024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9de689b3221209b86fa8ff4c4e7d5b37e93f2ea3cfa9b504d7a98bb0331ac4f3/North_Korea__Pyongyang-_Ryugyong_Hotel_1026471597.jpg" data-mid="227892267" border="0" alt="&#38;quot;North Korea &#38;mdash; Pyongyang, Ryugyong Hotel (1026471597) (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by (stephan), modified by x-commons.com, is licensed under CC BY-SA 2.0. https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.en" data-caption="&#38;quot;North Korea — Pyongyang, Ryugyong Hotel (1026471597) (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by (stephan), modified by x-commons.com, is licensed under CC BY-SA 2.0. https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.en" src="https://freight.cargo.site/w/681/i/9de689b3221209b86fa8ff4c4e7d5b37e93f2ea3cfa9b504d7a98bb0331ac4f3/North_Korea__Pyongyang-_Ryugyong_Hotel_1026471597.jpg" /&#62;
&#60;img width="830" height="1024" width_o="830" height_o="1024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2e4a10fad97d34966df5cfe4ccf085193936c9d39b8b15e601f603ed3bb60e5f/Laika_ac_Ryugyong_Hotel_6894948081.jpg" data-mid="227892268" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/830/i/2e4a10fad97d34966df5cfe4ccf085193936c9d39b8b15e601f603ed3bb60e5f/Laika_ac_Ryugyong_Hotel_6894948081.jpg" /&#62;
The Ryugyong Hotel (Pyongyang, North Korea) -&#38;nbsp;Սկսվել է 1987 թվականին, շինարարությունը դադարեցվել է 1992 թվականին տնտեսական փլուզման պատճառով և կանգ է առել ավելի քան 15 տարի։ Տասնամյակների անավարտությունը դարձրել էր դրան ձախողման համաշխարհային խորհրդանիշ, գերազանցելով հյուրանոցի ճարտարապետական իմաստը։








&#60;img width="2048" height="1371" width_o="2048" height_o="1371" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e4f6b4cfd81eb0f4a41ddb586155f64df14aac34679999028271df1c53650f9a/22255320216_6c076a1bb2_k.jpg" data-mid="227893083" border="0" alt="&#38;quot;Berlin Brandenburg Airport Tour (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Jon Worth, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." data-caption="&#38;quot;Berlin Brandenburg Airport Tour (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Jon Worth, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e4f6b4cfd81eb0f4a41ddb586155f64df14aac34679999028271df1c53650f9a/22255320216_6c076a1bb2_k.jpg" /&#62;
&#60;img width="2048" height="1371" width_o="2048" height_o="1371" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/148ee2ad9e54c8368aa6ae2e80c06213294327637d90175a82a65f4036ce6b91/22093301050_21bb99a5ac_k.jpg" data-mid="227893177" border="0" alt="&#38;quot;Berlin Brandenburg Airport Tour (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Jon Worth, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." data-caption="&#38;quot;Berlin Brandenburg Airport Tour (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Jon Worth, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/148ee2ad9e54c8368aa6ae2e80c06213294327637d90175a82a65f4036ce6b91/22093301050_21bb99a5ac_k.jpg" /&#62;
&#60;img width="1536" height="2048" width_o="1536" height_o="2048" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d7394bf931c941c6386eb4769576d240966f93d9314bdbc6991f2bff0617d139/22093295610_1530423c04_k.jpg" data-mid="227893084" border="0" alt="&#38;quot;Berlin Brandenburg Airport Tour (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Jon Worth, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." data-caption="&#38;quot;Berlin Brandenburg Airport Tour (Black &#38;amp; White Version)&#38;quot; by Jon Worth, modified by x-commons.com, is licensed under CC BY 2.0." src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d7394bf931c941c6386eb4769576d240966f93d9314bdbc6991f2bff0617d139/22093295610_1530423c04_k.jpg" /&#62;
The Berlin Brandenburg Airport (Berlin, Germany) -&#38;nbsp;Շինարարությունը սկսվել է 2006 թվականին, սակայն նախագծային թերությունների և սխալ կառավարման պատճառով բացումը ձգձգվել է մինչև 2020 թվականը՝ այն կիսատ թողնելով ավելի քան մեկ տասնամյակ:&#38;nbsp;Երկարատև անավարտությունը այն դարձրեց բացասական մշակութային խորհրդանիշ։










	
	

5. Եզրակացություն. Վերականգնման&#38;nbsp;շրջանակը եւ կատարումը՝ որպես բանավեճի վերակառուցում


Երեւանում, Կասկադը բարձրանում է՝ տրավերտինե աստիճաններով, ժամանակով փորագրված, որպես փշրված մի հանելուկ, ջազով ու արվեստով կենդանացած: Սա ուղղակի հուշարձան չէ, որը պետք է «ավարտել», այլ՝ կենդանի տարածք, քաղաքի զարկերակով ապրող: Դրա ձևի մեջ թաքնված է մոդեռնիստական երազանքը, կեղծ պարզության մասին տեսլականը, որը փորձում է արհեստականորեն պարզեցնել այն՝ ինչը չի կարող հասկանալ։ Այն առաջ է քաշում կեղծ ընթեռնելիության պատկերներ, որոնք անգործուն են ներկայում

 [13] Benjamin, "The Work of Art," 225; Sennett, The Craftsman, 45; Adorno and Horkheimer, "The Culture Industry," 129; Habermas, Structural Transformation, 27; Jacobs, The Death and Life, 50; Foucault, Discipline and Punish, 197; Lefebvre, Production of Space, 38; Lyotard, The Postmodern Condition, xxiv. «Մոդեռնիզմի կեղծ ընթեռնելիությունը բարդությունները հարթեցնում է արհեստական պարզության մեջ», քննադատություն, որը միավորում է այս մտածողներին։ Lինի աուրայի կորստի, միատարության, զանգվածային մշակույթի ստանդարտացման կամ իշխանության պարտադրող կարգի միջոցով՝ ծառայելով պոպուլիստական կամ տոտալիտար նպատակներին՝ մի կողմ է թողնում այն, ինչը դեմ է հեշտ ըմբռնմանը:


։ Այդ դեպքում ինչպե՞ս է պետք մոտենալ մի կառույցի, որը կախված է նախագծի և լինելու, մտադրության և գոյատևման միջև:


Այս լարվածությունը բխում է թվացյալ երկակի իսկությունից, ինքնին կառույցը, որպես պատմական ու նյութական իրականություն, եւ գծագիրը՝ որպես պատմական փաստաթուղթ: Այնուամենայնիվ, արվեստի իսկությունը, ըստ Բենիամինի, դրա ներկայության էության մեջ է

 [14] Benjamin, "The Work of Art," 220.


, դրա մաշվածությամբ դաջված պատմության մեջ։ Կառուցված ձևը՝ սպիացած և ներկա կանգնած է՝ որպես կենդանի ճշմարտություն, մինչդեռ, ինքնին, նախագիծը՝ մի պատմական արձագանք, ճգվում է ժամանակի ծանրության տակ։ Սա ոչ թե հավերժական ուղեցույց է, այլ՝ մոդեռնիստական մասունք, որը խոստանում է ընթեռնելի կարգեր, շշնջալով իր դարաշրջանին կապված խոստումները: Այսինքն, Կասկադի քայքայված աստիճանները ավելի խորը լեգիտիմություն են կրում քան գծագրերը՝ դիմակայելով նրա շերտավոր իրականության վրա կեղծ ընթեռնելիություն պարտադրելու մոդեռնիստական մղմանը: 


Եթե սկզբնագրի վերարտադրությունը խնդրահարույց է վերականգնման մոտեցումների տեսանկյունից (քանի որ կկործանի արվեստի իսկությունը ստեղծելով երրորդ մի ձեւ), ապա հուշարձանի էությունը անտեսող հավելումները նույնպես ժխտելի են։ Դրանք ոչ միայն վտանգում են Կասկադը, դարձնելով այն հարթ մի ֆոն կամ պատվանդան, այլ` կարող են ուղղակի ջնջել Կասկադը` որպես արվեստի ձեւ։ Այնուամենայնիվ, մենք ստիպված չենք ընտրություն կատարել «ավարտելու» կամ նորով կոծկելու ու մոռանալու միջև: Այս երկակիությունը ժխտում է պարզ պատասխանները։ Բանավեճը՝ վերակենդանացնել անցյալի երազանքը, թե նորով ավարտել, փակուղի է։ Այս բանավեճը որպես «կատարում» կամ կատարողականություն վերակառուցելը ելք է առաջացնում՝ թույլ տալով, որ Կասկադը ապրի՝ որպես ակտ, դրա իմաստը բացվի օգտագործման միջոցով, այլ ոչ թե քարի մեջ ամրագրվելով:


Կատարումը՝ վերականգնման համատեքստում, կարող է ձեւ ստանալ օրինակ՝ որպես Թորոսյանի նախագծի եռաչափ ուրվագծի վերարտադրություն, առաջարկվող մինիմալիստական հավելման վրա/շուրջ։ Սա կարող է լինել նուրբ եռաչափ մետաղական մի կառուցվածք, որը հարգում է սկզբնագիրը, դրա մոդեռնիստական եւ ուտոպիստական բովանդակությունը, բայց չի ստում ճարտարապետության միջոցով։ Այդպիսով, Կասկադի վերելքը կկանգնի հենց խզման կետում, իսկ ճեղքվածքը կլինի ընթեռնելի։ Նման կատարումը, հարգելով թե’ սկզբնագիրը, թե’ ինքնին արվեստը, կշրջանցի մոդեռնիզմի կոշտ ու պարզունակ ընթեռնելիությունը, բազմաշերտ ճշմարտությունը ընդգծելով։ Կատարումը, ինքնին, կարող է ստանալ տարբեր ձեւեր, նպատակ ունենալով կառուցել անավարտությունը, այլ ոչ թե ավարտել կամ քողարկել այն։ Նման մոտեցումը չի փորձում հարթել պատմական խզումները՝ պատերազմները, տեղաշարժերը, լռությունները, որոնք սահմանում են դրա մասնակի ձևը, այլ դիտավորյալ կերպով ընդգծում է արվեստի իսկությունը ճեղքվածքում։ Կոտրված ծիսական սափորը ջրի բաժակ դառնալու հանձնառություն չունի։


Կասկադի ճարտարապետական փաստարկը ուտոպիստական է, դրա քայլերը վարանում են դեպի այդ անկատար երազանքը։ Կարծես փայտամածից մի կամուրջ, որը անփույթ խոստման նման ձգվում է դատարկության վրայով։ Այդ կամուրջը դողում է կարծես մի լար՝ կապված այն ամենի միջև, ինչ եղել է և ինչ կարող է երբեք չլինել: Արդյո՞ք ուտոպիան կարեկցանքն է առանց չարչարանքի, կատարելագործվե՞լը առանց ինքնազոհողության, թե՞ դրախտը առանց մահվան։ Կասկադը կարող է մնալ ոչ թե որպես գլուխկոտրուկ, որը պետք է լուծել, այլ՝ որպես շունչ որով կարելի է կիսվել: Նրա ուտոպիան կայանում է ոչ թե իր ավարտի, այլ իր թռիչքի ճոճման մեջ՝ փխրուն կամուրջ ժամանակի միջով, որը իր շարժմամբ գրկում է Երևանի անցյալն ու ներկան:
	





	
	

&#60;img width="3377" height="1240" width_o="3377" height_o="1240" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ede0d7c74035245dd89701fa69f567911e0740bbf5fa622bcb82715102832330/461400545_7985269611581630_7243307876322000279_n.jpg" data-mid="227893893" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ede0d7c74035245dd89701fa69f567911e0740bbf5fa622bcb82715102832330/461400545_7985269611581630_7243307876322000279_n.jpg" /&#62;Երեւանի Կասկադի նախագծի&#38;nbsp;սկզբնագիր-գծագրերից, հեղինակ ճարտարապետներ&#38;nbsp;Ջիմ Թորոսյան, Ասլան Մխիթարյան, Սարգիս Գուրզադյան
	





	
	
&#60;img width="4960" height="3507" width_o="4960" height_o="3507" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ed073579809dc74ce258d154a32a796f6bd8c4f6d646952a2739d14b4f469614/sketch-1.jpg" data-mid="227862354" border="0" alt="Background rendering of the addition by Wilmotte &#38;amp; Associ&#38;eacute;s Architects; sketch tracing of the original project by Jim Torosyan et al., traced by x-commons.com." data-caption="Background rendering of the addition by Wilmotte &#38;amp; Associés Architects; sketch tracing of the original project by Jim Torosyan et al., traced by x-commons.com." src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ed073579809dc74ce258d154a32a796f6bd8c4f6d646952a2739d14b4f469614/sketch-1.jpg" /&#62;
&#60;img width="4961" height="3508" width_o="4961" height_o="3508" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ee93eac77f9e736d63a3053500d42ae11b142bab7dbd146f2a10a2d8ad21fdac/sketch-2.jpg" data-mid="227862355" border="0" alt="Background rendering of the addition by Wilmotte &#38;amp; Associ&#38;eacute;s Architects; sketch tracing of the original project by Jim Torosyan et al., traced by x-commons.com." data-caption="Background rendering of the addition by Wilmotte &#38;amp; Associés Architects; sketch tracing of the original project by Jim Torosyan et al., traced by x-commons.com." src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ee93eac77f9e736d63a3053500d42ae11b142bab7dbd146f2a10a2d8ad21fdac/sketch-2.jpg" /&#62;

Որպես «կատարման» օրինակ ծառայող եռաչափ կառուցվածքի էսքիզը վերարտադրում է Ջիմ Թորոսյանի և այլոց հեղինակած սկզբնական նախագծի ուրվագիծը։ Հետին պլանում՝ հավելվածի արտապատկերումը Wilmotte &#38;amp; Associés Architects-ի կողմից։


	







  










	
	
ՀՂՈՒՄՆԵՐ









1.&#38;nbsp;
	
		
		
	
	
		
			
				
					
						










Walter Benjamin, "The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction," in Illuminations, ed. Hannah Arendt, trans. Harry Zohn (New York: Schocken Books, 1969), 221.






					
				
			
		
	
2. &#38;nbsp;Ibid., 217–51.



3. &#38;nbsp;Ibid., 240.



 
4. &#38;nbsp;Ibid., 240.5. &#38;nbsp;Ibid., 240.6. &#38;nbsp;Lacan, Seminar II, 96. Այստեղ Լականի «խորհրդանշական կարգի» շրջանակը ձեւակերպում է Կասկադի երկակի իմաստները. ճարտարապետները տարածության մեջ հյուսում էին ազգային խորհրդանիշները՝ որոշակի ինքնության մասին պատկերացում նրբորեն հաստատելու համար, մինչդեռ կոմունիստական ռեժիմը այն ընթերցում էր որպես խորհրդային հաղթանակի հուշարձան-ընդհանրություն..՝ յուրաքանչյուրը պարտադրելով հստակ լեզվական և սոցիալական կառուցվածք, որը ձևավորում էր դրա ընթեռնելիությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես է նախագիծը կրում իր մրցակցող ճշմարտությունները/իմաստները:



7. &#38;nbsp;Benjamin, "The Work of Art," 218.



8. &#38;nbsp;Misak Khostikyan , “Social Media Post on Cascade," Facebook post, January 30, 2024, https://www.facebook.com/share/p/1A7tGRezQQ/. Իր գրառման մեջ Մ.Խոստիկյանը զարգացնում է միտքը Չարենցի խոսքերի եւ հուշարձանի խորհրդանշական զարդաքանդակների զուգահեռների մասին։



9. &#38;nbsp;Benjamin, "The Work of Art," 225.



10. &#38;nbsp;Adorno, Theodor W., and Max Horkheimer. "The Culture Industry: Enlightenment as Mass Deception." In Dialectic of Enlightenment, translated by John Cumming, 120–67. New York: Continuum, 1997.



 11. &#38;nbsp;Habermas, Jürgen. The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. Translated by Thomas Burger with Frederick Lawrence. Cambridge, MA: MIT Press, 1989.



12. &#38;nbsp;Benjamin, "The Work of Art," 220.



13.&#38;nbsp; 










Benjamin, "The Work of Art," 225; Sennett, The Craftsman, 45; Adorno and Horkheimer, "The Culture Industry," 129; Habermas, Structural Transformation, 27; Jacobs, The Death and Life, 50; Foucault, Discipline and Punish, 197; Lefebvre, Production of Space, 38; Lyotard, The Postmodern Condition, xxiv. Մոդեռնիզմի կեղծ ընթեռնելիությունը բարդությունները հարթեցնում է արհեստական պարզության մեջ, քննադատություն, որը միավորում է այս մտածողներին։ Lինի աուրայի կորստի, միատար նախագծման, զանգվածային մշակույթի ստանդարտացման կամ իշխանության պարտադրող կարգի միջոցով՝ ծառայելով պոպուլիստական կամ տոտալիտար նպատակներին՝ մի կողմ է թողնում այն, ինչը դեմ է հեշտ ըմբռնմանը:



14.&#38;nbsp; Benjamin, "The Work of Art," 220.





	










	
	ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՑԱՆԿ
Adorno, Theodor W., and Max Horkheimer. "The Culture Industry: Enlightenment as Mass Deception." In Dialectic of Enlightenment, translated by John Cumming, 120–67. New York: Continuum, 1997.

Benjamin, Walter. "The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction." In Illuminations, edited by Hannah Arendt, translated by Harry Zohn, 217–51. New York: Schocken Books, 1969.

Foucault, Michel. Discipline and Punish: The Birth of the Prison. Translated by Alan Sheridan. New York: Vintage Books, 1977.

Habermas, Jürgen. The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. Translated by Thomas Burger with Frederick Lawrence. Cambridge, MA: MIT Press, 1989.

Jacobs, Jane. The Death and Life of Great American Cities. New York: Vintage Books, 1961.

Lacan, Jacques. The Seminar of Jacques Lacan, Book II: The Ego in Freud’s Theory and in the Technique of Psychoanalysis, 1954–1955. Edited by Jacques-Alain Miller. Translated by Sylvana Tomaselli. New York: W.W. Norton &#38;amp; Company, 1988.

Lefebvre, Henri. The Production of Space. Translated by Donald Nicholson-Smith. Oxford: Blackwell, 1991.


Lyotard, Jean-François. The Postmodern Condition: A Report on Knowledge. Translated by Geoff Bennington and Brian Massumi. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1984.Sennett, Richard. The Craftsman. New Haven: Yale University Press, 2008.


Հոդվածի նկատմամբ հեղինակային իրավունքը պատկանում է Վ. Միսակյանին, և հոդվածի բովանդակությունը կամ դրա մասը չի կարող վերարտադրվել կամ այլ կերպ օգտագործվել առանց վերջինիս կողմից նախապես տրված գրավոր թույլտվության։ Հոդվածը կարելի է տարածել՝ նշելով հեղինակի անունը եւ սկզբնաղբյուրի հղումը։
	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>Architectures of Reassurance: Between Emergency and Play</title>
				
		<link>https://x-commons.com/Architectures-of-Reassurance-Between-Emergency-and-Play</link>

		<pubDate>Mon, 24 Feb 2020 08:41:12 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/Architectures-of-Reassurance-Between-Emergency-and-Play</guid>

		<description>
	


CATALYST 2020
&#38;nbsp;
University of Minnesota, School of Architecture

	&#60;img width="4212" height="5378" width_o="4212" height_o="5378" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/bf30f51e50c0b799be03ed5d8766b816e4b3af3624e76f242e463429e957b570/poster-no-bleed.jpg" data-mid="61836874" border="0" data-scale="83" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/bf30f51e50c0b799be03ed5d8766b816e4b3af3624e76f242e463429e957b570/poster-no-bleed.jpg" /&#62;




	
	ARCHITECTURES OF REASSURANCE: BETWEEN EMERGENCY AND PLAY
program coordinator / curator: Vahan Misakyan

Architectural work, as a genre of intellectual work, is multi-faceted, as are the venues of experimentation and practice that reflect upon it. In this regard, architectural thought operates in many formats, media, and institutional settings that extend beyond, while often informing, the disciplineʼs role in the conception of the built environments. This year the week-long lecture and workshop series at the University of Minnesota's School of Architecture is transformed into a venue of experimentation addressing the present issues of control and data-driven industrialization through an architectural, critical-spatial lens. 

Is that which is built and standing still reassuring? Threats, today, are environmental and mediatic in nature, while the tectonics of fortification are algorithmic and ritualistic. Architectures react, subdue the physical, articulating new complex spaces of reassurance. This year's catalyst will scrutinize the repository of architectural evidence produced by the militarization of the commons, or the ever-playful routines of the surveillant mandate. The latter verifies its apparent urgency as the space of public encounter, the quiet territory of civic life, becomes a new theatre of violence and virulent exposure. That which is spatially articulated but remains unaddressed by the field; the protocols of control, rituals of reassurance, syntaxes of communion, artifacts of automation are only some of the elements of this assemblage. Its repetitive organization establishes the novel tectonics of fortification concealed within the rhetorics of play. The play then unfolds within the crib of collective physical performances of both human and non-human agents—the enacted societal composition of modern human life.
The catalyst is designed upon scales: the scale of the installation, the scale of a city, the scale of the virtual, and the scale of the curatorial and discursive inquiry. These four sections, constituting a microcosm of an architectural academy, share the overall brief but operate in discrete modalities; by building, mapping, virtualizing, and curating.




︎ Share on Facebook&#38;nbsp;








L E C T U R E S













Curating:
guest faculty Theo Deutinger (TD Architects, TU Vienna)
Theo Deutinger is an architect, writer, and designer of socio-cultural studies. He is founder and head of TD. His "Handbook of Tyranny", published in 2018, has won numerous awards, including the FILAF Architecture Book Award 2018. Deutinger’s work was part of international presentations at the 14th Architecture Biennale in Venice (2014), the Stedelijk Museum in Amsterdam (2017) and Storefront for Art and Architecture in New York (2019). More here &#38;gt; 
Vahan Misakyan (Surveillant City Lab, University of Minnesota)Vahan’s research and pedagogy explore modalities in which architectural thought can manifest change and be changed in the real circumstances of human life beyond the built medium. His earlier work has won multiple design awards and is published widely. His current research deconstructs paradigmatic design problems, with the focus on smart-cities, politics, conflict, and human agency. More here &#38;gt;



					
				
			
		
	
Mapping:
guest faculty Grga Basic (Columbia GSAPP)Grga Basic is an Associate Research Scholar at the Center for Resilient Cities and Landscapes (CRCL) and Adjunct Assistant Professor at the Columbia Graduate School of Architecture, Planning and Preservation (GSAPP); his work and research focus on critical, narrative, and investigative cartography. More here &#38;gt;Gabriel Cuéllar (Cadaster, University of Minnesota)Gabriel Cuéllar is an architect and co-director of Cadaster, a collective engaged with territorial matters and the pervasive structures that make up urban conditions. His work during the fellowship focuses on real property. In 2018, Cadaster was awarded the Architectural League Young Architects Prize. More here &#38;gt; 















Building:
guest faculty Laida Aguirre (Stock Studio, Taubman College - University of Michigan)Laida Aguirre is an architectural designer and director of stock-a-studio. Laida’s research and design work has been exhibited at Storefront for Art and Architecture, Materials &#38;amp; Applications, Milan Architecture Week, A+D Museum, Berlin Art Week and Oya in Oslo, and has been published in E-flux, Pin-Up Magazine, POOL and Art Papers. Currently, they have projects in Los Angeles and Berlin. More here &#38;gt; Athar Mufreh (Cadaster, University of Minnesota)Athar Mufreh is co-founder of the Brooklyn-based architecture practice Cadaster with Gabriel Cuéllar. The firm explores the relationship between architecture and territory. Mufreh received a masters degree in integrated urbanism and sustainable design from Stuttgart University and a B.Arch. from Birzeit University, West Bank, Palestine. More here &#38;gt;

Virtualizing:
Mike Christenson (Design and Energy Laboratory, LLC, University of Minnesota)Mike Christenson has published extensively in the areas of architectural representation, design technology, and the production and dissemination of architectural knowledge. Together with Malini Srivastava, he is a Principal Architect in the award-winning architectural firm Design and Energy Laboratory, LLC. More here &#38;gt; 
and Zhaleh Khosravi (University of Minnesota) Zhaleh Khosravi is a designer and researcher with a background in digital design and architecture.
with guest faculty Allen Sayegh (INVIVIA, Harvard GSD)Allen Sayegh is an architect, designer, an educator and the principal of INVIVIA – an award winning global design firm. He is an Associate Professor in Practice at Harvard Graduate School of Design and the director of REAL the Responsive Environment and Artifacts Lab at Harvard. More here &#38;gt; 

E X H I B I T I O N


Building:
Athar Mufreh

						Cadaster, University of Minnesota

with Laida Aguirre

						Stock Studio, University of Michigan
Students (Nathan Anderson, Christopher Dela Pole, Gabriel Guarin, Michael Johanns, Cody Johannsen, Kenos Leong, Connor McManus, Joshua Meiners, Thomas Negaard, Jonathan Osborne, Caitlyn Riese, Laichee Yang)


&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b62cd4af70044148c26bb957e86379d9dfbfecd777d16cf396504e2b623e5e76/DSCF3196.jpg" data-mid="75453062" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b62cd4af70044148c26bb957e86379d9dfbfecd777d16cf396504e2b623e5e76/DSCF3196.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b6e2e51fbd3ce706fc316e8a723be7da60e525496fecfbf3bf4cc6b721d72675/DSCF3193.jpg" data-mid="75453059" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b6e2e51fbd3ce706fc316e8a723be7da60e525496fecfbf3bf4cc6b721d72675/DSCF3193.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b2b0783601f4f3ccdca535d3aae597541b130c03b30bd9a6c1dc312b8e2e318d/DSCF3201.jpg" data-mid="75453067" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b2b0783601f4f3ccdca535d3aae597541b130c03b30bd9a6c1dc312b8e2e318d/DSCF3201.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ad9838007f87e9ca132a88003e226d1007acc02a942309767ae6b8dce509e0c5/DSCF3206.jpg" data-mid="75453072" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ad9838007f87e9ca132a88003e226d1007acc02a942309767ae6b8dce509e0c5/DSCF3206.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/cc5a39a568c2be0a2a5aac29cba8c86b8a9e95bc63abcca273b9ac5fcc37111e/DSCF3209.jpg" data-mid="75453074" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/cc5a39a568c2be0a2a5aac29cba8c86b8a9e95bc63abcca273b9ac5fcc37111e/DSCF3209.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/c6c3acb9ce2ada65f7d33f4e64f8d5c5ecbc8fa3edb69fab5a5cf101f2277dcf/DSCF3212.jpg" data-mid="75453079" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/c6c3acb9ce2ada65f7d33f4e64f8d5c5ecbc8fa3edb69fab5a5cf101f2277dcf/DSCF3212.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/10968436c7e103906cc0b0653787fbb467f3d447116f8864d2dcede5bff385b3/DSCF3214.jpg" data-mid="75453083" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/10968436c7e103906cc0b0653787fbb467f3d447116f8864d2dcede5bff385b3/DSCF3214.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8d87d2de70f0b696e59337eecc3a4381a4128bcbe4c818719bf32cd0f8232755/DSCF3217.jpg" data-mid="75453087" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8d87d2de70f0b696e59337eecc3a4381a4128bcbe4c818719bf32cd0f8232755/DSCF3217.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9ad48e47eb5b74c98b175d605c997ba39fea47309010208a44347a052da13015/DSCF3221.jpg" data-mid="75453088" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9ad48e47eb5b74c98b175d605c997ba39fea47309010208a44347a052da13015/DSCF3221.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a189f215e6c387d811f9628e5f2f6809a8963ca9bd3386bfb0cf48805315b3f8/DSCF3224.jpg" data-mid="75453089" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a189f215e6c387d811f9628e5f2f6809a8963ca9bd3386bfb0cf48805315b3f8/DSCF3224.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/debd064f6e4c6ae59f03dd4620a44d9a90741ff128797ab36ff7d49e9ef55e9a/DSCF3229.jpg" data-mid="75453090" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/debd064f6e4c6ae59f03dd4620a44d9a90741ff128797ab36ff7d49e9ef55e9a/DSCF3229.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e1c233e1f204ec119dfee3e7084517be600c1c7849a24f324fe15566a97e04c0/DSCF3232.jpg" data-mid="75453091" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e1c233e1f204ec119dfee3e7084517be600c1c7849a24f324fe15566a97e04c0/DSCF3232.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1cda6d6e2faa7e529f1ee0f6e1394af5b414c39b58a1b6406599119053d4a203/DSCF3234.jpg" data-mid="75453092" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1cda6d6e2faa7e529f1ee0f6e1394af5b414c39b58a1b6406599119053d4a203/DSCF3234.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ae9177d471431767aa797050f77a059c16e377cd2f63bc1b2107b57bb1cb954c/DSCF3237.jpg" data-mid="75453093" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ae9177d471431767aa797050f77a059c16e377cd2f63bc1b2107b57bb1cb954c/DSCF3237.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d14cfa0d3af04214a4ce18958c085dc7f5d42e82f7272f50f022870a025f3d7b/DSCF3243.jpg" data-mid="75453094" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d14cfa0d3af04214a4ce18958c085dc7f5d42e82f7272f50f022870a025f3d7b/DSCF3243.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e7d4789a4968d5fdfc4060cd31e9b833ab43df7957d3671c20e90264be409e20/DSCF3250.jpg" data-mid="75453095" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e7d4789a4968d5fdfc4060cd31e9b833ab43df7957d3671c20e90264be409e20/DSCF3250.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/bb6f28153cabcc149b5051a86c3302b0f280fc7dabe56667fb9e38cf79a64c02/DSCF3261.jpg" data-mid="75453096" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/bb6f28153cabcc149b5051a86c3302b0f280fc7dabe56667fb9e38cf79a64c02/DSCF3261.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7e74fae2525d283e0af178ffa15567fca729c366b7034656345d422e64ba5a52/DSCF3265.jpg" data-mid="75453097" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/7e74fae2525d283e0af178ffa15567fca729c366b7034656345d422e64ba5a52/DSCF3265.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1e1581e139903a8d71253e589ded0c33eef138ea2b11c473eda94c8790fbcd49/DSCF3270.jpg" data-mid="75453098" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1e1581e139903a8d71253e589ded0c33eef138ea2b11c473eda94c8790fbcd49/DSCF3270.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f0b9b44cd06986b5349c7fca0804753fedb69f0d418be42ce7bbca54fd7cfeed/DSCF3272.jpg" data-mid="75453099" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f0b9b44cd06986b5349c7fca0804753fedb69f0d418be42ce7bbca54fd7cfeed/DSCF3272.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/30fe7251e772ea88392ff97c7d8191ae51e889f1ab2bae2c3e723549d3d36d0a/DSCF3274.jpg" data-mid="75453100" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/30fe7251e772ea88392ff97c7d8191ae51e889f1ab2bae2c3e723549d3d36d0a/DSCF3274.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/df7f13cb45a8b02ecb17c4241b0e550e16b39216425e4a892516541013671c7f/DSCF3280.jpg" data-mid="75453102" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/df7f13cb45a8b02ecb17c4241b0e550e16b39216425e4a892516541013671c7f/DSCF3280.jpg" /&#62;
The scale of the installation or the built artifact focused on advanced fabrication and other experimental modalities of material production while addressing the larger brief through a class of evidence that’s palpable
on a small scale.


	
		
		
	
	
		
			
				
					
						


Virtualizing:
Mike Christenson
Design and Energy Laboratory, LLC,
University of Minnesotaand Zhaleh KhosraviUniversity of Minnesota

						
with Allen Sayegh
INVIVIA, Harvard GSD
Students (Noor Abdelhamid, Bailey Barber, Trever DeSautel, Benjamin Dosch, JIngyuan Yao, Karishma Kurian, Yiyue Lin, Martin Smith, Hannah Packard, Payal Shah, Jordan Strickland, Braxton Wiebusch)





&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a52b3708f8c716e8d5c893fa9b0aaee365a7ed8163e16c773834ced38f362fb5/DSCF3347.jpg" data-mid="75453169" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a52b3708f8c716e8d5c893fa9b0aaee365a7ed8163e16c773834ced38f362fb5/DSCF3347.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8a152c6c3e6f549f6c1486eacca90926ac191eb855b5f8803b7e4df61e4b880e/DSCF3345.jpg" data-mid="75453168" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8a152c6c3e6f549f6c1486eacca90926ac191eb855b5f8803b7e4df61e4b880e/DSCF3345.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3b6b4479ce1d87eaf7211885f4e227e37105650666b9828e8d6f6f7e842185aa/DSCF3349.jpg" data-mid="75453170" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3b6b4479ce1d87eaf7211885f4e227e37105650666b9828e8d6f6f7e842185aa/DSCF3349.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/0f9eff6da900529a76e8f66708612972dd2d75872bb6d0e622ab7688d548df33/DSCF3352.jpg" data-mid="75453171" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/0f9eff6da900529a76e8f66708612972dd2d75872bb6d0e622ab7688d548df33/DSCF3352.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/50635e88332c713622e848de7819cae69a8f6029558c593f96ec048a463973d5/DSCF3354.jpg" data-mid="75453172" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/50635e88332c713622e848de7819cae69a8f6029558c593f96ec048a463973d5/DSCF3354.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8a66342322b46f726e040e3e6d2f5779f84e2048656156d1a0bb84e1f37d812d/DSCF3356.jpg" data-mid="75453173" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8a66342322b46f726e040e3e6d2f5779f84e2048656156d1a0bb84e1f37d812d/DSCF3356.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6409d1105dbc94cc743f3d5c8e67c8dfd16423ff747884043b7c7d0707858d56/DSCF3357.jpg" data-mid="75453174" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/6409d1105dbc94cc743f3d5c8e67c8dfd16423ff747884043b7c7d0707858d56/DSCF3357.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/58355b164652eecbac62dc2ccefcd30594cb495c0798163952e9abcaad1b1af9/DSCF3359.jpg" data-mid="75453177" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/58355b164652eecbac62dc2ccefcd30594cb495c0798163952e9abcaad1b1af9/DSCF3359.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/09dd3d99b58702e9775336b5ac1d55447ca214810fa809d87b49f65f440a56ef/DSCF3389.jpg" data-mid="75453192" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/09dd3d99b58702e9775336b5ac1d55447ca214810fa809d87b49f65f440a56ef/DSCF3389.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1d3cf48e315e99dc95067c75ed098ba075714ee7679a3db9a5482fc9ba041272/DSCF3392.jpg" data-mid="75453195" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1d3cf48e315e99dc95067c75ed098ba075714ee7679a3db9a5482fc9ba041272/DSCF3392.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b5ce357da9172499a47c2705d30178e00336db929b0aec96be7dab7eccb5258a/DSCF3395.jpg" data-mid="75453202" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b5ce357da9172499a47c2705d30178e00336db929b0aec96be7dab7eccb5258a/DSCF3395.jpg" /&#62;
 
The scale of the virtual experimented with simulated environments, producing visual-spatial artifacts that engage and address the larger brief through a class of evidence that’s visible in simulation.

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						

Mapping:
Gabriel Cuéllar
Cadaster, University of Minnesota

						
with Grga Basic
Columbia GSAPP

					
				
			
		
	


Students (Ebtehal Bahnasy, Joshua Brellenthin, Eden Messner, Laura Grace, Madelyn Gulon, Megumu Jansen, Gabrielle Laliberte, Chung Wan Leung, Manuel Mendoza, Julie Panek, Mary Roggenbuck, Nishchinth Shankar)


&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/eb7bd0c82bb7da3588d687af6a6c74261c8e83c18d354c4fed334bcfccf349a5/DSCF3363.jpg" data-mid="75453178" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/eb7bd0c82bb7da3588d687af6a6c74261c8e83c18d354c4fed334bcfccf349a5/DSCF3363.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9d6a2cd2e47227669164604cc91c5977b46eb138379968097867ed6f590356af/DSCF3364.jpg" data-mid="75453179" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9d6a2cd2e47227669164604cc91c5977b46eb138379968097867ed6f590356af/DSCF3364.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/03c0dae276973eb035c72109789921de1a7ffb589393346fd6c799f67a855ce4/DSCF3367.jpg" data-mid="75453180" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/03c0dae276973eb035c72109789921de1a7ffb589393346fd6c799f67a855ce4/DSCF3367.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/97710373b52d288e4a32209400063fcb42b881dded8d7c989876fbda362fcb52/DSCF3369.jpg" data-mid="75453181" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/97710373b52d288e4a32209400063fcb42b881dded8d7c989876fbda362fcb52/DSCF3369.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/64390f1c46c3d041e755d9fd31564bb5bafeff65c7177e957797c22532d1e7ca/DSCF3371.jpg" data-mid="75453182" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/64390f1c46c3d041e755d9fd31564bb5bafeff65c7177e957797c22532d1e7ca/DSCF3371.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/29f7faa9f16d6fed7728aef00595a26aa252c39799c9d0492ba9f3b5ab5891af/DSCF3372.jpg" data-mid="75453183" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/29f7faa9f16d6fed7728aef00595a26aa252c39799c9d0492ba9f3b5ab5891af/DSCF3372.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/cfceff14624a80f567f7ef95caacfb164a5d3b11479ce6dcfbc84960972d971e/DSCF3374.jpg" data-mid="75453184" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/cfceff14624a80f567f7ef95caacfb164a5d3b11479ce6dcfbc84960972d971e/DSCF3374.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/62e8e1e91c4c745a059b2d027eacfb26a3364e0e02f8e31deceb49be2d27d8bc/DSCF3375.jpg" data-mid="75453185" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/62e8e1e91c4c745a059b2d027eacfb26a3364e0e02f8e31deceb49be2d27d8bc/DSCF3375.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a934eb2240c7f7bca1114bba805151157238e7311a2010fe22e767a5ee549c10/DSCF3377.jpg" data-mid="75453186" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a934eb2240c7f7bca1114bba805151157238e7311a2010fe22e767a5ee549c10/DSCF3377.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/adba0489526cd4d9c070c529c395a91767fde123efea975aad84554aa51ddcd4/DSCF3379.jpg" data-mid="75453187" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/adba0489526cd4d9c070c529c395a91767fde123efea975aad84554aa51ddcd4/DSCF3379.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/bcafe5c397c42c0f9471bc7ef27714834f1640976de6167870a059bf51365194/DSCF3380.jpg" data-mid="75453188" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/bcafe5c397c42c0f9471bc7ef27714834f1640976de6167870a059bf51365194/DSCF3380.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f0ce5209a6105f6ae33a7753ae0a834be7b810198dfeb6e1e34dec456bf88e57/DSCF3383.jpg" data-mid="75453189" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f0ce5209a6105f6ae33a7753ae0a834be7b810198dfeb6e1e34dec456bf88e57/DSCF3383.jpg" /&#62;

The scale of the city or landscape focused on mapping as a critical tool while addressing the larger brief through a class of evidence that’s clear on a mapping scale.

					
				
			
		
	


	
		
		
	
	
		
			
				
					
						


Curating:
Vahan Misakyan
Surveillant City Lab,
University of Minnesota

with Theo DeutingerTD Architects, TU Vienna

Students (Pria Cooper, Kaitlin DeAngelis, Whitney Donohue, Jocelyne Dougan, Yaniv Garama, Ritah Kagezi, Jakob Mahla, Javkhlan Nyamjav, Jesus Martinez, Ramirez, Drew Tangren, Mimi Vo)


&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/731d30553a0459ae52648be1922a70347fd56591a4fecffa3a5066d838ebb922/DSCF3334.jpg" data-mid="75453165" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/731d30553a0459ae52648be1922a70347fd56591a4fecffa3a5066d838ebb922/DSCF3334.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/80093e75039c124cd9eb4a3927bc05f0d886b8e2e4cee7d2f2e4efa40533a5d9/DSCF3336.jpg" data-mid="75453166" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/80093e75039c124cd9eb4a3927bc05f0d886b8e2e4cee7d2f2e4efa40533a5d9/DSCF3336.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/114cb6af4b9de95f8df9baa4aa36d50ea3025276249c4b83a69c0bf5cb6f0889/DSCF3341.jpg" data-mid="75453167" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/114cb6af4b9de95f8df9baa4aa36d50ea3025276249c4b83a69c0bf5cb6f0889/DSCF3341.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/51f613804bb8db4c708c8a7cfec07209cff089214dd8aafea709ccbc6b9eac0e/DSCF3282.jpg" data-mid="75453107" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/51f613804bb8db4c708c8a7cfec07209cff089214dd8aafea709ccbc6b9eac0e/DSCF3282.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ee1421b356090679b40b50240ed4754093680f7c461baf51a3761298680b565a/DSCF3285.jpg" data-mid="75453112" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ee1421b356090679b40b50240ed4754093680f7c461baf51a3761298680b565a/DSCF3285.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/eb75583fbbb7a57634e85acbf0fee3dbd913f54897777d89e416c66b893136a2/DSCF3286.jpg" data-mid="75453125" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/eb75583fbbb7a57634e85acbf0fee3dbd913f54897777d89e416c66b893136a2/DSCF3286.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b35fb6d39a7f81e4c698cd33c6b8af50b6143c9be561a177d0d06af1772a31ec/DSCF3289.jpg" data-mid="75453133" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b35fb6d39a7f81e4c698cd33c6b8af50b6143c9be561a177d0d06af1772a31ec/DSCF3289.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e0e6896376a0122024307792ac537222086749e5f7a44fd658bbee66dbac5f1f/DSCF3293.jpg" data-mid="75453135" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e0e6896376a0122024307792ac537222086749e5f7a44fd658bbee66dbac5f1f/DSCF3293.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/73192b0ea7cb95e2a7e4632ae28cc6b0be551d26651cdfa61e43aef69988eaf2/DSCF3297.jpg" data-mid="75453136" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/73192b0ea7cb95e2a7e4632ae28cc6b0be551d26651cdfa61e43aef69988eaf2/DSCF3297.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9482288382173b4b95e0635bde49ac323184c1473dee0b34503028b20cc8c9a3/DSCF3298.jpg" data-mid="75453137" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9482288382173b4b95e0635bde49ac323184c1473dee0b34503028b20cc8c9a3/DSCF3298.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/024c23896211b772a75c75a2c1990017c43eceb22e9a5a6952ee80d6dabbf4d5/DSCF3300.jpg" data-mid="75453138" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/024c23896211b772a75c75a2c1990017c43eceb22e9a5a6952ee80d6dabbf4d5/DSCF3300.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/dbb20376c6286a655c9683a79e87bb1050ed951c1845da3b5b4049c8c2b01b14/DSCF3303.jpg" data-mid="75453139" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/dbb20376c6286a655c9683a79e87bb1050ed951c1845da3b5b4049c8c2b01b14/DSCF3303.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b7a387e045a1d7e1f478374d43c636d3273d2fc09afa5bfce5c29642a0573c05/DSCF3305.jpg" data-mid="75453140" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b7a387e045a1d7e1f478374d43c636d3273d2fc09afa5bfce5c29642a0573c05/DSCF3305.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/44020079b6d5d1050be0c99e6f66ad98f90fe9a0db0df76ab2a42ccd18aa0b0b/DSCF3310.jpg" data-mid="75453142" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/44020079b6d5d1050be0c99e6f66ad98f90fe9a0db0df76ab2a42ccd18aa0b0b/DSCF3310.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f83d99c40cd1554d29b98d9bca9bd95ece4b88ed1b2bdd3b9b355a5ee4293923/DSCF3311.jpg" data-mid="75453143" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f83d99c40cd1554d29b98d9bca9bd95ece4b88ed1b2bdd3b9b355a5ee4293923/DSCF3311.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7b3c5c0efd0b2ed572f9cc11c95eb0c174b675fb4a5341c58a0755a7d6d59c69/DSCF3313.jpg" data-mid="75453144" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/7b3c5c0efd0b2ed572f9cc11c95eb0c174b675fb4a5341c58a0755a7d6d59c69/DSCF3313.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/20d7af7f7c0590ec2ea07cb8f1f6baf18945d05b9d8df71994a523881d7e1597/DSCF3315.jpg" data-mid="75453146" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/20d7af7f7c0590ec2ea07cb8f1f6baf18945d05b9d8df71994a523881d7e1597/DSCF3315.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b5baa76778c2e742dd76cf5431e0d4827c65dbc1fec5896294bb9d29b42932a8/DSCF3316.jpg" data-mid="75453147" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b5baa76778c2e742dd76cf5431e0d4827c65dbc1fec5896294bb9d29b42932a8/DSCF3316.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/690b8e96f5a460c9c167d26c9174cbb4c2822a1fc1976134c0861ed2284fef8c/DSCF3319.jpg" data-mid="75453148" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/690b8e96f5a460c9c167d26c9174cbb4c2822a1fc1976134c0861ed2284fef8c/DSCF3319.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ed1f27e5334ac1df1d863873a4285034ead0cf8bfbad488b26377c2ebcad1225/DSCF3323.jpg" data-mid="75453149" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ed1f27e5334ac1df1d863873a4285034ead0cf8bfbad488b26377c2ebcad1225/DSCF3323.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1c299647bcff20b7402d90386f7711e68fd17c0597c7519f52a9e48a254c813e/DSCF3325.jpg" data-mid="75453152" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1c299647bcff20b7402d90386f7711e68fd17c0597c7519f52a9e48a254c813e/DSCF3325.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/fa705c2b068d1bc3904f2557964513695beaba4e7228ff99b6be75673a3528b0/DSCF3326.jpg" data-mid="75453154" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/fa705c2b068d1bc3904f2557964513695beaba4e7228ff99b6be75673a3528b0/DSCF3326.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/aaa91b53f4fa3df421fb52e47a79dd54910872494ab4c4b276f8acd8b7b5089f/DSCF3329.jpg" data-mid="75453162" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/aaa91b53f4fa3df421fb52e47a79dd54910872494ab4c4b276f8acd8b7b5089f/DSCF3329.jpg" /&#62;
&#60;img width="4000" height="2255" width_o="4000" height_o="2255" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9e5684356e51e7b574acf10294174fbe21042442ab87cff2b4fe0f0d31d64ef4/DSCF3333.jpg" data-mid="75453164" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9e5684356e51e7b574acf10294174fbe21042442ab87cff2b4fe0f0d31d64ef4/DSCF3333.jpg" /&#62;
The scale of the curatorial-discursive inquiry bridges all four sections by scrutinizing the found evidence as cultural techniques or rhythms made visible through various critical-spatial and visual-analytical means. Collecting, viewed here as an infrastructural process, renders architecture and the repository of evidence as a priori categories.


&#60;img width="4032" height="3024" width_o="4032" height_o="3024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/7c685c712bbcf6364921a835b5348fcd3f9ec44c7a2bf3a04f37a10683292c6d/IMG_2516.jpg" data-mid="75626077" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/7c685c712bbcf6364921a835b5348fcd3f9ec44c7a2bf3a04f37a10683292c6d/IMG_2516.jpg" /&#62;








&#60;img width="941" height="1200" width_o="941" height_o="1200" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e24aea736be06dce0d79f80b9f8ae1a8aaaea5c1bb382c41e7318f8594cb2300/catalyst2020.gif" data-mid="62164516" border="0" data-scale="63" src="https://freight.cargo.site/w/941/i/e24aea736be06dce0d79f80b9f8ae1a8aaaea5c1bb382c41e7318f8594cb2300/catalyst2020.gif" /&#62;



Photo and video credits: Sam Reed, University of Minnesota, College of Design, Imaging Lab


Drawing used in graphics is&#38;nbsp;image 142 of&#38;nbsp;

https://lccn.loc.gov/2015490946
Methods of operations research. Washington, D.C. : Office of Scientific Research and Development, National Defense Research Committee, Division 6, 1946.
     xi, 168 pages : illustrations ; 28 cm.
     U393 .S7 Div. 6, v. 2A UB23






︎ Share on Facebook&#38;nbsp;














	

	
	

	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>Architecting Anthropoveillance, Interview with Vahan M. Misakyan</title>
				
		<link>https://x-commons.com/Architecting-Anthropoveillance-Interview-with-Vahan-M-Misakyan</link>

		<pubDate>Wed, 02 Oct 2019 06:52:27 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/Architecting-Anthropoveillance-Interview-with-Vahan-M-Misakyan</guid>

		<description>
	
	
    
    


   
     Misakyan, Vahan. “Architecting Anthropoveillance - Exhibition Interview”, 

Interview by C. Elsbecker. ed. with images at x-commons
    
    
	


</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>2020 Venice Biennale Contribution. ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ԸՆԹԵՌՆԵԼԻՈՒԹՅՈՒՆԸ. ՀԱՅ ԱԿԱԴԵՄԻԱ - Վահան Մ. Միսակյան</title>
				
		<link>https://x-commons.com/2020-Venice-Biennale-Contribution</link>

		<pubDate>Fri, 24 Jan 2020 16:53:28 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/2020-Venice-Biennale-Contribution</guid>

		<description>
	
ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ԸՆԹԵՌՆԵԼԻՈՒԹՅՈՒՆԸ. ՀԱՅ ԱԿԱԴԵՄԻԱ




Դեկտեմբեր 9, 2019


ՎԱՀԱՆ Մ. ՄԻՍԱԿՅԱՆՃարտարապետ, Կուրատոր 
Մինեսոտայի Համալսարան, Քես Գիլբերտ Ճարտարապետի անվան դասախոս
«Վերահսկելի Քաղաքներ» լաբորատորիայի հիմնադիր ղեկավարՆյու Յորքի Կոլումբիայի Համալսարանի դասախոս,&#38;nbsp;2012, 2014-15 




	


&#60;img width="1354" height="974" width_o="1354" height_o="974" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ce6799266f45b6881f3aad6ea576ce909e09ce35e64e0b8c19a3711b23039c5f/L-003.jpg" data-mid="59399922" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ce6799266f45b6881f3aad6ea576ce909e09ce35e64e0b8c19a3711b23039c5f/L-003.jpg" /&#62;





	

	











Այստեղ ներկայացնում եմ Վենետիկի Բիենալեին Հայկական տաղավարի մասնակցության իմ առաջարկած համառոտ հայեցակարգ/կոնցեպտը այն տեսքով ինչ տեսքով այն ներկայացրեցի ՀՀ ԿԳՄՍՆ։ Հրապարակում եմ առաջին հերթին կրթական նպատակով, երկրորդ հերթին որպես դիսկուրսիվ հայցման միջոց, զարգացնելու հետագա՝ ավելի ծավալուն հրապարակումը։

	



ՀԱՄԱՏԵՔՍՏ-ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ




	
Ինչպե՞ս ենք մենք ապրելու միասին։1 Վենետիկի Բիենալեի հիմնական հարցադրումը առաջադրված է առանց պարզաբանելու թե ինչ բովանդակություն ունի «մենքը», թե ի՞նչ է նշանակում «ապրել», եւ կամ ի՞նչ է նշանակում «ապրել միասին»։ Բնականաբար այս բաց
հարցադրումը, թե՛ գիտակցաբար թե՛ անգիտակցաբար առաջ է բերելու բազմաթիվ պատասխաններ, որոնք կընդգծեն մասնակիցների քաղաքական, աշխարհագրական, եւ ընդհանրապես կյանքի մասին ունեցած կանխակարծությունները։ Այս հարցադրումը առաջադրված է մի համատեքստում, որտեղ աջ ազգայնականության ու համընդհանուրների մասին պատմող նոր աշխարհընկալումները բախվում են իրար, ազգ պառակտող
քաղաքական պայքարում. մի միջավայրում, որտեղ հիմնադրման առասպելները
օգտագործվում են ազատ ժողովրդավարությունը բացառելու նպատակով, պայմանավորված նոր ժողովրդագրական կամ մշակութային տարրերի ներկայացմամբ։ Հարցադրումը միեւնույն ժամանակ առաջ է քաշվում մի միջավայրում, որտեղ մարդկությունը իր քաղաքակրթական մեգակառուցվածքով բացառում է կենդանական ու բուսական կյանքի հետ իր համատեղ ապագան։ Ավելին, հարցադրումը առաջադրվում է մի միջավայրում, որտեղ արհեստական բանականության կամ վերահսկելիության կապիտալիզմի գործընթացները, ցանցային կապվածությունը, օգտագործվում է ընդդեմ ժողովրդավար հավաքականության, միեւնույն ժամանակ «մենքի» մեջ ներառելով նաեւ ոչ-կենդանական, սինթետիկ տարրը։ Այս միջավայրը նաեւ պառակտված է հասարակական-տարածական եւ տնտեսական գործընթացներով, բաժանելով մարդկությանը սահմանազատման մեջ գոյատեւող ու ազատ միջպետական տարածության մեջ ապրող հասարակական շերտերի, բնակելի ու անբնակ կենսակերպերի, եւ այլն։ Այսինքն «մենքը» կարելի է ընկալել մարդկային,
կենդանական-բուսական ու սինթետիկ գործոններով, «միասինը» ցանցային կապվածությունից մինչեւ համերաշխություն, «ապրելը» գոյատեւելուց կամ օտարացած գոյակցելուց մինչեւ համաստեղծում ու բազմազանություն, եւ այսպես շարունակ։

						
Վենետիկի Բիենալեի հարյուրամյա պատմության ընթացքում միջազգայինության դեմ եւ կողմ կոչերը ներկայանում են դեռ հիմնադրման օրերից. այս միջոցառումը կարող է ասիմիլացնել երկուսն ել առանց դժվարության, քանի որ դրա տրամաբանությունը գործում է ավելի լայն տարածության մեջ։ Պատմական համատեքստը՝ քաղաք-թանգարանը, այստեղ հանդիսանում է առաջին կաղապարը, իսկ ավելի լայն աշխարհաքաղաքական մշակութային եւ տնտեսական գործընթացները երկրորդ կաղապարը։ Բիենալեի
աշխարհաքաղաքական հավակնությունները արտահայտվում են որոշակի քաղաքական առարկայի (սուբյեկտի) ստեղծմամբ, կիրառելով արվեստը կամ ճարտարապետությունը, որպես վերապրում ձեւակերպումը։2 Սեփական մշակութային կապիտալի կուտակումը, մշակույթի ապրանքայինացումը, իրագործվում է առանձին մասնակիցների «էկզոտիկացմամբ», կամ «թեմատիկացմամբ»։ Ի տարբերություն շատ այլ նման միջոցառումների,
Վենետիկի Բիենալեին մասամբ հաջողվում է խուսափել մշակութային զվարճանքի զբոսայգու պիտակից, չնայած վերջինիս պատմական ակունքներին։ Այս բիենալեի կարեւորագույն գործոնը, միեւնույն ժամանակ, մնում է ապագայի մասին աշխարհըմբռնում կամ աշխարհապատկեր առաջադրելը։ Այսպիսով՝ մասնակից տաղավարը իր իսկ ներկայությամբ լրացնում է բիենալեի գործող աշխարհընկալումը, թարգմանելով լայն համատեքստը մասնավորի մեջ եւ կամ անելով հակառակը։ Այսինքն՝ թյուր է խոսել ինքնավարության եւ կամ անկախության մասին թեմատիկացման այս տրամաբանության մեջ կրկնելով մնացածներին, առանց մատնանշելու գաղափարաբանական ուղղվածությունը որով տաղավարը կառանձնանա առանց ընդդիմանալու, կժխտի առանց
դիմադրելու։ Պատմականորեն, ավելի հաջող տաղավարները առանձնանում են հենց քաղաքական նրբերանգներով, հաստատելով այն ակնհայտ դրույթը, որ քաղաքականությունը եւ մշակույթը, քաղաքականությունը եւ ճարտարապետությունը իրարից անբաժան են։ Գերմանիայի տաղավարը, 1993 թվականի, առավել հայտնի օրինակներից է, որտեղ քաղաքական փաստարկը ու էսթետիկ ներկայացումը արտահայտվեցին ճարտարապետական առարկայի՝ կոտրված հատակի միջոցով։ Այստեղ կարեւոր է ոչ թե կոնկրետ
տաղավարի վիզուալ ինքնությունը այլ դրա քննադատական դերախաղը ընդհանուր եւ սեփական-մասնավոր համատեքստում։ Այս տարի նույնպես բազմաթիվ ոչ ավանդական ճարտարապետական մտքեր ներկայանալու են բիենալեում։ Օրինակ՝ Շվեցարիան, արվեստագետների ու տեսանկարահանողների միջոցով ներկայանալու է սեփական սահմանային կյանքի մասին վիդեո-ինստալ յացիոն համադրությամբ, Իռլանդիայի կուրատորական պատմվածքը փորձելու է աղտեղել մարդու եւ ոչ-մարդու սահմանը, Մեծ Բրիտանիայի համադրումը պատմելու է ճարտարապետական մասնավորի ու հանրայինի
տարբերության մասին, Ճապոնական տաղավարը, հետագծեր խորագրով, ներկայացնելու է տեղանքին առանձնահատուկ համադրություն, Ավստրիան խոսելու է թվային հարթակների ճարտարապետության մասին, Կանադան՝ խաբկանք-քաղաքների մասին, եւ այլն։ Արեւմտյան եւ Արեւելյան կիսագնդերի քաղաքական-մշակութային կանխակարծությունները կարտահայտվեն նաեւ այս բիենալեում, ինչպես ամեն տարի։ Դրանցից որոնք հաջող
եւ որոնք անհաջող պատմվածքներով լրացնելով-թարգմանելով կամ համալրելով այս միջոցառման հավաքական աշխարհընկալումը։ Հայաստանի տաղավարը ունի եզակի հնարավորություն ինչպես նաեւ պատմական հանձնառություն առանձնանալու, եթե կարողանա ճշգրտորեն գիտակցել սեփական քննադատական դերախաղը այս միջազգային
ճարտարապետական եւ մշակութային իրադարձության մեջ։

					
				
			
		
	





	

	





ԿՈՒՐԱՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՏՄՎԱԾՔ




	
Հայ Ակադեմիան այստեղ հանդիսանում է այն տարածական փոխաբերությունը որով տարածական նոր պայմանագրի3 եւ ապագա աշխարհընկալման հայկական կոնցեպտը կներկայանա բիենալեում։ Վենետիկի Բիենալեում ապագայի աշխարհընկալումները տեղադրված են, եւ մեկնարկում են պատմական համատեքստից։ Այստեղ, ի հավելում Վենետիկի քաղաք-թանգարանի, մենք գործ ունենք Սուրբ Ղազար կղզու, Հայկական վանական կյանքի, ինչպես նաեւ Հայկական ինքնավարության պատմական համատեքստի հետ։ Ավելին, լինելով ճարտարապետական իրադարձություն, այս ամենը գրանցվում է ճարտարապետական պատմականության եւ դիսկուրիվ համատեքստում։ Հետեւաբար՝ այս պատմվածքի առաջին նրբերանգը վերհանում եւ ընդգծում է ճարտարապետության եւ ակադեմիայի հարաբերությունը, ինչպես նաեւ դրա առանձնահատկությունը հայկական մտքի պատմության համատեքստում։ Այս հարաբերության մասին մանրամասնելուց առաջ պետք է պատկերացնել, նախ եւ առաջ Վենետիկի Հայկական կղզու պատմական ինքնավար կարգավիճակը։ Ինչպես հայտնի է հենց ակադեմիական դասակարգման շնորհիվ հնարավոր դարձավ պահպանել Սուրբ Ղազար կղզու մշակութային կյանքը
Եվրոպական աշխարհամարտերի Նապոլեոնական դարաշրջանում։ Վենետիկի բիենալեի պատմական ակունքները, ի դեպ, հանդիսանում են հենց Նապոլեոնական արշավները, որոնք դատարկեցին քաղաքը իր մշակութային հարստության մի զգալի մասից, այդպիսով ուրվագծելով բիենալեի պատմական երեւակայականը փորձել վերականգնել երբեմնի կորսված մշակութային հարստությունը։ Սուրբ Ղազար կղզու նշանակումը որպես ակադեմիա, այլ ոչ թե ուղակի թանգարանային հավաքատեղի, ճանաչեց այս տարածքի
գիտական ստեղծարար մասնակցությունը Եվրոպական կյանքին։ Այսինքն՝ մենք գործ ունենք ոչ թե թանգարանի այլ գիտական գործողության վայրի հետ։ Իսկ ի՞նչ կապ գոյություն ունի ճարտարապետության որպես առանձին մտքի ձեւի եւ ընդհանրապես ակադեմիայի միջեւ։ Կարելի է ուրվագծել մի ամբողջ պատմություն ֆրանսիական ակադեմիայի, ապա նաեւ ակադեմիայի, ընդհանրապես, եւ դրանում ճարտարապետական դպրոցների հակասական պատկանելիության միջեւ։ Առանց մանրամասնելու նշեմ միայն, որ Արեւմտյան ակադեմիական տարածությունը ձեռք է բերում գիտական գործողության վայրի
կարգավիճակ թեզերի ու հակաթեզերի խաղում։ Իմ փաստարկներից մեկը կայանում է նրանում, որ ի տարբերություն Արեւմտյան իմացաբանության Հայկական աշխարհաճանաչությունը կառուցվում է ոչ միայն վիճարկումների ու հակափաստարկների միջոցով, այլ նաեւ գաղափարների ավելացման, հավելման գործընթացում։ Լինելով հիմնված Քրիստոնյա վանական ավանդույթի վրա, Հայ Ակադեմիան կամ գիտական գործողության վայրը, ըստ էության կարող է ներառել միաժամանակ երկու իմացաբանական բեւեռներ, կամ
էպիստեմներ։ Սա մի տեսարան է, որտեղ տարբերությունները անպայման չէ տկարացնել՝ վերածելով հակադրության, իսկ տարբեր ձայները ենթարկել սինթեզի կամ կրճատման, որպեսզի նրանք համատեղվեն միատար աշխարհըմբռնման պատկերաստեղծ պրոցեսի մեջ։ Նման սիմֆոնիկ նվագախմբին, այստեղ աշխարհաճանաչության առանցքները կարող
են ձայնակցել։ Այսպիսով՝ ճարտարապետությունը, որպես մտածելու ձեւ, պարտավոր չե գործել միայն իմացաբանական մի ռեժիմում, այն կարող է ավելացնել առանձ ժխտելու, բացասել առանց ընդդիմանալու։ Մանրամասնելով փաստարկի առաջին նրբերանգը հրավիրում եմ Ձեզ պատկերացնելու հայկական տաղավարը, նախ եւ առաջ որպես ապրող բովանդակության այլ ոչ թե մեռած
ձեւաբանության տեսարան, դարբնոց այլ ոչ թե մետաղյա իրերի պահարան։ Այցելուն այստեղ, առաջին հերթին նկատելու է, ինչպես նաեւ մասնակից է դառնալու աշխարհայացքի ակտիվ ձեւավորման գործընթացին, հայտնվելով մի հավաքական արվեստանոցում, որտեղ գիտությունը, ճարտարապետությունը, փիլիսոփայությունը ու արվեստները ձայնակցում են միմյանց։ Այսինքն՝ տաղավարի առաջին ֆունկցիաներից մեկն է Սեբաստացու հիմնած ապրող իմացո թյան վայրը դարձնել ընթեռնելի, ժամանակավորապես ընդլայնելով դրա ճարտարապետական թափանցիկությունը մերօրյա մարդու մասնակցությունը հնարավոր դարձնելու համար։ Այսպիսով՝ նոր բովանդակությունը եւ ցուցադրությունները պիտի ամբողջությամբ ակտիվացնեն գոյություն ունեցող ճարտարապետական համատեքստը։ Ընդհանուր կոնցեպտի, եւ փաստարկի երկրորդ նրբերանգը ընդգծում է Հայկական մետա-աշխարհագրական metageographic բաց աշխարհում գտնվելու ըմբռնումը, ինչպես նաեւ դրանով պայմանավորված որոշակի քաղաքական սուբյեկտությունը ու գործի դրվող տարածական ազատական պայմանագիրը։
Ի հավելում հենց կղզու տարածքային պատմության քարտեզագրմանը, ռազմավարական մակերեսի աշխարհաքաղաքական գործընթացներում, տաղավարը ընդգծելու է նաեւ հայ հավաքականության տարածական էությունը, քայլը աշխարհում, գծային, պատկերային եւ մեդիա-ալգորիթմիկ միջոցներով։

						
Այն ինքնաստեղծ կղզին, որտեղ մենք բնակվում ենք հայովի քայլում է ապագայում, ներկա գտնվելով նաեւ անցյալում։ Այս տարածքը ձուլարան է նաեւ ինքնատիպ քաղաքական առարկայի ու հարաբերության դրսի եւ ներսի գոյության հետ։ Լինի դա երթ դեպի ցեղասպանության հուշահամալիրը Երեւանում, թե դեպի Թուրքիայի դեսպանատունը Վաշինգտոնում, թե այլեւայլ ուղղություններով այլեւայլ քաղաքներում, ապրիլ 24 յան տարածությունը հայկական աշխարհում մեզ գալիս է ներկայանալու որպես ժամանակակից
հայի հավաքականության կենսագործման վայր կամ տարածք ամբողջություններից մեկը։ Նկատի առնենք մի պահ այն հանգամանքը, որ մեր հավաքականությունը, կամ ավելի պատկերավոր ասած հավաքական գոյակերպի կղզեխումբը՝ արշիպելագը, տեսանելի է դառնում մեզ հենց այս տեսակ տարածք-ամբողջության միջոցով։ Այս արշիպելագը բազմապատկվեց ու ընդգծված տեսանելիություն ձեռք բերեց 2018 թվականի թավշյա
հեղափոխության ժամանակ։ Այսպիսով, խոսելով հայկական աշխարհընկալման մասին, որը պիտի ներկայանա Վենետիկի Բիենալեում, մենք խոսում ենք ժամանակակից հայի տեսակի գոյաբանական իրադարձություն մասին։ Մենք միեւնույն ժամանակ խոսում ենք ցանցային մի ժողովրդավարության մասին, որտեղ քաղաքները կյանք են առնում մարդու տարածական գործոնի միջոցով։ Այսօր աշխարհի բոլոր քաղաքներում կարելի է նկատել իրարից անջատ քաղաքական զարգացումներ, իսկ համատեղ վեկտորներից մեկը հենց գլոբալ կլիմայական փոփոխությունների զանգվածային բնապահպանական ցույցերն են։
Այնուամենայնիվ, չի ձեւավորվում որեւէ հավաքական լեզու խոսելու համընդհանուրների մասին, որովհետեւ ժամանակակից մարդուն անտեսանելի է այն ինչ տեսանելի է հայկական աշխարհընկալմանը կամ նրա մետա-աշխարհագրական տեղաբաշխվածության ներսից։
Այն տարածական շարահյուսությունը, սինտաքսը, որի մասին այս տաղավարը պիտի պատմի ընդգծելու է բաց աշխարհագրական մասշտաբներում գտնվող մարդու աշխարհաստեղծ գործոնը։ Խոսելով հայի աշխարհում գտնվելու ինքնիմացությունից, տաղավարը կխոսի Դելուզիան Deluzian ան-արխիկ կամ առանց հիերարխիայի որոշակի nomos-ի մասին (nomos այսինքն “օրենք, իրավունք” կամ “սովորույթ” եզրույթների մասին գաղափար հին Հունական փիլիսոփայությունից)։ Պայմանավորված բաց, գլոբալ եւ միեւնույն ժամանակ տեղանքին որոշակի աշխարհընկալմամբ, մարդու ազատ գործոնը շարադրում է տարածական պայմանագիրը որը չի ընդգծում տարածության պարփակում կամ սեփականացում։ Նման Հոմերական հասարակարգին իրավունքը այստեղ «առաջին հերթին [նշանակում է] զբաղեցրած տարածք, բայց տարածք առանց որոշակի սահմանների»4 այսպիսով խոսելով հայկականության աշխարհընկալման ինչպես նաեւ մարդաստեղծ արշիպելագի հիմնական բաղկացուցիչներից մեկի մասին։ Ընդհանուր կոնցեպտի երրորդ նրբերանգը առաջ է գալիս, երբ դիտարկում ենք այս տարածական պայմանագիրը վերահսկելիության հանձնագրի համատեքստում։ Վերջինիս մասին մանրամասնել եմ իմ հետազոտության, ԱՄՆ Մինեսոտայի Համալսարանում իրականացված ցուցահանդեսի եւ դրանից բխող «Ազատ մարդ, թե՞ վերահսկելիության հանձնագիր»5 հոդվածում։ Չմանրամասնելով միայն նշեմ, որ հասարակական տարածության որոշակի ճարտարապետական ընթեռնելիությունը հնարավոր է դառնում համընդհանուրների մասին նոր գիտակցմամբ, ինչպես նաեւ դրանում քաղաքական-տարածական գործընթացի նոր բնույթով, (մանրամասների համար տես վերը նշված հոդվածը)։ Հայկական տաղավարը փաստելու է թե ինչպես են մարդիկ միասին ապրելու ազատ այլ ոչ թե բռնապետության մեջ, աջ-ազգայնական կամ տեխնոկրատ երեւակայականներից ծնված։ Թե ինչպես են մարդիկ միասին ապրելու համընդհանուրը սեփականության վերածող տարածական շարահյուսությունից դուրս, կամ առանց բացառելու ոչ-մարդկային գործոնը, եւ առանց ասիմիլացվելու վերահսկելիության հանձնագրին։ Այն ընդգծելու է միասինը, ներառելով նաեւ այցելուներին վանական կյանքի եւ ցուցադրության միջերեսում որպես ցուցադրության բաղկացուցիչ մաս։ Հայկական տաղավարը, ամեն ինչից զատ, ձեւափոխելու է բիենալեի որոշակի քաղաքական սուբյեկտության կարգավիճակ ունեցող այցելուին, ընդունելով նրան որպես հոգի/անձ այլ ոչ թե մարմին, որպես ստեղծարար մասնակից այլ ոչ թե սպառող։

					
				
			
		
	

Այն քննադատական դերախաղը որը պիտի իրականացնի հաջողված տաղավարը
պայմանավորված է լինելու տաղավարի դիսկուրսիվ, ինչպես նաեւ վիզուալ-տարածական մասնակցությամբ։ Միացնելով իրար իմացաբանության, ճարտարապետության, քննադատական աշխարհագրության, իրավագիտության փիլիսոփայության, արվեստի պատմության եւ հայագիտության դիսկուրսիվ թելերը այստեղ մատնանշում եմ փաստարկի եւ կուրատորական պատմվածքի նրբերանգներից ընդամենը մի քանիսը, որոնք թույլ կտան հայկական տաղավարի ընդգծված ներկայությունը Վենետիկի Բիենալեում, պատասխանելով նաեւ տեքստի սկզբում իմ նշած դրույթներին։ Ամենից զատ համարում եմ, որ այս Վենետիկի Բիենալեն առաջին հերթին պիտի կիրառվի որպես գործիք հայ հավաքականությունը, եւ ստեղծագործ համայնքը ինքներս մեզ ընթեռնելի դարձնելու եւ ինքնորոշվելու
նպատակով։

	




	

	

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						Ցուցադրության բովանդակություն-մեթոդ

					
				
			
		
	

Բովանդակությունը գեներացվելու է մի քանի եղանակով։ Առաջին հավաքածուն կներառի հրավիրված արվեստագետ, բանաստեղծ կամ ընդհանրապես տարածական ստեղծագործողների հետ համագործակցությունից առաջացած կետային ինստալյացիաներ։ Հաջորդ հավաքածուն կգեներացվի այցելուների մասնակցությամբ։ Երրորդ հավաքածուն, եւ համակարգող առանցքը կգեներացվի օգտագործելով իմ ընթացիկ հետազոտության բովանդակությունը (տես կից փաստաթուղթը կամ vahanmisakyan.com, x-commons.com),
վերջին ծավալային հավաքածուն, ի հավելում երրորդին՝ բաց գծագրական կամ վիզուալ-վերլուծական մրցույթի միջոցով, որի արդյունքները կհամադրվեն ալգորիթմիկ ML մեթոդաբանությամբ։ Ընդհանուր կուրատորական պատմվածքի նրբերանգներից մեկը դրսեւորվում է ցուցադրության հավաքական կերպով ստեղծված բովանդակության մեջ։ 

Ընդգծելով ընդհանուր մտածելու ռիթմը այլ ոչ թե առանձին մասնակիցների ինքնությունը, ցուցադրելով համատեղ մտավարժանքը, հնարավոր կդառնա ստեղծել այն արվեստանոց-տարածությունը, որի մասին արդեն խոսեցի, այն աշխարհապատկերի ձուլարանը, որին կմասնակցեն նաեւ այցելուները։

					
				
			
		
	

Հրավիրված մասնակիցների ցանկը կարող է ներառել հայազգի, ճանաչված տարածական արվեստագետների, օրինակ՝ Զարուհի Աբդալյան, գիտական եւ ճարտարապետական գործունեությամբ զբաղվող հայազգի մասնագետներ, օրինակ` Ալեն Սայեղը Հարվարդի համալսարանից, հանրահայտ հայազգի բանաստեղծների, օրինակ՝ Պետեր Բալաքյան, Արիս Ջանիգյան։ Նշված մարդկանց հետ ես ուղիղ կապի մեջ եմ, բայց որպես գլխավոր կուրատոր նաեւ մտադրված եմ հրավիրել ակտիվիստ եւ դերասան Արսինե Խանջյանին, ինչպես նաեւ Ատոմ Էգոյանին (բաց եմ նաեւ նոր առաջարկների եւ կապերի)։ Այսպիսով՝ նյութի էությունը եւ հրավիրված մասնակիցների ներդրումը, դրա ձեւաչափը, կորոշվի քննարկումների արդյունքում։ Երկրորդ հավաքածուն կստեղծեն հենց այցելուները։ Եթե այլ տաղավարներում նրանք ընդհամենը մարմին են ապա այս տաղավարում նրանք կգրանցվեն նաեւ որպես անձ կամ հոգի, քանի որ հայ լեզուն հաշվում է հոգիները այլ ոչ թե մարմինները։ Մասնակցելով նույն մտավարժանքին, որին բաց մրցույթ-առաջադրանքի տեսքով կմասնակցի նաեւ հայ ստեղծագործ հանրությունը, նրանց կարգավիճակը կփոխվի։ Ըստ հայ ակադեմիա կոնցեպտի, տաղավարը պիտի ապրի եւ ընդլայնվի բացման օրվանից մինչեւ ավարտը։ Ընդհանուր ծրագիրը կներառի մրցույթ, հարցազրույցներ, ցուցադրության բացում եւ ելույթների շարք, տեսագրություն եւ գրքի հրապարակում։



					
				
			
		
	


&#60;img width="2093" height="364" width_o="2093" height_o="364" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d548979bce276968570a1615e72c5f43881bcb5a87e61e2d0138a9a380e3cd97/L-002.jpg" data-mid="59399439" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d548979bce276968570a1615e72c5f43881bcb5a87e61e2d0138a9a380e3cd97/L-002.jpg" /&#62;



	
		
		
	
	
		
			
				
					
						
Մրցույթի առաջադրանքը կհրավիրի բոլոր հայ ճարտարապետներին եւ ընդհանրապես ստեղծագործ տարածական գործունեություն ծավալող մարդկանց մտածել մարդու հավաքական տարածական գործողության մասին, հյուրընկալությունից մինչեւ օտարում, պայքարից մինչեւ խաղ, այսպիսով՝ վերծանելով հասարակությունը որպես հորինվածք։


					
				
			
		
	
&#60;img width="756" height="257" width_o="756" height_o="257" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/72e42ef4d9c889da838dc8b4b8e1869c3d950fd2624487c4b927cb39aae49af8/L-001.jpg" data-mid="59399476" border="0" data-scale="44" src="https://freight.cargo.site/w/756/i/72e42ef4d9c889da838dc8b4b8e1869c3d950fd2624487c4b927cb39aae49af8/L-001.jpg" /&#62;

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						
Տաղավարը փաստում է որ ճարտարապետությունը, որպես համակցող, կարող է ներառել ոչ միայն որպես ֆիզիկական տարածություն այլ նաեւ մտածելակերպ։ Հյուրընկալությունը, ժողովրդավարությունը, ազատությունը, եւ ակադեմիայի մնացած բաղկացուցիչները, որոնց մասին խոսեցի, այսպիսով՝ ստանում են տարածական-քննադատական ընթեռնելիություն։

					
				
			
		
	



&#60;img width="1354" height="974" width_o="1354" height_o="974" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/185b6426f43e8c5092d6678b8003dd814a31d3f13908a0ade336feeb14aa6696/L-003.jpg" data-mid="59399497" border="0" data-scale="78" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/185b6426f43e8c5092d6678b8003dd814a31d3f13908a0ade336feeb14aa6696/L-003.jpg" /&#62;
	




	

	











	




	
	











	




	
	Հոդվածի ամբողջ բովանդակությունը, ինչպես նաև գրաֆիկական և գաղափարական նյութերը և ներկայացումները առարկա են Վ. Միսակյանի հեղինակային իրավունքին և չեն կարող վերարտադրվել կամ օգտագործվել առանց վերջինիս կողմից գրավոր կերպով արտահայտված թույլատվության:


ՀՂՈՒՄՆԵՐ






















1. 

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						տես Sarkis, Hashim. 2020. “Biennale Architettura 2020: How Will We Live Together?” La Biennale Di Venezia.
2020. https://www.labiennale.org/en/news/biennale-architettura-2020-how-will-we-live-together.

					
				
			
		
	
















2. 

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						տես George Baker. “ The Globalization of The False” in Elena Filipovic, Marieke van Hal, Solveig Øvstebø ed., The
Biennial Reader. Bergen: Hatje Cantz Verlag, 2010.

					
				
			
		
	

















3. 

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						տես հղում 1. 2020 Վենետիկի Բիենալեի կուրատորը հրավիրում է մասնակիցներին մտածելու նաեւ
“տարածական նոր պայմանագիր” չսահմանված եզրույթի շուրջ

					
				
			
		
	





4. 

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						տես Gilles Deleuze, Difference and Repetition, Թարգմանիչ. Paul Patton (Columbia University Press, 1994), 309.
Տես նաեւ Thanos Zartaloudis, The Birth of Nomos (Edinburgh University Press, 2018), 140-144.

					
				
			
		
	















5. 

	
		
		
	
	
		
			
				
					
						տես Միսակյան, Վահան, “Վերահսկելիության Հանձնագիր, Թե՞ Ազատ Մարդ” x-commons.com, Սեպտեմբեր 18,
2019. &#38;lt;https://x-commons.com/9680106&#38;gt;

					
				
			
		
	




	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>ՎԵՐԱՀՍԿԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՁՆԱԳԻՐ, ԹԵ՞ ԱԶԱՏ ՄԱՐԴ - Վահան Մ. Միսակյան</title>
				
		<link>https://x-commons.com/9680106</link>

		<pubDate>Mon, 16 Sep 2019 22:21:09 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/9680106</guid>

		<description>
	



ՎԵՐԱՀՍԿԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՁՆԱԳԻՐ, ԹԵ՞ ԱԶԱՏ ՄԱՐԴ
Սեպտեմբեր 18, 2019


ՎԱՀԱՆ Մ. ՄԻՍԱԿՅԱՆՃարտարապետ, Կուրատոր 
Մինեսոտայի Համալսարան, Քես Գիլբերտ Ճարտարապետի անվան դասախոս
«Վերահսկելի Քաղաքներ» լաբորատորիայի հիմնադիր ղեկավարՆյու Յորքի Կոլումբիայի Համալսարանի դասախոս,&#38;nbsp;2012, 2014-15 



	&#60;img width="3264" height="4928" width_o="3264" height_o="4928" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/5d2c06417663290867c27ea6b9b1cad4ca854bb7b4e1e3ae402ba60a684fb7b3/DSC_7750.JPG" data-mid="50818326" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/5d2c06417663290867c27ea6b9b1cad4ca854bb7b4e1e3ae402ba60a684fb7b3/DSC_7750.JPG" /&#62;





	

	











Այս տարվա գարնան կիսամյակին, Միննեսոտայի Համալսարանի Գոլդստեին Թանգարանի Ցուցասրահում, ներկայացրեցի իմ հետազոտության մի փուլը ցուցահանդեսի տեսքով, որի մի հատվածը պատմում էր Թավշյա հեղափոխության, ինչպես նաեւ Երեւանում քաղաքացիական հասարակության կազմավորման տարածական պրոցեսների մասին, այսպիսով խոսելով նաեւ քաղաքի, իր համընդհանուրների եւ ոստիկանական պետության հակամարտության տրամաբանության մասին։ Ցուցահանդես այցելեցին հազարավոր մարդիկ, ուսանողներ եւ դասախոսներ, ովքեր ամեն օր անցնում էին այդ ցուցասրահով, հետազոտության մասին դասախոսեցի մի քանի տարբեր ձեւաչափերով։ Հետազոտության մի հատվածի մասին կխոսեմ այս ներածական հոդվածում, համառոտ կներկայացնեմ քաղաքի մասին իմ տեսությունը այնքանով ինչքանով այն առնչվում է Երեւանին ու հայաստանյան հեղափոխությանը, այսպիսով` նաև վերծանելով կյանքի ներկա միջավայրը իր տարածական ձեւի մեջ։






︎ Share on Facebook&#38;nbsp;













ՎԵՐԱՀՍԿԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՁՆԱԳԻՐ, 
ԹԵ՞ ԱԶԱՏ ՄԱՐԴ

1.

Կյանքի ներկա միջավայրը, այսուհետ անասելի հին աշխարհակարգի տարածքային կամ քարտեզային աշխարհընկալմանը, մարդուն միաժամանակ եւ կաղապարում եւ ազատագրում է։ Հասարակությունները ինքնակազմակերպվում եւ վերարտադրվում են նոր մասշտաբներում, խափանելով քարտեզային իրավասության համակարգերը, հետևաբար նաև քաղաքական սուբյեկտության տրամաբանությունը։ Օրինակ, սոց ցանցերը, որոնց ֆիզիկական ենթակառուցվածքները, հետևաբար նաև դրանց միջոցով հավաքած տվյալները ունեն որոշակի իրավասության պատկանելիություն, այսինքն` գտնվում են այս կամ այն պետության ներսում, կարող են առաջացնել հանրույթներ, որոնց անդամները չունեն միատեսակ քաղաքացիական կամ մշակույթային պատկանելություն։ Այսպիսով` մարդը ու հանրությունը ունենալով ինքնակազմակերպվելու հնարավորություն սկսում են անկախանալ այս կամ այն պետության տարածքային վերահսկելիության ու մասնակցության տրամաբանությունից, միեւնույն ժամանակ ավելի ձուլվելով ցանցային կենսակերպին։


“Կյանքի ներկա միջավայրը, այսուհետ անասելի հին աշխարհակարգի տարածքային կամ քարտեզային աշխարհընկալմանը, մարդուն միաժամանակ եւ կաղապարում եւ ազատագրում է։”


Ուշադրությունը ուղղենք միջավայրում ծավալվող պրոցեսներից մեկի վրա, որպեսզի սկսենք պատկերացնել վերջինիս էությունը։ Այսօր, թերեւս ժամանակավորապես, վերահսկելիությունը դժվարանում է, իսկ թափանցիկությունը բազմապատկվում։ Համացանցը, մարդկությանը դարձնելով մասնակից անտարածք հավաքական գործընթացներին հնարավոր է դարձնում խախտել պետական տարածքային իրավասությունը, դժվարացնելով նաեւ հանրային տարածության վերահսկելիությունը։ Սա կատարվում է սոց ցանցերում բնակվող օտարածին պրոցեսների կամ ընդհանրապես օտար պատկանելիության որեւէ ինտերնետային արտեֆակտի հանրայնանալով։ Մյուս կողմից հենց նույն մասնակցության տրամաբանությունը ծառայում է մեկ այլ պետության դեֆակտո սուպեր-իրավասության բազմապատկմանը։ Եթե մոտ անցյալում ինչ-որ գերտերության սուպեր-իրավասությունը կարող էր դե դեյուրե ամրագրվել ազգային անվտանգության ու միջպետական համագործակցության մասին իրավական ակտերով, օրինակ UKUSA1 համաձայնագիրը կամ ՀԱՊԿ շրջանակում համանման անվտանգային համաձայնագրերով, թույլ տալով որոշակի գործակալության վերահսկողությունը տարածել պետությունից դուրս, հավաքելով օտար պետությունների քաղաքացիներին պատկանող տվյալները կամ վերահսկողություն սահմանելով հեռահաղորդակցության ծառայությունների միջոցով,2 ապա այսօր նույն տրամաբանությամբ վերահսկողությունը անարդյունավետ է, քանի որ տվյալները բազմապատկվում են ավելի արագ քան տեխնոլոգիաները, որոնք կարող են գլուխ հանել այս ծավալներից, իսկ իրավական կամ ընդհանրապես պետական գաղափարական միտքը, ու դանդաղկոտ կառավարման պրոցեսները հետ են մնում նույնիսկ տեխնոլոգիական իրականությունից։



Այս իրողությանը տեղյակ ու դրանից խուճապի մատնված կառավարությունները ու ոստիկանական համակարգերը, ժամանակակից մարդու միջավայրային վերահսկումը դարձրել են սեփական զավթողական քաղաքականության թիրախ։ Միտում, որը հատկապես տեսանելի է մեծ արեւելքում, ունի իր պատմական սկիզբը ԱՄՆ-ում եւ այսօր ունի նաեւ համատարած բնույթ ամենուր։ Բայց միեւնույն ժամանակ սոց ցանցերում բնակվող մերօրյա մարդու կյանքը ու աշխարհընկալումը փոխվել է արմատապես։ Օրինակ՝ այս ամենից ծնված նոր շոշափելի օրինաչափություններից մեկը, որը բացարձակ չի գոհացնում եւ ոչ մի պետական կառավարման ավագանու, հատկապես բռնատիրական հավաքականություններում, դա բռնի թափանցիկության ռեժիմն է ամեն տեղ ու ամեն ոքի նկատմամբ։ Ռեժիմ, որը արդեն կիրառելի է ոչ միայն հանրության, այլ նաև կառավարման համակարգերի ու նրա դերակատարների նկատմամբ, որովհետեւ դա է ժամանակի պահանջը։ Ըստ իս, ահա այս միջավայրում կամ անվայր տարածության մեջ բախվում են այսպես կոչված խելացի, բայց իրականում վերահսկվող միջավայրները դասական քաղաքներին ու համընդհանուրներին։

&#60;img width="4000" height="6000" width_o="4000" height_o="6000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/dae2d303ec96290a65da46ff38b270685bfc67bb17c1188026ce97d01231c4bc/DSC_8253.JPG" data-mid="50823056" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/dae2d303ec96290a65da46ff38b270685bfc67bb17c1188026ce97d01231c4bc/DSC_8253.JPG" /&#62;
ԱՄՆ Զանգվածային վերահսկողության ծագումնաբանությունը քարտեզագրված





	










Եթե Հայաստանը կամ որեւէ այլ պետություն չհասկանա իր շուրջ կամ ընդհանրապես աշխարհում ծավալվող պրոցեսները, կարո՞ղ է արդյոք կողմնորոշվել ժամանակի մեջ։ Այսօր, խելացի աշխարհ կառուցելու հանձնագիրը, այսպես կոչված խելացի քաղաքի, միջավայրի կամ նույնիսկ մոլորակի երեւակայականը, հրամցվում է աշխարհի հանրությանը առաջին հայացքից անժխտելի դրական շարադրումներով։ Օրինակ, Չինական Huawei-ի3 կամ Ամերիկյան IBM-ի4 կողմից, սա ներկայացվում է որպես բարձր թողունակության տվյալների ենթակառուցվածքների, հետևաբար, նաև անխոչընդոտ մատակարարման շղթաների կամ լոգիստիկ կարողությունների, անսահման տնտեսական աճի, մաքուր միջավայրի եւ այլնի մասին հայտարարություններով։ Երեւակայության ձեւերից մեկը «իրերի համացանցն» է նաեւ, որտեղ մարդու նրա կյանքի եւ մեքենայի համադրումը պիտի թույլ տա կազմակերպել առաջադեմ աշխարհակարգը, ապաքաղաքական ու համասեռ։ Ըստ այս հետազոտության, վերջինս, միաժամանակ հանդիսանում է նաեւ «վերահսկելիության հանձնագիր», բայց համատարած դիսկուրսը միայն վեր է հանում այլ պատկեր։ Չմանրամասնելով ներկա դիսկուրսը այս ամենի մասին նշեմ միայն, որ այսպես կոչված «խելացի» գործընթացները, ի տարբերություն սառը պատերազմի տրամաբանության մեջ ծնված «ռացիոնալ» գործընթացների, սկսում են դուրս մնալ դասական կենտրոնացված իշխանությունների ամբողջական վերահսկողությունից, բնակվելով շարունակ փոփոխվող ու որոշակի իրավասության աշխարհագրական կաղապար չունեցող հանրության միջավայրում։ Անորոշությունը հանդիսանում է խելացի պրոցեսների պարարտ հողը, քանի որ այս ոլորտի դերակատարները սրանով արդարացնում են «խելացի» համակարգեր ներդնելու անհրաժեշտությունը։ Այսպիսով, մարդու միջավայրային փոխազդեցության մեջ առաջացած ամբողջ տվյալների ծավալը սեփականացնում են օտար կամ մասնավոր դերակատարները։ Ավելին, առաջարկված «խելացի» համակարգերը միշտ անկատար են, դրանք ընդամենը փոխազդեցություններից անընդհատ թարմացվող տարբերակներ են։ Այսինքն «խելացի» միջավայրի մասին խոստումը արդյունքում մարքետինգային քաղաքականություն է այլ ոչ թե իրական հեռանկար։




Այսպես կոչված «խելացի» պրոցեսները, սկիզբ առնելով «խելացի համակարգերից», ինքնակարգավորվում են անկախ որեւէ արխաիկ ուղեցույցներից, որոնցով այսօր շատերը փորձում են բացատրել նոր աշխարհը։ Եթե սառը-պատերազմյան ռացիոնալ քաղաքականության տրամաբանությունը պարզունակ հակադրությունների ու բևեռների վրա էր հիմնված, «խելացի» պրոցեսները ոչ սահմանափակված են եւ ոչ էլ հետաքրքրված այս հակասություններով, դրանք ավելի շուտ միջավայրային են։5 խելացի գործընթացի համար չկա էական հակասություն օգտատիրոջ, միջավայրի կամ ընդհանրապես թվային գործարքի որպիսության, տարածքային իրավասության մեջ։ Այս պրոցեսները առաջնորդվում են անընդհատ եւ ամեն ինչի օպտիմալացման նպատակին, ստեղծելու ավելի կայուն կոնֆիգուրացիաներ մարդու, իր միջավայրի, եւ համացանցի փոխազդեցություններով։ Այս տեսակ դիսկուրսը, օրինակ` համեմատելով ինժեներական «խելացին» սառը-պատերազմյան «ռացիոնալին» փորձում է ամբողջական պատկեր ստեղծել «խելացի աշխարհ» պատմվածքում,6 բայց նորից նշեմ, որ մարդու ու նրա կյանքի միջավայրի վերահսկելիության հանձնագիրը, կամ որպես չնախատեսված հետեւանք կամ թե նպատակ, դառնում է այս ամենի հաջորդ անբաժան մասը։ Օրինակ, գիտակցելով որ ոչ մի վերծանման միջոց չի կարող ըմբռնել մարդու կյանքի միջավայրը ամբողջությամբ, խելացի պրոցեսները փորձում են բազմապատկվել վերահսկողության համակարգերի միջոցով, ներթափանցելով կյանքի ամեն մի ոլորտ։ Ինչով բացատրվում է նաեւ բոլոր գերտերությունների խուճապը դառնալ առաջատարը «արհեստական կամ սինթետիկ բանականության» կամ մեքենայական ինքնուսուցման ոլորտներում,7 այսինքն` այն ոլորտներում, որոնք փորձում են գլուխ հանել անընդհատ մեծացող տվյալների միջավայրից։ Ի հավելում, կարելի է նշել նաեւ, որ հին աշխարհի սառը-պատերազմյան տրամաբանությամբ աշխարհակարգի մասին թյուր պատկերներ պրոպագանդողները ոտաբոբիկ են նոր աշխարհի այս մասշտաբին եւ նրանց քարոզները մեծ հաշվով կարելի է անտեսել։





&#60;img width="4000" height="6000" width_o="4000" height_o="6000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ef5a4904fc470692e4498ae90847210a3ada0f128b4ee9e91c7736a548cf3595/DSC_8366.JPG" data-mid="50826116" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ef5a4904fc470692e4498ae90847210a3ada0f128b4ee9e91c7736a548cf3595/DSC_8366.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/05ff58cd241229e04336dac5a3c3da45809655973be3db33f7e5c90e217dca17/DSC_8365.JPG" data-mid="50826100" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/05ff58cd241229e04336dac5a3c3da45809655973be3db33f7e5c90e217dca17/DSC_8365.JPG" /&#62;

Կասկածյալի ընդհանուր կերպարը, 19-20 րդ դարում 
ԱՄՆ Զանգվածային վերահսկողության ծագումնաբանությունը քարտեզագրված




	

	






Աշխարհում ծավալվող պրոցեսները տեսնելու համար, եթե առաջին նկատառումը ներկա ինժեներական «խելացիության» երեւակայականն է, հաջորդ նկատառումը պետական կառավարման արդեն հնավանդ «խելացիության» երեւակայականն է՝ նեոլիբերալիզմը, որի մասին արդեն շատ է խոսվել, ներառյալ դիտարկելով մեկը մյուսի համատեքստում։ Նեոլիբերալ աշխարհընկալումը, որով շատ կառավարություններ, ներառյալ կարծես թե մեր կառավարությունը դեռ առաջնորդվում են, ճանաչում է խելացի պրոցեսները շուկայական ինքնակարգավորման մեջ։ Այսինքն` փոքրացնելով կառավարությունը թույլ տալ շուկայական հարաբերությունների ռացիոնալ ինքնակարգավորման պրոցեսներին ներթափանցել կյանքի բոլոր հնարավոր ոլորտներ։ Ակնհայտ է, որ մի շարք ոլորտներ չեն կարող բարեփոխվել այս մտածելակերպով, ներառյալ առողջապահության, մշակույթի եւ այլն, բայց չնայած բացասական կողմերին, ազատական մշակույթի տեսակետից նեոլիբերալիզմը, ընդհանուր առմամբ, ավելի կենսունակ է քան հետսովետական դանդաղկոտ ու անիմաստ մեծ պետական կառավարման մեքենան։ Մեկը մյուսի համատեքստում դիտարկումը շարադրում է եթե նեոլիբերալ պատկերացումներով փորձագետների մի խումբ պիտի մշակի ու ներդնի այսպես կոչված շուկայական ռացիոնալ ինքնակարգավորումը քաղաքականության տեսքով, ապա «խելացի» պրոցեսները բազմապատկվում են անկախ,5 անհատների, հանրության ու համացանցի փոխազդեցության միջոցով։ Վերջինս այսօր նկատելի է ոլորտներում ինչպիսիք են տրանսպորտի, մատակարարման, առաքման, վարձակալության եւ այլն։ Որպես հետեւանք այս տեսակ զարգացման, ինչպես արդեն նշեցի, առաջանում են անտեսանելի ոստիկանական համակարգեր եւ ոստիկանական պետություններ, որոնց մասին «խելացի» միջավայրների մասին դիսկուրսը խուսափում է մտածել, բայց ինքնիշխան մարդը այսօր պարտավոր է մտածել։ 



Իրականում խելացի միջավայրի ավելի ճշգրիտ նպատակային սահմանում  կլինի ոչ թե սահմանափակ ինժեներական «խելացին» այլ ուղակի մի միջավայր, որտեղ խելացի մարդիկ են ապրում, որոնք տեսնում են իրենց որպես ինքնավար գիտակցության կենտրոններ եւ միաժամանակ ոչ թե օգտագործվում են այս համակարգերի կողմից այլ օգտագործում են հենց նույն վերահսկողության համակարգերը, այդ թվում սոց ցանցերը, իրենց անկախ նպատակներին։ Այսինքն, հանրությունը ինքնակառավարվում է ու ամեն ինչից զատ առաջ է գալիս ընդհանուր մի համակարգ, որը բաց հրապարակային քաղաքականության մեջ վերհանում է հավաքական, վարից վեր կառուցվող օրինաչափությունը։ Այսպիսով` հարցը տեղափոխվում է կառավարության ինքնությունից այն հարցին թե արդյոք հնարավո՞ր է կամ անհրաժե՞շտ է կառավարություն ընդհանրապես։




“.. հարցը տեղափոխվում է կառավարության ինքնությունից այն հարցին թե արդյոք հնարավո՞ր է կամ անհրաժե՞շտ է կառավարություն ընդհանրապես։”


	




	

	
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/68cb7e98c81b17a8f40a8e0c2deb980bdf325a9445df2f0be9b94d47560cb314/DSC_8217.JPG" data-mid="50836633" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/68cb7e98c81b17a8f40a8e0c2deb980bdf325a9445df2f0be9b94d47560cb314/DSC_8217.JPG" /&#62;&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/9e145dd57b8b20b143332dcd03cf2f7ca7995595ebe853c2c8eb8ad186993325/exb-04.JPG" data-mid="50820301" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/9e145dd57b8b20b143332dcd03cf2f7ca7995595ebe853c2c8eb8ad186993325/exb-04.JPG" /&#62;




2. 
Հայաստանի օրինակը, քննադատություն

Երեւանը՝ որպես անարխիկ հեղափախական գործընթացները կորդինացնող հավաքական տարածություն, խելացի միջավայր է հենց այն պատճառով, որ կարողացավ օգտագործել այս թվային անտեսանելի ճարտարապետությունը ու հավաքական շարժման միջոցով դարձնել այն ընթեռնելի նաեւ աշխարհի համար։ Ճարտարապետություն ասելով ես չեմ խոսում ամենևին տեղեկատվության տարածման հերթական նոր մեթոդի մասին ու ավելին, համոզված եմ, որ դիտարկելով սոց ցանցերը կամ մարդու ու համացանցի մնացած փոխազդեցության ձեւերը&#38;nbsp; ընդամենը այս լույսի տակ կնշանակի կորցնել տեսադաշտից այս ամենի էությունը, խոսքը գնում է ընդհանրացման սոցիալական պրոցեսների ու նոր համընդհանուրների վերհանման մասին։


Մարդու կյանքի նոր միջավայրում, օրինակ, տեղի է ունենում վերահսկելիության ձեւի փոփոխություն ու սրա հետ կապված հասարակական կյանքի համընդհանուրների ձեւափոխում։ Հանրային տարածությունը, որը հասարակության համընդհանուր տնօրինման ռեսուրս է, վերահսկելիության հանձնագրի նյութականացման հետ մեկտեղ ձեւափոխվում է։ Եթե հանրային տարածության մեջ լինելը կամ հայտնվելը ըստ Հ. Արենդտի հոմանիշ էր քաղաքական մասնակցությանը,8 ապա այդ տարածության մեջ լինելը այլեւս բաժանվում է ֆիզիկական ներկայության տրամաբանությունից ու միաձուլվում վերահսկվելի ներկայության տրամաբանությանը, իսկ սրանք պարտադիր չէ համատեղել։9 Հասարակությունը, հանրային տարածությունը պատկերացնում է սոց ցանցերում սեփական ներկայությունը վավերացնող լուսանկարներով կամ որեւէ մասնավոր մեկնաբանության տարածելով-ընդհանրացնելով, այսինքն, վերահսկելիության հանձնագրի նյութականացման տրամաբանության մեջ։ Այսպիսով, եթե դասական քաղաքում կամ հանրային տարածության մեջ ներկայությունը արդեն քաղաքական մասնակցության ձեւ էր ապա այսօր պարուրված ենք նաեւ տվյալների ենթակառուցվածքով։ Հանրային կյանքի մասնակիցները, բոլոր քաղաքացիները, սկսում են իրականացնել վերահսկիչ գործառույթ, միայն թե սովորաբար նրանց վերահսկելի է միայն սեփական փոխազդեցություններից առաջացած հանրային մտքերի պղպջակը։10 Այնուհանդերձ, հայաստանյան հեղափոխության միջոցով ակնհայտ դարձավ մի նոր գործընթաց որով ժամանակակից հանրային տարածությունը ամբողջությամբ կարող է դառնալ վերահսկելի հասարակության կողմից։ Հասարակությունը, ուղղելով իր ուշադրությունը համընդհանուրին, կարողացավ վերահսկել վերջինիս առնչվող թե՛ տվյալների թե՛ ֆիզիկական ենթակառուցվածքները, հանրային գործածությունից դուրս թողնելով վերահսկիչ հանձնառույթ ունեցող սուբյեկտին, ոստիկանին։ Խաղաղ անհնազանդությունը` որպես համընդհանուր սկզբունք, այս գործածության մեջ օգնեց հասարակությանը դիմակայելու բազմաթիվ ամբոխացման կամ տրոհման փորձերին։ Այս ամենի մեջ, այնուամենայնիվ, կարեւոր է հանրային տարածության մասին, որպես համընդհանուրի՝ ընդհանուր ունեցվածքի, նոր գիտակցումը։


	




	

	&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/86099b8c2b23e263ba8d8ccf8ebae3122af23455dae214573c72045860b3f85c/DSC_6943.JPG" data-mid="50844341" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/86099b8c2b23e263ba8d8ccf8ebae3122af23455dae214573c72045860b3f85c/DSC_6943.JPG" /&#62;

&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/647f3ee5da7c3ca2ea9fdef1d6e998a9413ebe85050139b2c9453104db8b670c/DSC_8296.JPG" data-mid="50844525" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/647f3ee5da7c3ca2ea9fdef1d6e998a9413ebe85050139b2c9453104db8b670c/DSC_8296.JPG" /&#62;
&#60;img width="2742" height="1428" width_o="2742" height_o="1428" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/05e2b29d5d9ceee7126cf3a4e87ab712c9bfd36ff971d4aa18c7436ce146e918/Screen-Shot-2019-09-17-at-11.47.48-PM.png" data-mid="50850747" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/05e2b29d5d9ceee7126cf3a4e87ab712c9bfd36ff971d4aa18c7436ce146e918/Screen-Shot-2019-09-17-at-11.47.48-PM.png" /&#62;
Ցուցադրության պանելները պատկերում են Երեւանի երեք քաղաքական ցույցերը (2015, 2016, 2018) տեսական մեկնաբանությունների, գծագրերի ինչպես նաեւ 16300 պատկերների հավաքածույի միջոցով։ Վերջինս գեներացվել է համացանցից, ծրագրավորելով, այնուհետեւ  մեքենայական ինքնուսուցման առարկա ճանաչող ալգորիթմի միջով վերծանելով։

Համընդհանուր ասելիս սովորաբար պատկերացնում ենք ընդհանուրին պատկանող նյութական ռեսուրսները, լճերը, անտառները եւ այլն, բայց համընդհանուրը ինքնին միայն ռեսուրս չէ։ Եկեք փոխարենը ուղղենք մեր ուշադրությունը աննյութական համընդհանուրներին ինչպիսին է նաեւ, ըստ իս, հանրային տարածությունը։ Վերցնենք «համընդհանուրի» մերօրյա սահմանումներից մեկը եւ պատկերացնենք այն որպես որոշակի նյութական ու աննյութական ռեսուրսների ընդհանուր ավազան, որը առաջացնում եւ/կամ տնօրինում են հասարակ մարդիկ, մարդկանց հանրույթը, եւ որի հավաքական տնօրինումը առաջ է բերում ընդհանրացման հասարակական գործընթացը ստեղծելով ինքնակառավարման օրենքները եւ կանոնները առօրյա բանակցությունների միջոցով։11 Ւ հավելում նաեւ պատկերացնենք, որ համընդհանուրին հնարավոր չէ վերաբերվել որպես ապրանքի, գնել այն կամ վաճառել շուկայում,12 ի տարբերություն ռեսուրսների, թեկուզ եւ հավաքական, որոնք նեոլիբերալ աշխարհակարգում պաշտպանված չեն ապրանքայնացումից։ Այսպիսով կստացվի, որ համընդհանուրը դա մի բան է, որը հնարավոր չէ ապրանքայնացնել, եւ որի տնօրինման կանոնները առաջացնում են հասարակ մարդիկ, հանրույթները, բացարձակ հորիզոնական, ցանցային փոխազդեցություններով։ Այդ տեսակ աննյութական համընդհանուրի օրինակ է գործելակերպը, սկզբունքները, բայց ոչ թե նպատակները կամ սիմվոլները, որոնց կարելի է ստեղծել կապիտալով։ Իսկ ինչու՞ եմ ընդգծում այս հակադրությունը, որովհետեւ Հայկական հեղափոխության տարընթերցումը կարող է կոծկել արդեն վերհանված համընդհանուրները, եւ ստեղծել տպավորություն թե հասարակությանը անհրաժեշտ են կետային նպատակներ կամ սիմվոլներ, որպեսզի այն օգտվի հենց իր կողմից ստեղծած հորիզոնական-ցանցային ճարտարապետությունից։ Ինքնավար մարդուն անհրաժեշտ չէ ինչ-որ հավաքական նպատակ կամ առաջնորդ, որպեսզի նա լինի ինքնավար, այլ անհրաժեշտ է համընդհանուրի գիտակցում։ Այս գիտակցումից առաջանում են ինքնավար հանրության սովորությունները, բնավորությունը, շարունակ ստեղծել եւ վերհանել նոր համընդհանուրներ հենց նույն ցանցային եւ հորիզոնական ճարտարապետության մեջ, որը ծառայում է ոչ թե ազգի կամ հասարակության միատար դառնալուն այլ ինքնավար հավաքականության ստեղծմանը։ Այս գործընթացը վտանգում են ոչ այնքան հանրային տարածության ապրանքայնացման փորձերը, այս կամ այն վարձու-սինթետիկ հանրույթների ներկայությունը դրանում, այլ վերահսկելիության հանձնագրի անխոչընդոտ նյութականացումը, մասնավորապես, և համընդհանուրների ռազմականացումը, ընդհանրապես։




“Այս գիտակցումից առաջանում են ինքնավար հանրության սովորությունները, բնավորությունը, շարունակ ստեղծել եւ վերհանել նոր համընդհանուրներ ..”


Հանրային տարածությունը այլափոխող առավել ակնհայտ օրինակներ են «խելացի քաղաքների» կամ ըստ այս հետազոտության «վերահսկելի քաղաքների» այն համակարգերը, որոնք կարող են անձի ներկայությունը եւ մարդու ինքնությունը նույնականացնել ասենք տեսախցիկներից հավաքած դիմային պատկերներով կամ իրերի համացանցի հետ փոխազդեցությունից առաջացած այլ տեսակ բիոմետրիկ տվյալների գեներացումով։13 Բացառելով մարդու անանուն ներկայությունը հանրային տարածության մեջ, ենթարկեցնելով ամեն մի հորիզոնական-ցանցային փոխազդեցություն վերահսկելիության տրամաբանությանը, համընդհանուրին նորից սկսում է տնօրինել մասնավորը, կլինի դա ոստիկանական համակարգ, տեխնոկրատների խումբ թե ինչ-որ ընկերություն։ Հետևաբար` բացարձակ անթույլատրելի կլինի Չինական «Huawei» ընկերության այնպիսի ներկայությունը Երեւանում, որը թույլ կտա ներդնել դիմապատկերով անձի հայտնաբերման համակարգ, կամ ցանկացած այլ համակարգ, որը ընդհանուր վիճակագրական տվյալներից զատ հնարավոր է դարձնում որեւէ մեկին, թեկուզ եւ ՀՀ կառավարությանը, ավտոմատորեն պարզել մարդու ինքնությունը հանրային տարածության մեջ։ Այս տեսակ համակարգերը պետք է դե-իդենտիֆիկացնեն մարդուն, ջնջեն նրա ինքնությունը պարունակող որեւէ հղում անմիջապես, ստատիստիկ տվյալը գրանցելու պահին կամ ընդհանրապես չգրանցեն ինքնությունը հաստատող տվյալ առանց քաղաքացու առերեւույթ համաձայնության։ Նույն տրամաբանությամբ նաեւ պիտի գործի օրինակ մեքենայի համարանիշները գրանցող կամ գալիք հանրային տրանսպորտի բաժանորդագրման համակարգերը, եւ այլն։ Ֆիզիկական տարածության մեջ մարդու անանուն ներկայությունը պաշտպանող համակարգերը մասամբ կպաշտպանեն նաեւ համընդհանուրը, դրանում առաջացող ինքնավար հորիզոնական-ցանցային փոխազդեցությունները, միայն որոնցով է հնարավոր համընդհանուրի պահպանումը։ Բայց քանի որ կյանքի ներկա միջավայրը ընդլայնում է հանրային տարածությունը թե՛ ֆիզիկական թե՛ հաղորդակցության սահմանաչափերից, ներառելով դրան սոց ցանցերի, կամ ընդհանրապես համացանցի ընդհանրացման սոցիալական պրոցեսների մեջ, ինքնավար մարդուն պիտի հետաքրքրի հանրային տարածությունը իր ամբողջ չափայնությամբ։ Նվազագույնը, որը կարող է անել ՀՀ կառավարությունը դա հետեւել «GDPR»14 կանոնակարգի օրինակին, պաշտպանելու քաղաքացիների տվյալները, ի հավելում նաեւ մտածի սահմանափակելու կամ բացառելու որեւէ արտաքին ռեժիմի չարտոնված սուպեր-իրավասությունը Հայաստանում, իսկ քաղաքացին, միեւնույն ժամանակ, գիտակցի համընդհանուրը, որը նա պետք է տնօրինի։ Գործընթացը, որը մի քանի օրինակով ներկայացրեցի, եւ որին անվանում եմ համընդհանուրների ռազմականացում, կարող է կանխել միայն ազատ/ինքնավար հավաքականության հակադրությունը։



&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/8b93af46ca6bf3c6f054983a606bc93a60a6d1855bfc06dc8ae5a091199eb848/DSC_7085.JPG" data-mid="50849121" border="0" data-scale="100" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/8b93af46ca6bf3c6f054983a606bc93a60a6d1855bfc06dc8ae5a091199eb848/DSC_7085.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/0c60b095473f9426340c7718da4ca7241ec5d40f6afebf654a3eb67d5db85ae6/D1.JPG" data-mid="50849098" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/0c60b095473f9426340c7718da4ca7241ec5d40f6afebf654a3eb67d5db85ae6/D1.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/fa3c3fe1bd1a11a4f33796b6dc562cf2a3bfee6244a697d0da845f03e5d77299/D4.JPG" data-mid="50849101" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/fa3c3fe1bd1a11a4f33796b6dc562cf2a3bfee6244a697d0da845f03e5d77299/D4.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/14fe0cb95e8626a6235723b5cc83cc0181fa86553ada65c8457a96728440c497/D5.JPG" data-mid="50849108" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/14fe0cb95e8626a6235723b5cc83cc0181fa86553ada65c8457a96728440c497/D5.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/282dcc7d4ce751c29335d2f4ff43a1d4821d947f0b4b71780998e26ba3fade60/DSC_7053.JPG" data-mid="50849103" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/282dcc7d4ce751c29335d2f4ff43a1d4821d947f0b4b71780998e26ba3fade60/DSC_7053.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ed0cb007b5ecc29fd31536c71bf3c863675e04d5dacf848e96c3020a79ecc327/DSC_7108.JPG" data-mid="50849292" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ed0cb007b5ecc29fd31536c71bf3c863675e04d5dacf848e96c3020a79ecc327/DSC_7108.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ef0973238c25f6f1442c8722893f61662a12ba2818ba0e50712a931daf357b10/DSC_7051.JPG" data-mid="50849312" border="0" data-no-zoom="true" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/ef0973238c25f6f1442c8722893f61662a12ba2818ba0e50712a931daf357b10/DSC_7051.JPG" /&#62;

	




	

	








Եթե կյանքի ներկա միջավայրը շարադրում է այս տեսակ բաց, հորիզոնական ճարտարապետություն, որը միևնույն ժամանակ սպառնում է դառնալ տոտալիտար ոստիկանական, ապա ինչպիսի՞ն պիտի լինի քաղաքական գործընթացը դրանում:&#38;nbsp; Սկսենք նրանից թե ինչպիսին է այն սովորաբար: Հանրային տարածության մեջ մարդկանց հավասար ներկայությունը նախաենթադրում է բանականության արտահայտման հավասարություն, բայց ահա հենց այդ ունակության բացասման մեջ է կայանում քաղաքական թատերագրության առանցքը։ Ժխտելով հասարակ քաղաքացուն հավասար ընդունակություն ներկայացնելու իր վերապրումները/դիտարկումները ընդհանուր աշխարհի մասին, հնարավոր է դառնում առաջացնել թատերաբեմ որտեղից էլ քաղաքական տեքստի դերասանը պիտի բանականություն բախշի ընդհանուր հանրությանը։ Հայաստանում այս տրամաբանությունը դադարեց աշխատել հայկական թավշյա հեղափոխությունից հետո, այն ժամ, երբ ակնհայտ դարձավ համընդհանուրը առանց թատրոնի կամ թատրոնը որպես առանձին փոքրիկ ձեւ ընդհանրացման։ Մի պահ հետ կանգնելով կտեսնենք, որ ներկա միջավայրում անհնարին է այդ ձեւաչափի քաղաքականություն, եթե քաղաքական առարկա հնարավոր է այլեւս։ Չնայած սրան, հին աշխարհակարգի մնացուկները, ոմանք խորհրդարանական, օլիգարխիկ, ոմանք լուսանցքային, թե՛ սեփական մտքի տկարության պատճառով թե՛ պարտությունից առաջացած դառնությունից, իներցիայով դեռ պետք է փորձեն տեղ ազատել բեմադրության համար, փորձելով համոզել հանրությանը սեփական անկարողության մեջ։ Թատրոնի փոխաբերությունը այս դեպքում ներառում է նաեւ ԶԼՄ-ներին, եւ ոչ միայն ինքնակեղեքման քաղաքական դերասաններին։ Հանրային լրատվության, ներառյալ գրեթե ամբողջ լրատվական համացանցի գոյատեւման նախապայմանը հանդիսանում է սեփական միաբջիջ ու սինթետիկ դրամատուրգիայի հաստատումը, ու այս առումով միայն բնական է նրանց շահագրգիռ մասնակցությունը այս գործընթացին։ Փորձելով առանձնացնել ժողովրդին ու նրա կառավարությանը իրարից, ստեղծելով արհեստական հակամարտություն կամ դրա պատրանք, բեմադրությունը պիտի փորձի ստանալ նոր դիտումներ ու հավաքի լսարան։ Ըստ էության այս թատրոնը ունի մեկ ֆունկցիա, այն է` բացասել հանրային տարածությունը որպես ընդհանրացնող ու հասարակությանը ինքն իր հետ առերեսող վայր, այսպիսով` բացասելով նաեւ հասարակ մարդու բանականության արտահայտման հավասարությունը, բայց թատրոնները տարբեր են լինում։




Եթե ըստ Պլատոնի թատրոնը մի վայր է որտեղ հիմար կամ անտեղյակ մարդիկ հրավիրված են տեսնելու տառապող մարդկանց,15 ապա մեր ԶԼՄ-ների բեմադրության տառապանքը մարմնավորում են հին աշխարհակարգի մնացուկները՝ պոպուլիստ «բան»ակռվում։ Ահա նրանց է վերագրված համոզիչ բեմադրությամբ բաժանել հանրությանը ինքն իրենից, ընկղմելով հանրային ուշադրությունը սեփական անհեթեթ մելոդրամատիկ բեմականացման մեջ։ Վերջինս, ստեղծում է մանիպուլատիվ հռետորաբանությունը, կանխակալ թեզեր հարցերի տեսքով, մասամբ ճիշտ ու մասամբ սուտ նյութեր եւ այլն։ Այսպիսով, ցանկացած առողջ քննադատական գործունեության առաջադրանքն է օգնել ճեղքելու այդ մանիպուլատիվ հռետորաբանությունը։ Այս առաջադրանքի ինստիտուցիոնալ հասցեատերը հանրային լրատվականն է, այսինքն` քաղաքացու կողմից ֆինանսավորվող միակ լրատվական կառույցը, իսկ մասնավոր հասցեատերը, ցանկացած բարեխիղճ լրագրող, տեսակ որը Հայաստանում այսօր շատ փոքրաքանակ է։ Այս առումով, հանրային լրատվականի, այսինքն` հանրության կողմից հովանավորվող միակ լրատվական հարթակի գործառույթը կարող է լինել հակառակ տրամաբանության թատրոն առաջացնելը։ Ստեղծել մի վայր, որտեղ հանրությունը կարող է տեսնել ոչ թե մեկ այլ բեմադրություն, այլ թատրոնը այնպիսին ինչպիսին այն կա։ Ժ. Ռանսյերի դասախոսություններից մեկում առաջ բերած բանակռիվն է համեմատել Արտաուդյան դաժանության թատրոնը, Բրեխտյան էպիկ թատրոնին։16 Առաջին թատրոնը, մասամբ նման է մեր Հայաստանյան բեմադրությանը, երկրորդը նման է դրա հակառակ տրամաբանության թատրոնին։ Ըստ Ռանսյերի, երկու դեպքում էլ թատրոնը բացասում է ինքն իրեն որպես ձեւ, բայց մեր օրինակում, ըստ այս փոխաբերության, մի թատրոնը, նախ և առաջ, պետք է բացասի մյուսին։ Եթե հին մնացուկների պրոպագանդայի թատրոնը նպատակ ունի կտրել իր լսարանին իրականությունից, դարձնելով նրան մասնակից բեմադրությանը, որպեսզի նա կորցնի որեւէ հեռավորություն սեփական իրականության ու բեմադրության միջեւ, լքի ունկնդրի դերը եւ լինի բեմադրության կենտրոնում որպես մասնակից, ապա այս թատրոնը կփորձի անել հակառակը, շարունակ ընդգծելով հեռավորությունը բեմադրության ու դիտողի միջեւ, այսպիսով` հնարավոր դարձնելով հանդիսատեսին գիտակցելու սեփական իրավիճակը որպես ունկնդիր. արդյունքում բեմադրության ներկաները առաջինը կառերեսվեն սեփական գոյավիճակին որպես հանրույթ եւ երկրորդը, կընկալեն թատրոնը ընդամենը որպես մասնավոր համընդհանուրի մեջ։

“.. հնարավոր դարձնելով հանդիսատեսին գիտակցելու սեփական իրավիճակը որպես ունկնդիր. արդյունքում բեմադրության ներկաները առաջինը կառերեսվեն սեփական գոյավիճակին որպես հանրույթ եւ երկրորդը, կընկալեն թատրոնը ընդամենը որպես մասնավոր համընդհանուրի մեջ”










«հավաքական գործոն». մշակված է tensorflow մեքենայական ինքնուսուցման առարկա ճանաչող ալգորիթմի միջոցով. գրաֆիկական նյութի կադրերի հեղինակների անունների կամ նշանները աջ անկյունում

Վերադառնալով թատրոնից հանրային տարածությանը, քաղաքին, կնկատենք, որ հայտնվել ենք մի միջավայրում, որի մասին հասկացությունը ընդհանուր է՝ ունի հավաքական բնույթ, բայց դրանում վերապրումները անձնական են կամ ունեն մասնավոր բնույթ։ Կնկատենք նաեւ, որ հայտնվել ենք մի միջավայրում, որտեղ ներկաները ազատ են անել սեփական մեկնաբանությունները, ստեղծել սեփական պատմությունները այդ միջավայրի կամ դրանում ծավալվող պրոցեսների մասին, այսինքն` ունեն բանականության արտահայտման հավասարություն։ Մեկնաբանությունները կարող են չհամաձայնվել, բանակցել, լինել ավելի շատ կամ քիչ խելամիտ, բայց միայն բոլորի մասնակցությունը կարող է ստեղծել քաղաքի մասին հավաքական հասկացությունը, օրինակ` ազատ հայկական պետության մայրաքաղաքի երեւակայականը ու անկախ ամեն ինչից բոլորը ունեն հավասար ընդունակություն խոսելու սեփական վերապրումների մասին եւ ոչ ոք չի կարող դա անել նրանց փոխարեն։ Հաճախ կարելի էր լսել հասարակ մարդուն, ով ներքինացնելով մարդուն ճնշող հակաժողովրդավար պրոպագանդան, ժխտում էր ինքն իրեն հավասար բանականության ընդունակությունը՝ ասելով «հասարակ մարդ ենք, մենք ինչ իմանանք», եւ այսպիսով՝ անմասնակից էր մնում համընդհանուրին կամ ավելի վատ, առանց անելու սեփական մեկնաբանությունը՝ տեսածի ու լսածի սեփական թարգմանությունը իր կյանքի վերապրումների համատեքստում, կրկնում էր թատրոնում պատկերվածը, այսինքն` ունենում էր բարձրաձայնող բերան, բայց չեր ունենում լեզու։ Բանակռիվը, որն այստեղ առաջարկում եմ, թատրոնի եւ քաղաքի փոխաբերություններով, նպատակ ունի ընթեռնելի դարձնել մասնակցության այն ձեւը որով հնարավոր է օգտագործել այլ ոչ թե օգտագործվել վերահսկող ենթակառուցվածքների կողմից, քանի որ վերահսկելի վիճակներից մեկն է ներկայությունը թատրոնում այլ ոչ թե քաղաքում։ Վերջինս նպատակ ունի նաեւ տեսանելի դարձնելու այն սահմանազատումը, որը յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է հաղթահարի ամեն օր, սեփական վերահսկելի ներկայության պայմաններում, որտեղ թատրոնի ուրվականը հետապնդում է նրան ամեն մի էկրանի միջերեսում։ Խելացի միջավայրը իր խելացի քաղաքացիներով պիտի փորձի վերհանել նոր համընդհանուրներ ու անել դա բանականության արտահայտման հավասարության նախապայմանով, ինչն իր հերթին ենթադրում է ազատ ներկայություն ու մասնակցություն։ Անկախ ամեն ինչից, ազատ մարդը ունի բանականության արտահայտման հավասարություն, իսկ դրա բացասումը, որը սկիզբ էր առնում, անցյալի քաղաքական դերակատարի դատարկամիտ վերից վար հայացքում, կյանքի ներկա միջավայրում դարձել է ընդամենը վերջինիս տկարամտության ատյան։ 





“Բանակռիվը, որն այստեղ առաջարկում եմ, թատրոնի եւ քաղաքի փոխաբերություններով, նպատակ ունի ընթեռնելի դարձնել մասնակցության այն ձեւը որով հնարավոր է օգտագործել այլ ոչ թե օգտագործվել վերահսկող ենթակառուցվածքների կողմից”


&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b0eb397fe4019e26eebcd1556e8ac3b5c7d06a2e7bce4386e3fcaff6f952125f/DSC_8268.JPG" data-mid="50850276" border="0" data-scale="100" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/b0eb397fe4019e26eebcd1556e8ac3b5c7d06a2e7bce4386e3fcaff6f952125f/DSC_8268.JPG" /&#62;
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/36a759b2cfaa1a4620a21bd7446847839060a25047aa65470240630caa5bd2e5/DSC_8267.JPG" data-mid="50850273" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/36a759b2cfaa1a4620a21bd7446847839060a25047aa65470240630caa5bd2e5/DSC_8267.JPG" /&#62;



	




	
	Բացարձակ հորիզոնական ու թափանցիկ փոխազդեցությունների պայմաններում, հասարակությունը սկսում է ձգտել ուղիղ/անմիջնորդ ժողովրդավարության, իսկ քաղաքական գործընթացները սկսում են թատրոնից դուրս գոյանալ։ Սոց ցանցերում ապրող պատկերը կամ համընդհանուրի մասին նկարագրությունը կարող է առաջացնել հավաքական գործոն, ստեղծելով մասնակցության նոր տրամաբանություն, ամբողջությամբ բացասելով հին թատրոնի տրամաբանությունը։ Եթե լուսանկարները կարող են առաջացնել քաղաքում ձեւավորվող գործընթացի համատեքստը, ապա վերահսկելի քաղաքում պատկերների հոսքը, որպես ուղիղ թարմացվող վավերագրություն, ավելի ակնհայտ է ընդգծում քաղաքական դերասանի կամ թատերագրության անիմաստությունը, անգործածելիությունը։ Այսուհետ անհնար է դառնում քաղաքական տեքստի դերասանին բանականություն բախշել հանրությանը, խոսել որեւիցե մեկի փոխարեն կամ խոսել հասարակության ներսում խելամտության տեղաբաշխման մասին, քանի որ հավաքական գործընթացը առօրյա հորիզոնական/անմիջնորդ բանակցությունների տեսքով արդեն իսկ վերհանում է համընդհանուրները, իսկ դրանց տնօրինման հմտությանը, գործելակերպին, սկսում է տիրապետել ամեն ոք. քաղաքական բայց անկուսակցական հանրույթը։ Այսպիսով` մենք գործ ունենք մարդու նոր մասշտաբի ու սեփական մասշտաբի ընկալման նոր մեխանիզմի հետ, ինչը արմատապես փոխում է քաղաքի, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացի էությունը։ Անցյալում տրված իմ հարցազրույցներից մեկում, «Ճարտարապետություն, Շինարարություն Ամսագիր» 2003 -ին, խոսեցի քաղաքացիական հասարակության ու քաղաքի կապի մասին, վերջինս որպես քաղաքական առարկայի/սուբյեկտի ու գործընթացի ձեւավորման միջոց։17 Քաղաքը նաեւ կարեւոր է դիտարկել որպես համընդհանուրի վերհանման ու հանրային տարածության մեջ մարդկանց հավասար ներկայության միջոց, իսկ այս օրինակում նաեւ որպես փոխաբերություն ժողովրդավարացման գործընթացները պատկերելու համար։ Քաղաքը թե՛ որպես նյութական իրողություն, թե՛ որպես ապրող հանրույթ եւ կամ հասարակության ռիթմ, թե՛ որպես ազատ լինելու երեւակայական, ապրում է պատկերումներով։ Հետեւաբար, ժողովրդավարությունը գոյություն ունի միայն հանրային միջավայրում ճշմարտացի նկարագրություններով, ժողովրդավարությունը գոյություն ունի իրողությունները բնութագրող խոսքի արձակ համատեքստում, գոյություն ունի նույնիսկ ստորակետների մեջ։ Հենց այս մասշտաբում հնարավոր է նաեւ ժողովրդավարացման գործընթացները շփոթեցնել հիբրիդային պատերազմի պրոպագանդայի նոր մեթոդներով, մոդուլացնել մարդկանց ու համացանցի փոխազդեցությունները, տարանջատելով հանրույթները միմյանցից ու համընդհանուրից։

“.. ժողովրդավարությունը գոյություն ունի միայն հանրային միջավայրում ճշմարտացի նկարագրություներով, ժողովրդավարությունը գոյություն ունի իրողությունները բնութագրող խոսքի արձակ համատեքստում, գոյություն ունի նույնիսկ ստորակետների մեջ:”

&#60;img width="4928" height="3264" width_o="4928" height_o="3264" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e77b48baa0ac60ae4b015476fda7a41a4da9afd94b1645441ec7ca5b18dbd560/DSC_8877.JPG" data-mid="50845626" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e77b48baa0ac60ae4b015476fda7a41a4da9afd94b1645441ec7ca5b18dbd560/DSC_8877.JPG" /&#62;


Եթե կյանքի ներկա միջավայրը ընդգծում է թատրոնի մասնավոր բնույթը, համընդհանուրին քաղաքականացնելու դրա տկարությունը, այն միեւնույն ժամանակ վեր է հանում տոտալիտար նոր պրոցեսներ։ Այսօր, առավել քան երբեւէ, հնարավոր է չափագրել հասարակությանը, ընթեռնելի դարձնել հանրային տարածության ռիթմը ու արհեստականորեն առաջացնել նոր սովորություններ, նոր ռիթմեր, ինչպես օրինակ ծիսական կարգով մարդը այսօր վարվում է իր հեռախոսի կամ դրանով շարադրվող փոխազդեցությունների հետ։ Աշխարհի հանրությունը առերեսվեց սոց ցանցերի հակաժողովրդավար կողմին ԱՄՆ ընտրություններում «Քեմբրիջ Անալիտիկայի» մեծ տվյալների միջոցով ստեղծած պրոպագանդայի ռազմարշավից հետո։18 Հասարակության շարունակ տրոհումը, հետընթացը դեպի ցեղային դասավորություն, որպես հետեւանք սոց ցանցերի, սկսեց առավել ակնհայտ դառնալ այդ ռազմարշավից հետո։ Հետընթացը դեպի ցեղային հասարակարգ անխուսափելի է դարձնում բռնության ներկայությունը հանրային տարածության մեջ, որն էլ իր հերթին շեշտում է վերահսկելիության հանձնագիրը նյութականացնելու&#38;nbsp; թվացյալ հրատապությունը։ Բռնության բացակայությունը հայկական թավշյա հեղափոխության օրերին զարմացրեց աշխարհին նաեւ այս պատճառով, այն ինչ ժամանակակից աշխարհում նոր ներկայություն է ստանում, բացակայում էր Հայաստանում։ Բռնությունը, ի դեպ, հանրային տարածության մեջ աշխարհում ունի երկար ներկայություն, մարմնապատիժներից մինչեւ ահաբեկչություն, մինչդեռ հանրային տարածության թվացյալ խաղաղ բնույթը աշխարհի քաղաքակրթության մեջ ունի գոյության շատ կարճ ժամանակամիջոց։19 Հայկական Հեղափոխության ընթացքը ակնհայտ դարձրեց բռնությունը բացառելու գոյություն ունեցող հավաքական ընդունակությունը, որը հասարակությունը կարողացավ վերատեղադրել նոր քաղաքական առանցքի վրա, իսկ հասարակարգերը ու աշխարհակարգերը հիմնված են լինում հենց հավաքական ընդունակությունների վրա։ Ցանցային կենսակերպով ապրող ժամանակակից աշխարհը նաեւ այս պատճառով է թողնում հին աշխարհակարգը անցնելով նորին, որտեղ նա ունի նոր սովորություններ ու նոր ընդունակություններ։ Անհանգստացնողը այն է` որ վերահսկելիության հանձնագրի համատեքստում սովորությունները հնարավոր է նախագծել եւ բազմապատկել հանրության մեջ։ Մարդը, կյանքի ներկա միջավայրում ձեռք է բերում սովորությունների ձեւվածք, որը հետեւանք է նրա ցանցային կենսակերպի, օրինակ լինել վերահսկելի՝ ունենալ կյանքի մշակույթ, որը հնարավոր է դարձնում նրա վերահսկելի ներկայությունը։ Ելքը ամենեւին էլ ապագայից պատսպարվելը չէ, այլ հասնել այն ինքնագիտակից ներկայությանը, որտեղ մարդը կասիմիլացնի կյանքի ներկա միջավայրը մինչեւ այն չի յուրացրել նրան, իսկ սա առավել քան հնարավոր է, երբ ամեն մի միջավայրային փոխազդեցություն այսօր կարելի է տրոհել ու մոդուլացնել վերահսկելիության հանձնագրի իրականացնելուց։

“Այսօր, առավել քան երբեւէ, հնարավոր է չափագրել հասարակությանը, ընթեռնելի դարձնել հանրային տարածության ռիթմը ու արհեստականորեն առաջացնել նոր սովորություններ, նոր ռիթմեր”













«մասնատված գործոն» ծրագրավորելով երամի տրամաբանությունը, Ք.Պերլինի գրադիենտ դաշտում, ստեղծեցի կետերի ամպը որը ունեցավ բախշվածություն ու հորինվածք առավել պատկերավոր մարմնավորելու big 5 psychometric աղյուսակը, որն ընկած էր «Քեմբրիջ Անալիտիկայի» գործունեության հիմքում


Ինչպես արդեն նկատեցիք «վերահսկելի» եզրույթը այս տեքստում կիրառում եմ բացառապես ժխտական իմաստով, բնութագրելու հասարակ մարդուն, ինչպես նաև նրա կյանքի միջավայրը ավելի ու ավելի վերահսկելի դարձնելու միտումը, բայց բռնի թափանցիկության ռեժիմը, որպես հետեւանք դառնում է նոր աշխարհ կառուցելու հանձնագրի հակառակ կողմը։ Ժամանակակից սերունդը չի պատկերացնում մութ անկյուններ նոր աշխարհում ու թափանցիկ, կամ վերահսկելի ինստիտուտներ կերտելը նրա կենսակերպից բխող օրինաչափությունն է։ Այսինքն, եթե ընդհանրապես հնարավոր են պետական ինստիտուտներ հին ձեւակերպմամբ, ապա հանրության համար նրանք կարող են լինել միայն թափանցիկ։ Վերջինս հուշում է այսօրվա աշխարհակարգի կառուցվածքավորման հատկանիշներից մեկը, այն է, վերահսկելի աշխարհ կառուցելու երեւակայականը հետաքրքրված է հին աշխարհակարգի ինստիտուտներով այնքանով ինչքանով դրանք հնարավոր է ներառել սեփական գործողությունների մեջ։ Այս իմաստով, հանրությունը ինքը պիտի որոշի թե ինչքանով է արժևորում այս կամ այն պետական ինստիտուտի ձեւափոխումը, ու թե ինչ աստիճանի պետք է լինեն այդ ձեւափոխումները։ Ամեն ինչից զատ քաղաքացին պիտի գիտակցի, որ կար Հայաստան, որը գտնվում էր ծեսերի ու արարողակարգերի դեկորատիվ կարգավիճակում, իսկ այսօրվա Հայաստանը ունի գործառույթ՝ աշխարհակարգի մեջ Հայաստանը իր քաղաքացիներով ունի կառուցվածքային գործառույթ, որովհետեւ ունի իսկական ժողովրդավարություն կառուցելու ընդունակություն։


“.. բռնի թափանցիկության ռեժիմը, որպես հետեւանք դառնում է նոր աշխարհ կառուցելու հանձնագրի հակառակ կողմը ..“








&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2bce657eb9180bf87241f1a2a2dacd08f77002aa7f9f860133d26d5c0632dcf8/exb-03.JPG" data-mid="50843470" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/2bce657eb9180bf87241f1a2a2dacd08f77002aa7f9f860133d26d5c0632dcf8/exb-03.JPG" /&#62;

Հասարակության ընդունակությունները բարդ կառուցվածքներ են, որոնք կերտվում են երկար ժամանակամիջոցներում ու դրանց վերհանելը ու սեփական հանրության համար ընթեռնելի դարձնելը բխում է արդի Հայկական պետականության շահերից։ Եթե հետեւենք ազգային ու գլոբալ ինստիտուտների համեմատության դիսկուրսին, կամ պատմությանը, կնկատենք միջնադարից մինչեւ մոդեռն ու արդի աշխարհակարգ կառուցելու կարեւոր հատկանիշներից մեկը, այն է՝ ամեն մի նոր աշխարհակարգ կառուցվում է հնի ներսում, դրանում ձեւավորված հավաքական ընդունակությունները օգտագործելով։20 Կհասկանանք նաև պոպուլիստ դիսկուրսի թյուր էությունը, որը փորձում է հակադրել օրինակ ազգային ու գլոբալ ինստիտուտները, չնկատելով որ ազգային ինստիտուցիոնալ պրոցեսները ամրակայում են առաջին հերթին գլոբալիզացման գործընթացը։ Հակադրությունները չեն լինում բացարձակ, իսկ դրանց կոնֆլիկտը, անպայման չի լուծել համաձայնությամբ։ Եթե օրինակ ինքնավարության վերացական հասկացությունը թյուր պատկերացմամբ հնարավոր է հակադրել մեկ այլ վերացական գլոբալ աշխարհակարգի հասկացության հետ, չի կարելի չնկատել այն գլոբալ միջպետական կառուցվածքը, որը հնարավոր է միայն առանձին ազգային ինքնավարությունների գոյության դեպքում։ Ինքնավարությունը նույնպես հավաքական ընդունակություն է։ Որեւէ միջպետական ինստիտուտի սուպեր-իրավասությունը, կախված է ինքնավար տարածքային ձեւավորման իրավասությունից ու դրա ներսում գործող ինստիտուտներից եւ այսպես շարունակ։ Երբ խոսքը գնում է վերահսկելիության հանձնագրի մասին, եզրույթը որը սահմանում եմ այս տեքստում, պետք է փորձենք պատկերացնել մի գործընթաց, որը դեռեւս ունի ոչ ֆորմալ էություն, համատարած բնույթ ու շատ ազդեցիկ ջատագովներ ի դեմս մեծ տեխնոլոգիական ընկերությունների, մի գործընթաց, որը վայելում է տարբեր ազգային անվտանգության ծառայությունների ու ոստիկանական կառույցների հոգեկան մտերմությունը։ Այս գործընթացի հետ հաշվի նստելը, դրա անհատական, հավաքական ու ինստիտուցիոնալ յուրացումը այսօր հրատապ է։ Մեր հասարակության հավաքական ընդունակությունները, որոնք հայկական հեղափոխության ժամանակ դարձան տեսանելի՝ բռնության բացասումը հանրային տարածության մեջ, համընդհանուրների գիտակցումը, մասնակցության նոր ձեւի ինքնավար յուրացումը եւ այլն, թույլ կտան Հայաստանին ասիմիլացնել այս հանձնագիրը, բայց առանց ինքնագիտակից շարժման վերջինս կյուրացնի Հայաստանին։ Կապելով դիսկուրսիվ թելերը ճարտարապետության, քաղաքաշինության, էսթետիկ փիլիսոփայության, քաղաքագիտության եւ այլն, իմ մտադրությունն է այս տեքստով ներկայացնել այն երեք կետերը, որոնք ըստ իս կօգնեն գործող կառավարությանը մտածել սեփական գաղափարաբանության ձեւավորման մասին ավելի մանրամասնորեն, քանի որ նրա հաջողումը բխում է բոլոր հայերի շահերից։ Դրանք են համընդհանուրները, քաղաքական մասնակցության ձեւը բանականության արտահայտման հավասարության նախապայմանով, ու հավաքական ընդունակությունները։


Ես կարծում եմ, որ համընդհանուրների ռազմականացումը, վերահսկելիության հանձնագրի նյութականացումը, ընկած է կյանքի ներկա միջավայրի ձեւափոխման հիմքում։ Վերջինս կարող է մարդուն ներառել եւ բացառել, ստեղծել տարածական արգելքներ եւ կամ հնարավորություններ, սկիզբ դնել տեղանքի քաոսայնության եւ թե սցենարի վերահսկելիության գործընթացներին։ Այս համատեքստում, այնուամենայնիվ, մարդու գործոնը ու ազատ կամքը մնում է առաջընթացի նախապայման։ Ցանկացած քննադատական կամ տեսական անդրադարձում, որը կփորձի պատկերել հակառակը, գիտակցված թե չգիտակցված կօժանդակի Օրվելյան դիստոպիայի ավելի ինտենսիվ երեւակայականին։ Այս տեքստում ներկայացրեցի թե ինչպես կարելի է սկսել ճանաչել այդ միջավայրը եւ կյանքի հավաքական տարածությունը ընդհանրապես, ընդգծելով մարդու ազատ գործոնը ու դրա գոյության հնարավոր ձեւերը։
&#60;img width="6000" height="4000" width_o="6000" height_o="4000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/41b58f20493c745a14c1f287088bacfdd7b8adcd743445c873f0a9bec9237c04/DSC_8458.JPG" data-mid="50842838" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/41b58f20493c745a14c1f287088bacfdd7b8adcd743445c873f0a9bec9237c04/DSC_8458.JPG" /&#62;
&#60;img width="3264" height="4928" width_o="3264" height_o="4928" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/5370e9a43e80712cc511fa684f927be6299d0ac8a580de17825e820ec1da582a/DSC_8889.JPG" data-mid="50849651" border="0" data-no-zoom src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/5370e9a43e80712cc511fa684f927be6299d0ac8a580de17825e820ec1da582a/DSC_8889.JPG" /&#62;




︎ Share on Facebook&#38;nbsp;











	




	
	Հոդվածի ամբողջ բովանդակությունը, ինչպես նաև գրաֆիկական և գաղափարական նյութերը և ներկայացումները առարկա են Վ. Միսակյանի հեղինակային իրավունքին և չեն կարող վերարտադրվել կամ օգտագործվել առանց վերջինիս կողմից գրավոր կերպով արտահայտված թույլատվության:


ՀՂՈՒՄՆԵՐ






















1. “UKUSA Agreement Release 1940-1956.” n.d. https://www.nsa.gov/news-features/declassified-documents/ukusa/.















2. Հեռահաղորդակցության ծառայության միջոցով հնարավոր է դառնում հանրության փոխազդեցություններից առաջացած ու հանրությանը պատկանող տվյալների կենտրոնացված արխիվացում ինչն էլ իր հերթին թույլ է տալիս այդ տվյալների վերծանում
















3. Group, Huawei Enterprise Business. 2019. “No Title.” Huawei Enterprise Building The Foundation for the Dgital World. 2019. https://e.huawei.com/en/material/enterprise/lni/1c57b6892fa74a5799d6d6844284d181.




4. IBM. n.d. “Smarter Cities, New Cognitive Approaches to Long-Standing Challenges.” https://www.ibm.com/smarterplanet/us/en/smarter_cities/overview/.














5. Halpern, O., Mitchell, R., Geoghegan, BD. "The Smartness Mandate: Notes toward a Critique." Grey Room, no. 68 (2017): 106-29. Հեղինակները օգտվում են Պ. Էրիկսոնի սառը-պատերազմյան “ռացիոնալի” մեկնաբանությունից&#38;nbsp; «Paul Erickson et al., How Reason Almost Lost Its Mind: The Strange Career of Cold War Rationality. Chicago: University of Chicago Press, 2015». Այդ հոդվածի վերնագիրը հղում է IBM “Ավելի խելոք մոլորակ” 2008 թվականի գովազգին՝ “mandate for change is a mandate for smart”։

6. Տես հղում 5, սառը-պատերազմյան ռացիոնալ տրամաբանության երեւակայականի մասին, կիբերնետիրկայի պատճառաբանության համատեքստում, խոսում է նաեւ այս հոդվածը «Halpern, Orit, “Cybernetic Rationality,” Distinktion: Scandinavian Journal of Social Theory 15, no. 2 (2014): 1–16.»









7. Տես ՌԴ Նախագահ, ԱՄՆ կամ Չինաստանի նախագահների հայտարարությունները արհեստական գիտակցության ոլորտային զարգացման, դրա առաջնահերթության մասին, օր ՝ “Putin Is Focused on AI! Russian Scientists Working Overtime to Create Terminator Type Intellect!” n.d. Russian Federation: Vesti News. https://www.youtube.com/watch?v=2M9lTx--7Y8.&#38;nbsp; կամ “Chinese President Xi Jinping Delivers 2018 New Year Address in Beijing.” n.d. China: CGTN. https://www.youtube.com/watch?v=RIDN1cDhz7c. եւ այլն։




8. Hannah Arendt, The Human Condition. Chicago: University of Chicago Press, 1958. 50. On the polis and the “space of appearance,” տես 198–199.















9. Եթե լրացնենք Հ. Արենդտի «արտաքին տեսքով ներկայություն» կամ «հանրային միջավայրում ներկայություն» հասկացությունները կյանքի ներկա միջավայրի հանրային մասնակցության նոր ձեւերով, ապա կարող ենք մտածել մարդու արտաքին տեսքի՝ պատկերումի, ներկայության մասին առանց նրա ֆիզիկական ներկայության, պատկերացնելու նման, բայց այլ քաղաքական մասնակցության տրամաբանություն։
10. Սոց ցանցերը (facebook, twitter, youtube եւ այլն) առաջացնում են էջի բովանդակությունը, բոլոր նյութերը, մարդու նախասիրություներից, կանխակարծություններից ելնելով։ Որպես հետեւանք մարդը առանձնանում է իր կանխակարծություններից առաջացած կապերի ու նյութերի պղպճակում։
11. “Chapter 3: Elements.” Omnia Sunt Communia: on the Commons and the Transformation to Postcapitalism, by Massimo De Angelis, ZED Books, London, տես 119–140. Հեղինակը խոսում է համընդհանուրների այդ երեք տարրերի մասին։
12. Lievens, Jean. 2011. “Debating the Role of the State and Civil Society in P2P Theory.” P2P Foundation. 2011. http://blog.p2pfoundation.net/debating-the-role-of-the-state-and-civil-society-in-p2p-theory/2011/03/04. Հեղինակը խոսում է համընդհանուրների մասին ապրանքայնացման գործընթացների համատեքստում։




13. Դիմային պատկերներով մարդու ինքնության որոշումը ներկայումս արգելվում է արեւմուտքի մի շարք քաղաքներում, բայց այս տեխնոլոգիան ունի համատարած կիրառություն, օրինակ՝ Չինաստանում։














14. EU General Data Protection Regulation. n.d. European Parliament. https://ec.europa.eu/commission/priorities/justice-and-fundamental-rights/data-protection/2018-reform-eu-data-protection-rules_en.














15. Մեջբերումը Ռանսիերի դասախոսության ժամանակ, տես հեղում 16, տես նաեւ Պլատոն, Հանրապետություն, Գիրք V, տգիտությունը կամ անտեղյակությունը որպես ճանաչողական ուժ հասկացությունը














16. Rancière, Jacques. "The Emancipated Spectator." Lecture, 5th International Summer Academy, Frankfurt, August 20, 2014.














17. «Չբաժանորդագրվել “ճարտարապետական մտքի հարթաթաթությանը” հարցազրույց Վ. Միսակյանի հետ» Հարցազրույցի վարող Ա. Պողոսյան. Ճարտարապետություն Շինարարություն ամսագիր, 2013, 22-25














18. տես հրապարակումները տարբեր հարթակներում օր՝ The New York Times. n.d. “Cambridge Analytica and Facebook: The Scandal and the Fallout So Far.” https://www.nytimes.com/2018/04/04/us/politics/cambridge-analytica-scandal-fallout.html.




19. Picon, Antoine. "Architecture and Public Space between Reassurance and Threat." Journal of Architectural Education (1984-) 61, no. 3 (2008): 6-12. Հոդվածում հեղինակը մանրամասնում է հանրային տարածության ներսում բռնության շարունակական ներկայության մասին, խոսելով նաեւ հանրային տարածության թվացյալ խաղաղ բնույթի երկարատեւության մասին։














20. Sassen, Saskia “Neither global nor national: novel assemblages of territory, authority and rights,” Ethics &#38;amp; Global Politics 1:1-2, 62–79 (2008). Տես Սասսենի մեկնաբանությունը ազգային ու գլոբալ ինստիտուտների համեմատության մասին։







	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>Culpability and Computer Vision. Essay by Austin David Watanabe</title>
				
		<link>https://x-commons.com/Culpability-and-Computer-Vision-Essay-by-Austin-David-Watanabe</link>

		<pubDate>Thu, 03 Oct 2019 04:42:52 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/Culpability-and-Computer-Vision-Essay-by-Austin-David-Watanabe</guid>

		<description>
	CULPABILITY AND COMPUTER VISION 
Machine Vision as a Regime of Truth Complicit in the Murder of Stephon Clark

AUSTIN DAVID WATANABE

	&#60;img width="3530" height="2010" width_o="3530" height_o="2010" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2b975d5c9750d64fbda3ebd9419f770df0d7766cf8711ff2f221795e2168d1f1/AustinDW-2.jpg" data-mid="51898837" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/2b975d5c9750d64fbda3ebd9419f770df0d7766cf8711ff2f221795e2168d1f1/AustinDW-2.jpg" /&#62;




	

	
BIOGRAPHY:
Austin Watanabe holds a Master of Architecture from University of Minnesota. He is an Architectural Associate at Alchemy Architects. He is also the co-founder of Interesting Tactics, a utopic spatial practice based in Minneapolis, MN. Austin’s work has been published in the Environmental Design-Research Association, the Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology, the Man-Environment Research Association, and the International Conference on Robotics and Automation. 

This essay was informed by Architecting Anthropoveillance, a graduate course instructed by critic Vahan Misakyan.









︎ Share on Facebook&#38;nbsp;








&#60;img width="5100" height="3300" width_o="5100" height_o="3300" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/06cd52ce827bbe9fa25a298e389a8d11e78253b47d1d6b06f78805321b20eb95/AustinDW-1.jpg" data-mid="51898215" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/06cd52ce827bbe9fa25a298e389a8d11e78253b47d1d6b06f78805321b20eb95/AustinDW-1.jpg" /&#62;

I. COLLATERAL MURDER (VOL. NEXT)
THE MURDER OF STEPHON CLARK

On March 18, 2018, Stephon Clark, was tracked through Meadowview neighborhood in Sacramento, CA to his grandmother’s backyard where he was confronted and shot 8 times by police officers, Terrence Mercadal and Jared Robinet (1). Police had “spotted a man in a backyard and directed police toward him… Deputies told officers that the man had picked up a "toolbar" and [had] broken the window of a home” (1). The false claim that he was armed was made from 279’ above the scene aided by&#38;nbsp; night-vision mistaking Clark’s iPhone for a weapon.

Minutes later, “body camera footage show[ed] that officers intercepted Clark in the backyard of his grandmother's house, and one of them yelled ‘gun!’ as he turned a corner and saw Clark. The officer ducked back momentarily, then looked around the corner again and, shouting ‘gun! gun! gun!’ began rapid fire. His partner then joined in the shooting” (1). 
The gravity of Clark’s murder– beyond the loss to his family and community– is the strategic dispersal of responsibility within policing protocol to exculpate any single officer. The authority of machine vision is weaponized through the automated translation of unclear surveillance into lethal intel. Contemporary discourse in architecture provides a means of critically understanding the territory of this event not only through the existing narrative of systemic racism but also the visual and spatial means of exercising control.


&#60;img width="4283" height="2780" width_o="4283" height_o="2780" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/717ec8614492ea50fcb861fb77376bd6592de21c6543ae296ea01462d4678be5/AustinDW-3.jpg" data-mid="51899063" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/717ec8614492ea50fcb861fb77376bd6592de21c6543ae296ea01462d4678be5/AustinDW-3.jpg" /&#62;

II. MUTING
BODY CAMS DEPLOYED
In the aftermath of the shooting and in a move towards transparency, the Sacramento Police Department released 50 videos and 2 audio clips via YouTube. The quick release of the footage they captured was part of “a larger effort to improve the public's trust” and led to confusion and outrage (2). In the videos the body cameras are muted 16 times. “During their exit, one officer says, ‘Hey, mute.’ Then the audio on both cameras goes silent while the video continues to show authorities responding to the scene” (2). These recordings have “exposed a potential flaw in that effort and opened up a new front in the national debate over body cameras: officers' ability to turn off the microphone on the device” (3).
Sonia Lewis, a cousin of Clark, expressed the significance of the intentional muting: "You're muting something you don't want the public to hear what you're saying, and that means that if you don't want the truth to come out then all of it is a lie." (3)

Cedric Alexander, a former police chief of Rochester, New York, commented on the case: “while the muting didn't appear to break any rules, it looks bad… the problem is the optics of this” (3). This seems like an evidence of their peculiar status within the public space.. PR, Marketing vs democratic oversight


&#60;img width="2961" height="2528" width_o="2961" height_o="2528" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d9298c5801c1d7375c0c60018cf795f1ecefa108a532f9b1f79aa0f1b14c9e4e/AustinDW-4.jpg" data-mid="51899100" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d9298c5801c1d7375c0c60018cf795f1ecefa108a532f9b1f79aa0f1b14c9e4e/AustinDW-4.jpg" /&#62;III. VIDEO HIGH 
SURVEILLANCE

In Body Camera Obscura: The Semiotics of Police Video, Caren Myers-Morrison has catalogued the growing archive of video evidence against police brutality. The amassed footage directly opposes the type of rhetoric that Trump’s White House disseminated, namely insisting Clark’s murder to be a “local matter.” (5) She states, 
Lethal police violence has always existed, but it has not always commanded sustained public attention. Video has changed that. To talk about police violence these days is to evoke a series of images– Eric Garner sagging in a police chokehold, Philando Castile expiring in the seat next to his girlfriend, Michael Brown's body lying in the street that have turned what used to be discrete local stories into a national issue (4).
Within the growing body of video evidence capturing the brutality of police, the documentation of Stephon Clark’s murder, unlike Garner, Castile, and Brown, does not emanate from a bystander but is instead produced and disseminated by the police. In this way the video is not a testimonial act of counterveillance, but rather complicit in justifying murder.

John Fiske, the author of Media Matters: Race &#38;amp; Gender in U.S. Politics, proposed a delineator between these two types of footage, video-high and video-low (6). Video-high consists of footage from “top down surveillance” captured by authorities (6). Video-low is an act of counterveillance captured by bystanders in order to undermine the credibility of the authorities. Fiske cites the recording of the Rodney King incident as a seminal instance of these types:

In the domain of the low (low capital, low technology, low power) video has an authenticity that results from its user’s lack of resources to intervene in its technology. When capital, technology, and power are high, however, the ability to intervene, technologically and socially, is enhanced. The video-high of Rodney King was a product of capital, technology and social power that lay beyond the reach of the video-low. Because technology requires capital, it is never equally distributed or apolitical. George Holliday [the bystander] owned a camera, but not a computer enhancer, he could produce and replay an electronic image, but could not slow it, reverse it, freeze it, or write upon it, and his videolow appeared so authentic to so many precisely because he could not. The enhanced clarity of the videohigh lost the authenticity of the low but gained the power to tell its own truth in its own domain of the courtroom and the jury room. And the domain was, in this case, the limit of its own victory. (6)

Media Matters was published over 20 years ago, at that time Fiske had written, “the politics of technology itself may be distant, [yet] those of its uses are immediate” (6). In the shooting of Stephon Clark, the technology and politics Fiske describes converge in the weaponization of video-high and the censorship of state-sponsored video-low.



&#60;img width="4855" height="2534" width_o="4855" height_o="2534" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d75aa29fe52b648092f0384911e292f77306661803effc458423a282513049f8/AustinDW-5.jpg" data-mid="51899226" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d75aa29fe52b648092f0384911e292f77306661803effc458423a282513049f8/AustinDW-5.jpg" /&#62;
IV. VIDEO LOW 
COUNTERVEILLANCE
Within the dichotomy of video-high and video-low, the regime of truth constructed is inversely proportional to the technology deployed in its production. As Nicholas Mirzoeff noted in his work, An Introduction to Visual Culture:&#38;nbsp; “electronic photography may appear even more ‘objective’ than optical photography” (7). This may seem counterintuitive, especially considering the photoshopped contentsphere of contemporary DeepFakery. However, Fiske breaks down early digital photography:
The camera, however, is limited to the semiotic control over encoding the message to two points of human intervention in the process– [A] the choice of angle, framing, focus, or film stock when the photograph is taken, and [B] the darkroom processes as it is developed and printed. In low-tech electronic photography even these choices appear to be reduced, for the darkroom is eliminated. (6)

This phenomena, where eliminating editing capabilities lends legitimacy to the captured image, has become central to discussions around police brutality. For instance, the 2016 police shooting of Philando Castile captured by Diamond Reynolds on Facebook Live eliminated editing capabilities and film stock due to the platform’s settings. This relegated only angle, framing, and focus as relevant variables in the capturing of Castile’s last moments. Despite the judicial outcome acquitting Officer Jeronomio Yanez, the counterveillance method of capture legitimizes the footage in a way that video-high and state-sponsored veillance cannot. 

Counterveillance provides claims to truth favoring those with less editing resources– often the same individuals likely to be oppressed under regimes of state surveillance. Gerald Arenberg, the director and founder of the National Association of Chiefs of Police, told a reporter in 1991 “Ever since the Rodney King incident, anyone who has a camcorder is using them.” (6). This need to film tense interactions has been adopted on every side of the political spectrum and the increased prevalence of video-high only increases the potential power of video-low.

The capacity of counterveillance to hold authorities accountable is limited. Myers-Morrison stated, “there is a consensus that outfitting police officers with cameras will be a substantial step toward increased accountability. But we have not come to terms with how indeterminate a visual image can be.” (4) The consensual benefits of bodycams must be questioned in light of Clark’s death when muting and the documentation of the intensity of the scene actually justify murder rather than lead officials and activists to focus on what led to the encounter. Morrison continues “videos will not help us answer the forensic question of why the encounter between the officer and the civilian happened at all, or the normative question of whether it should have” (4). However, when taken as documentation of the scene, these videos do provide a means of modeling and explicating flaws in protocol to hold the system which produced the encounter culpable.


&#60;img width="3488" height="2497" width_o="3488" height_o="2497" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1bc0a55347ea1d3166a99894be7e9fee141c8fa83d030e27cf35925fd5a2e789/AustinDW-6.jpg" data-mid="51899115" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1bc0a55347ea1d3166a99894be7e9fee141c8fa83d030e27cf35925fd5a2e789/AustinDW-6.jpg" /&#62;V. FORENSIC ARCHITECTURE
BETWEEN SUBJECT AND OBJECT

Eyal Weizman, founder of Forensic Architecture, described forensics as historically purporting “instances where human testimony is silenced by material readings” (8). His work actively attempts to avoid the prosopopeia of the built environment and instead act as an arbitrator between subjective testimonial and objective material evidence (8).

In his practice, the moving image is dissected to reveal both the capture of subjects/testimony and the ability to project material data/evidence. Weizman directly addresses the “US police brutality against black bodies – where a lot of the evidence that comes out has the perpetrator and the victim captured in a single frame. That is a good piece of footage, and it could become viral because it tells a story” (9). 

The composition and antagonism between the staged and captured components of film implies a spatial practice, which can be understood aesthetically. Johann Wolfgang von Goethe’s analysis of vision corroborates Weizman by describing the inherent movement to viewing: 

The eye cannot for a moment remain in a particular state determined by the object it looks upon. On the contrary, it is forced to a sort of opposition, which, in contrasting extreme with extreme, intermediate degree with intermediate degree, at the same time combines these opposite impressions, and thus ever tends to be whole, whether the impressions are successive or simultaneous and confined to one (10).

The opposition inherent within vision recalls the panoptic structure of control. In this case, video documentation captures both the subject of the recording and also the location of the camera. A manifestation of this phenomena can be constructed from an SFM (structure from motion) model, a tool used by spatial practitioners which interprets video into three-dimensional models. 
Through software like PhotoScan Pro or AutoDesk ReCAP, the uploaded video content is interpolated into a dense point cloud. The point cloud can then be translated to a mesh where the images are compiled into a series of textures on a faceted surface depicting a tracing of Clark through the backyards of Meadowview. 

Through this process, the model simultaneously constructs a series of points triangulating the origin of the individual image’s capture. The entire model can then be scaled, lending a measurability to the model. Through this scaling, the helicopter can be accurately pinpointed to 279 feet above the site at the moment when misinformation was assessed and disseminated.

The SFM process appears as follows:
.avi (audio visual interleaved) &#38;gt; point cloud &#38;gt; dense point cloud &#38;gt; mesh &#38;gt; .obj 

The process here is a calculable reconstruction of the scene. However the scene’s form does not remotely constitute a replica of Clark’s grandmother’s home. Instead, it is an alien landscape jagged, unclear and imprecise. The quality of this model is significant considering that a similar process was administered by the police and the same jumble of data points was used to extrapolate misinformation that subsequently justified Clark’s death.

The state sponsored process on March 18, 2018:
Night vision: Photons &#38;gt; Electrons&#38;gt; Multiplied Electrons&#38;gt; Photons&#38;gt; NVD image&#38;gt; 

Night vision Technician &#38;gt;Radio audio (released in video of Night Vision) &#38;gt; Radio Waves &#38;gt;

Officers &#38;gt; Radio&#38;gt; Body &#38;gt; .40-caliber Sig Sauer P226 and a 9 mm Glock 19 &#38;gt;

“ ‘We’re fixed and dilated here,” a first responder says, an apparent reference to Clark’s pupils showing no signs of life. “He’s gone … total flat,” a responder says. (3)

“Then someone makes the call to document his time of death and asks the time. The answer comes. ‘21:42’ ” (3).



&#60;img width="3735" height="2385" width_o="3735" height_o="2385" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/cc5b068aed04bd42348876c16c94b4b458ba62a41392b61378cbd55061ae1e98/AustinDW-7.jpg" data-mid="51899117" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/cc5b068aed04bd42348876c16c94b4b458ba62a41392b61378cbd55061ae1e98/AustinDW-7.jpg" /&#62;
VI. MACHINE VISION
TRANSLATING PROSTHETIC VISION

With every tool man is perfecting his own organs, whether motor or sensory, or is removing the limits to their functioning. Motor power places gigantic forces at his disposal, which, like his muscles, he can employ in any direction; thanks to ships and aircraft neither water nor air can hinder his movements; by means of spectacles he corrects defects in the lens of his own eye; by means of the telescope he sees into the far distance; and by means of the microscope he overcomes the limits of visibility set by the structure of his retina (11) – Mark Wigley Prosthetic Theory
 
In Wigley’s terms, the helicopter becomes a prosthesis of motor power. Equipped with night vision, it becomes a prosthesis of vision. The Sacramento deputies sought to overcome the limits of both darkness and distance. However, these tools and the images they capture are fallible to fabrication, projection, and racism. Neither machines nor the images they produce are benign nor are their consequences. The residue of history and judgement jam the automation of the prosthetic policing assemblage and the biases that corrupt the translation of data to dialogue and ultimately death.

this seems like an important sentence but its hard to follow. You can bring more familiar/mundane terms "biases that corrupt the translation " " dialogue and death" to the beginning of the sentence, and the terms like "residue of history and judgement," "automation of prosthetic policing" to the end, it'll make it more readable.

On March 2, 2019 both officers, Terrence Mercadal and Jared Robinet, were exonerated. In her press release, the Sacramento County District Attorney stated “when we look at the facts and the law, and we follow our ethical responsibilities, the answer... is no– [the officers did not break the law]” (12). The absence of a charge in Stephon Clark’s case is abhorrent but reinforces the presence of a systemic failure in recognizing computer vision as a fallible and compromising component of policing.

Were this case to have ever gone to trial, the jury would have been asked to adopt the shooters’ perspective. Armed with a Glock 22 and misinformation regarding the potential threat of Clark, would the members of a jury fault the officers for their actions? Perhaps a more pressing question is, how much longer will aw enforcement be permitted to supply such limited, ultimately fatal information through the automated lens of apparent objectivity without confronting the protocol that led to the encounter?

As Morrison claims, “the problem with use of force by police is not that officers are setting out to kill black men but rather that they are escalating each step of the situation when they confront black individuals, making a deadly outcome more likely” (4). This “problem” is compounded when impartiality is assumed of semi-automated policing assemblages.
In Civilization and Its Discontents, Freud also makes reference to prosthetics, when “he puts on all his auxiliary organs he is truly magnificent; but those organs have not grown on to him and they still give him much trouble at times" (13). The murder of Stephon Clark cannot be relegated to simply a growing pain in our adoption of a complete control society. Rather, his death ought to be a harbinger of the embedded biases within policing protocol which are heightened rather than avoided through automation.







&#60;img width="2611" height="3234" width_o="2611" height_o="3234" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/bf10029ea328c79d0a079ddbe977729c1aabd163ea18581e36bf54f7fd9de636/AustinDW-8.jpg" data-mid="51898978" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/bf10029ea328c79d0a079ddbe977729c1aabd163ea18581e36bf54f7fd9de636/AustinDW-8.jpg" /&#62;





︎ Share on Facebook&#38;nbsp;









	






	

	
ENDNOTES
St. John, Paige and Serna, Joseph. "Stephon Clark Was Shot Six Times In The Back By Police, Independent Autopsy Finds." LAtimes.Com. N. P., 2018. Web. 23 Apr. 2018.Horton, Alex. "After Stephon Clark’s Death, New Videos Show Police Muted Body Cameras At Least 16 Times." Washington Post. N. P., 2018. Web. 8 May 2018. https://www.washingtonpost.com/Schuppe, John. "Police Shot Stephon Clark then Their Body Cams Went Mute.." NBC News. N. P., 2018. Web. 23 Apr. 2018. Myers-Morrison, Caren. (2016). Body Camera Obscura: The Semiotics Of Police Video. Ssrn Electronic Journal.Reilly, Katie. “Trump White House Calls Fatal Police Shooting of Stephon Clark a 'Local Matter' Time Magazine Online. "Http://Time.Com." Time. N. p., 2019. Web. 3 Mar. 2019.Fiske, John and Hancock, Black Hawk. (2016). Media Matters: Race &#38;amp; Gender In U.S. Politics. 1st Ed. Minnesota Press.Mirzoeff, Nicholas. (2013). The Visual Culture Reader. London: Routledge.Weizman, Eyal. “Forensic Investigations Of Designed Destructions In Gaza - The Funambulist Magazine.” The Funambulist Magazine. N. P., 2018. Web. 8 May 2018.Weizman, E. Bernard, Policinski. International Review Of The Red Cross (2016), 98 (1), P.21–35. War In Cities.Goethe, Johann Wolfgang von. "Theory Of Colours." Google Books. N. P., 2018. Web. 8 May 2018.Wigley, Mark. Prosthetic Theory: The Disciplining Of Architecture. Assemblage No. 15 (Aug., 1991), P.6-29Ray Sanchez and Steve Almasy, CNN. "No Charges For Sacramento Officers Who Fatally Shot Stephon Clark ." CNN. N. p., 2019. Web. 3 Mar. 2019.Freud, Sigmund. (1933). Civilization And Its Discontents. Journal Of Educational Sociology, P.568.

	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>The Agency of Chair-ing. Essay by Interesting Tactics</title>
				
		<link>https://x-commons.com/The-Agency-of-Chair-ing-Essay-by-Interesting-Tactics</link>

		<pubDate>Sat, 02 Nov 2019 03:58:36 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/The-Agency-of-Chair-ing-Essay-by-Interesting-Tactics</guid>

		<description>
	THE AGENCY OF CHAIR-ING 
a proposal for microsurface

Interesting TacticsMary Dahlman Begley
Isaac Hase-Raney
Austin Watanabe
Drew Smith

	&#60;img width="2550" height="1500" width_o="2550" height_o="1500" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/0c524d5342e38b7e97c42b58ed0e45a17305e8829c49c9587ba95413ec79b7b4/chair-diagrams.pdf-02.png" data-mid="53869352" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/0c524d5342e38b7e97c42b58ed0e45a17305e8829c49c9587ba95413ec79b7b4/chair-diagrams.pdf-02.png" /&#62;




	

	
Interesting Tactics is a “utopic spatial practice based in the American Midwest. They conceptualize utopia not as a place, but a process that is both slow and tactical; a way of making do, out of necessity and naïveté. I.T. works in art, architecture, and design, on scales both small and incommensurable.” @int_tactics www.interestingtactics.com
 













&#60;img width="4860" height="3240" width_o="4860" height_o="3240" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/f0a5b7d57b9736c4cee2e24fc8e3138f2828835a169a83066d5b09c49db783d5/int-t-2.jpg" data-mid="53869354" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/f0a5b7d57b9736c4cee2e24fc8e3138f2828835a169a83066d5b09c49db783d5/int-t-2.jpg" /&#62;
Are you sitting down? You might want to sit down for this

There are a lot of chairs already. Much has been said about them: what it means and what is needed to be a chair. Four legs, maybe three or less or more, a seat, a back, arms perhaps, and a person to sit down and take a rest upon. A chair is an opportunity to test forms, materials, and ideas impractical or unfeasible at the scale of the building. Designers have tried their hands at chair design as a knee-jerk reaction to test spatial agendas at a furniture scale and now designers of the present are designing shoes as the ubiquitous, accessible art-object-microcosm of a design agenda.(1) Tomorrow’s designers will face new constraints - a glut of chairs, a surplus of comfort, an excess of aesthetic, but nowhere to sit and no place to go.

“To take a chair” implies both object and agency. Taking a chair requires both the existence of a chair and the permission to take it. A chair has agency - a chair produces a seat at a table, a place to rest, a place to be. 

A table is a spatial metaphor for participatory space - standing tables, conference tables, open tables, dining tables, etc. A table produces a place for dialogue, politics, decisions. To offer a chair to another is to invite them in, to grant them access. To proceed without an invitation, to take a chair and assert a place, is an act of making do. Per Michel de Certeau, making do is “to make your own what isn’t for you, [to inject] the possibility of agency within reality.” Creating a chair where there was none is a declaration of agency, a tactical subversion - not waiting for access, but granting it to yourself. Alchemizing a seat at a table turns chair into a verb: chair-ing.

The tactical assertion of human will upon a mutable chair-scape is not one-directional. The agency of the chair is also conferred upon human bodies via strategic, ergonomic designs anticipating a mutable sitter. The design of objects like chairs, also has designs on the future human. Chairs shape both behavior and bodies: the straight-backed nursery chair “prevent[s] children from acquiring a habit of leaning forward, or stooping; the upright position of the back affording support when the child is placed at table.”(2) The child is given a seat at the table, but under the condition that they behave within constraints. Yet, agency with conditions is a pale imitator of true belonging. 


&#60;img width="4032" height="3024" width_o="4032" height_o="3024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6b4a88411e866a7a39a9fa09df6d308a7c4e31b9484122b60edfc0ce4444531a/int-t-6.jpg" data-mid="53869358" border="0" data-scale="100" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/6b4a88411e866a7a39a9fa09df6d308a7c4e31b9484122b60edfc0ce4444531a/int-t-6.jpg" /&#62;
&#60;img width="4032" height="3024" width_o="4032" height_o="3024" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/03e92aea7da8cd9fc7da4e024983fdfd866f6190473486415aa997a303b17589/int-t-5.jpg" data-mid="53869357" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/03e92aea7da8cd9fc7da4e024983fdfd866f6190473486415aa997a303b17589/int-t-5.jpg" /&#62;

Constraints on agency are couched within the contemporary ideal of comfort, which humans hedonistically desired despite the known consequences to posture, in a twist of cruel optimism.(3) John Harwood defines comfort as “the absence of discomfort [or pain]... the erasure of an experience.”(4) By erasing sensation at the interface of humans and the environment, the chair mutes the sitter, permitting them to be “productive” for hours without getting up and contributing to the behavioral bifurcation of work from play and life. Self-care cannot be distinct from work, play, or life. Taking a seat is a step in the radical, euphoric process of ritualizing your surroundings.
Charles and Ray Eames’ LCW chair straddled the work-life divide and spawned infinite imitations. Their bent-plywood method created a chair that was formed to fit the everyman. A bit of give, but not too much, and a seat “wide, deep, and high enough to accommodate one’s entire rump, regardless of its size.”(5) The influential shape of the seat and back act with ergonomic intent. The interface is smooth and distinct - this chair is the “hyphen between ‘man’ and ‘machine.’(6) Mumford, our old outopic(7) friend, urged us to engage in this hyphen:


Our capacity to go beyond the machine rests in our power to assimilate the machine. Until we have absorbed the lessons of objectivity, impersonality, neutrality, the lessons of the mechanical realm, we cannot go further in our development toward the more richly organic, the more profoundly human. 

Lewis Mumford 1934
Rather than conform to the machine, could we coexist? And to privilege the machine - the chair’s means of production - over the process of sitting - the program of the chair, privileges the manmade over the living. As interface, chair is what separates us from the earth - and consequently also connects us to the ground. By transforming this interface from strictly an object it instead becomes a process, a form of maintenance. Celebrating the personal ceremony that creates space, building a small, slow utopia, we advocate for asserting place all over the place. Just as a chair, like the LCW, can express style within the home, the shoe is the contemporary indicator of taste. The trends of bizarrely biomorphic sneakers and hoof-like sporty shoes are expensive and estranging, yet proliferate through posts and reposts. Fashion may push the limits of what constitutes ‘shoe,’ yet the function is constant. Interface on the go, shoes are what’s between you and the ground; the shoe is a mobile chair, in function and in style. In the south, those with unstylish shoes may be derided as bama - “distinctly unfashionable - often in terms of what they’re wearing, but just as frequently [in] their behavior.”(8) This is a word and concept laden with the connotation of class and race. In this case, the Great Migration of African-Americans leaving the South for the North, bama is a word with the weight of racism, now removed from original context and applied to an abstract hierarchy. The individual on the other end of the chide may seek more stylish shoes to combat the moniker. Thus, shoes can offer increased agency, through mobility and through the slippery door of social acceptance. 

&#60;img width="1074" height="804" width_o="1074" height_o="804" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/3c5b08aa5cf9ecd8fb6a0445402b1c17f74533215b9ca663aeb44ab9c47b14da/int-t-7.png" data-mid="53869359" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/3c5b08aa5cf9ecd8fb6a0445402b1c17f74533215b9ca663aeb44ab9c47b14da/int-t-7.png" /&#62;
Here lies the fault of objects: without distinct thingness a chair or shoe can be unfashionable, uncomfortable, undesirable, ineffective, un-tactical. An object may become a thing when it is imbued with program. A thing that doesn’t do anything for us? Just an object. A chair or a shoe that is used for sitting or walking can be a thing; a chair or a shoe that increases agency and is continually, ritually maintained may become an icon. The tactical chair, seeing the world as a sitscape, implies a process and an assertion of agency. This tactical chair moves us closer toward the utopic chair. But what is the utopic chair? And, just as we ask of utopia, just who exactly is this chair for?
The fundamental act of the Utopians was a physical one.(9) A chair in its most basic form is an object. Taking these cues, we seek to make physical this utopic chair. In response to More’s vision, the utopic chair should be concerned with what forms utopia might take if it were positioned against humans and their tangible legacies. The stylish shoe, the chairscape, and the ergonomic chair imply the presence of a human, whose existence and form is predetermined by the object. What would a decentralized, non-human, means-ends inquiry produce and for whom? 
This intention led to the formulation of a chair as a xeno object that implies an opening of oneself to its Other, its unknown outside.(10) A chair asserts itself, making place for the other, the nonhuman - leaving object and thing far behind. A xenotopic chair is a utopic method, a process of becoming. If we invite everyone to the table, it’s going to be a really big table, and it’s going to be really weird. This permission is given between humans and human constructs as a whole - from one to another, you may sit, you belong.&#60;img width="4149" height="1516" width_o="4149" height_o="1516" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a660fa001f890739cbdcc3e1c0e29c177b63368b59b399062ff17dd0ddd9790f/chair-diagrams-02.png" data-mid="53869350" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/a660fa001f890739cbdcc3e1c0e29c177b63368b59b399062ff17dd0ddd9790f/chair-diagrams-02.png" /&#62;
Superstudio’s Supersurface has similarities to a chairscape in its totalizing, alienating continuity. A favorable politic is present: the Cartesian grid represents an ordered and supposed rational distribution of resources.(11) In representation, this environment is ethereal and evocative. Supersurface is a “box of polarized mirror glass with a grid in the floor through which tubes project, bringing air, food, water, and communications to the occupants, who can also watch a film on TV that describes the designer’s vision of the world and see pictures of clouds projecting on the ceiling.”(12) A grim reality, Superstudio did not succeed in the destruction of objects. In their own words, Supersurface was “the definitive product.”(13)
In response, we propose Microsurface. Microsurface is a process, not a product. Microsurface creates a place to sit where there was previously none. Microsurface is belonging for the Other, the nonhuman, by creating a place to be for the previously unwelcome. Microsurface is a sitscape, an interface removed from a whole. Microsurface has agency and grants agency - to those who wish to engage and to those who do not wish to engage. Rather than totalizing, Microsurface is tactical - offering a mobile acceptance of the current hardscape and potential future for the xeno. Blades of grass pushing up, reaching toward the light, mushrooms popping out of the sole, seeking opposed conditions from their chlorophyllic neighbors, different yet coexisting. Microsurface could be, perhaps, the utopic chair, or a process toward it anyway; Microsurface offers a chance at belonging, inviting the outside in.
&#60;img width="2550" height="3300" width_o="2550" height_o="3300" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/26e1c7ca990d5e4a19f57cd93a8f2dd8596b0789d5e302382bc0fbc82abeadcd/chair-diagrams.pdf-01.png" data-mid="53869351" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/26e1c7ca990d5e4a19f57cd93a8f2dd8596b0789d5e302382bc0fbc82abeadcd/chair-diagrams.pdf-01.png" /&#62;


	






	

	
ENDNOTES
Cf. Playlab, Virgil Abloh, Demna Gvazlaia, Matthew Williams, Kaws, Daniel Arsham etc. 
Adrian Forty, Objects of Desire, (New York: Pantheon Books, 1986), 69. Lauren Berlant, Cruel Optimism, (Durham: Duke University Press, 2011). John Harwood, “The Interface: Ergonomics and the Aesthetics of Survival,” in Governing by Design: Architecture, Economy, and Politics in the Twentieth Century, (Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 2012). Harwood, “The Interface,” Governing by Design. Harwood, “The Interface,” Governing by Design. “Lewis Mumford traced the etymology of utopia beyond its typical assessment of Outopia, meaning “no place” to its previous phonetic state, Eutopia, Greek for “the good place.” So, caught between nowhere and goodness, the dialectic and mainland, our question is, how far removed is utopia?” Visceral Unreality of Utopia, Interesting Tactics Christina Sturdivant, “D.C. Schools Celebrate being ‘Bamas’ Once A Year,” DCist.com, 13 April 2017, https://dcist.com/story/17/04/13/bama-day-dc/. Visceral Unreality of Utopia, Interesting Tactics Armen Avanessian, Liejte Bauwens, Wouter de Raeve, Markus Miessen, Perhaps it is High Time for a Xeno-Architecture to Match, (Sternberg Press, 2018).  Superstudio, in Italy: the New Domestic Landscape - Achievements and Problems of Italian Design, (New York: Museum of Modern Art, 1972) 242. Emilio Ambasz, in Italy: the New Domestic Landscape - Achievements and Problems of Italian Design, (New York: Museum of Modern Art, 1972) 3. Superstudio, in Italy: the New Domestic Landscape - Achievements and Problems of Italian Design, (New York: Museum of Modern Art, 1972) 251. 

	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>Supplied Identity. Visual Studies by Samuel J. Brissett</title>
				
		<link>https://x-commons.com/Supplied-Identity-Visual-Studies-by-Samuel-J-Brissett</link>

		<pubDate>Thu, 03 Oct 2019 06:19:46 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/Supplied-Identity-Visual-Studies-by-Samuel-J-Brissett</guid>

		<description>
	SUPPLIED IDENTITY 
visual studies 
SAMUEL J. BRISSETT
	&#60;img width="5460" height="2933" width_o="5460" height_o="2933" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/e3893af3b28cd92d187a0afe18d50af8b1544215e144ee26b8d5596732f4dcae/Brissett-Neighborhood-Map.jpg" data-mid="51902327" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/e3893af3b28cd92d187a0afe18d50af8b1544215e144ee26b8d5596732f4dcae/Brissett-Neighborhood-Map.jpg" /&#62;




	

	
BIOGRAPHY:
Samuel J Brissett holds a Master of Architecture from University of Minnesota. He is a designer at Alchemy Architects.&#38;nbsp;
These studies are from Samuel’s Masters Final Project at the University of Minnesota, School of Architecture. MFP critic: Vahan Misakyan.



&#60;img width="2420" height="3739" width_o="2420" height_o="3739" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4a4e3b79c6bc66cbae864cde33181ebce2de7a31a0f22ce5f7193c5f697dad17/Brissett-Babel1.jpeg" data-mid="51902330" border="0" data-scale="100" src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4a4e3b79c6bc66cbae864cde33181ebce2de7a31a0f22ce5f7193c5f697dad17/Brissett-Babel1.jpeg" /&#62;
&#60;img width="2420" height="3739" width_o="2420" height_o="3739" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/144e6319fe36bd1f3a1b11c82d794db12937cff51b622d00afbc02036b6df146/Brissett-Babel2.jpeg" data-mid="51902331" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/144e6319fe36bd1f3a1b11c82d794db12937cff51b622d00afbc02036b6df146/Brissett-Babel2.jpeg" /&#62;
&#60;img width="2420" height="3739" width_o="2420" height_o="3739" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1c0c6f4e2582a34d8078a6573cb196d9ba9f18a05264c49bd28230456b7b1b9c/Brissett-Babel3.jpeg" data-mid="51902332" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/1c0c6f4e2582a34d8078a6573cb196d9ba9f18a05264c49bd28230456b7b1b9c/Brissett-Babel3.jpeg" /&#62;
&#60;img width="2420" height="3739" width_o="2420" height_o="3739" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/4d8408dcf3970d5e141f0eb47f73ae41215ed5484d3020b39a88726af56c2510/Brissett-Babel4.jpeg" data-mid="51902334" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/4d8408dcf3970d5e141f0eb47f73ae41215ed5484d3020b39a88726af56c2510/Brissett-Babel4.jpeg" /&#62;
&#60;img width="2420" height="3739" width_o="2420" height_o="3739" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/903daa747a955ea6135fbcd7d31551cc46c839584781dfe7fa7f0b69471a7f75/Brissett-Babel5.jpeg" data-mid="51902336" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/903daa747a955ea6135fbcd7d31551cc46c839584781dfe7fa7f0b69471a7f75/Brissett-Babel5.jpeg" /&#62;
What is supplied identity?

The milieu of social media is an ecosystem of individuals interacting in a constant state of announcement and affirmation of their identity. Despite the digital presence of social media, the external expression of one’s self is often announced through objects. These objects collected and categorized into pieces produce a pluralistic identity. The attachment of one’s identity to objects supplants the presence and operation of the actors at a city scale. This project construes the city of San Francisco, CA as a simulation to explore the possibility of radical intersectionality among citizens in the city reinterpreting the physical location as operation rather than merely object. The starting points of this intersectionality are places where the citizen feels anonymity within their environment. Within these spaces of anonymity,&#38;nbsp; new architectural programming is inserted to provide a proving ground for unfamiliar relationships between the city and the identity of its citizens. These new programs project a future in which tribal identities become dismantled, the citizen operates autonomously, and radical intersectionality is made manifest.

Self-expression has hit its limit. It is now a physical manifestation of the things we want to be. Something that is worthy of assessing eyes, upvotes, and shares. Constantly consuming our own indulgences, our own appearance; but not without the affirmation from those observing first. A need to reinvent oneself is the engine for this constant stream of picture posting, self capturing, and object collecting. Digital platforms have become an exponential stage of these self-expressions as an individual curates their expressions for the best possible observation; not for their peers, but for themselves. This has bled into the physio-social environment as objects are supposed to announce, “As this nationality I...”, “As this race I...”, “I strongly identify with….”, and “This is SO me...”. In this constant ploy of affirmation, the citizen is supplied their identity through the consensual vote of others. This is considered a freedom of expression but is only freedom of choice. In a neoliberal sense, identity is a product chosen from an illusory multitude that will express who they supposedly are. Once the object is expressed, the identity becomes categorized and the individual who holds it becomes immutable.



&#60;img width="2361" height="1182" width_o="2361" height_o="1182" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/d2c1b3f345d44f39e7f221c08c68d7c40a8ab29f1036265121e5a229a993e427/Brissett_Radical-Intersectionality_2019.jpg" data-mid="51902816" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/d2c1b3f345d44f39e7f221c08c68d7c40a8ab29f1036265121e5a229a993e427/Brissett_Radical-Intersectionality_2019.jpg" /&#62;LEFT: Mapping of neighborhoods based on how citizens in San Francisco, CA position themselves and neighborhood within the city. Data extracted from Craigslist©.
RIGHT: Mapping of enclaves in San Francisco, CA. Data extracted from Facebook©.
In order to visualize how citizens within a city territorialize their physical environment through their identity, the profiles of thousands of residents in San Francisco, CA were scraped. This method was conceived by first experimenting with the idea that the physical boundaries which define cities, such as neighborhoods, zoning, and street grids are not how residents visualize or interact with the social substance of&#38;nbsp; cities. In an initial inquiry, the locations of hundreds of houses for sale in San Francisco were accumulated from Craigslist. The data scraped from the open-source platform began to blur the territorial demarcations that are consistently used to define the object boundaries in San Francisco. This inquiry catalyzed the remapping of San Francisco. These maps territorialize and claim urban space as they are lived and understood tacitly by the diverse citizens who reside there. Territories for which the inhabitants themselves identify.

&#60;img width="2002" height="2000" width_o="2002" height_o="2000" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6111982746c14ff18751f09abab69e76b3ad99147437425c7ef0abc79ce8aacd/Brissett_Profile-Maps.jpg" data-mid="51902978" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/6111982746c14ff18751f09abab69e76b3ad99147437425c7ef0abc79ce8aacd/Brissett_Profile-Maps.jpg" /&#62;
&#60;img width="5060" height="4730" width_o="5060" height_o="4730" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/6ca0927945c94580c03ff4fda9495169b54eaa51cf091833d369ff32baf0b59c/Brissett_City-Plan-Expand.jpg" data-mid="51903070" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/1000/i/6ca0927945c94580c03ff4fda9495169b54eaa51cf091833d369ff32baf0b59c/Brissett_City-Plan-Expand.jpg" /&#62;
	




	

	


	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>Forensis, regenerative infrastructure of border living</title>
				
		<link>https://x-commons.com/Forensis-regenerative-infrastructure-of-border-living</link>

		<pubDate>Wed, 01 Aug 2018 21:16:06 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/Forensis-regenerative-infrastructure-of-border-living</guid>

		<description>
	ARTSAKH FORENSIS — regenerative infrastructure of border livingresearch synopsis
Project Author and Lead

Vahan Misakyan


Research Assistants

Alvard Grigoryan

Aleksander Petrosyan

Lusine Atabekyan

Ani Harutiunyan

Nina Tsaturyan

Gevorg Harutyunyan
	&#60;img width="860" height="566" width_o="860" height_o="566" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/43cb84d3d2c70cddb00bdfe7e1b65c0cdc9e9bfb55090985008b50c1b3460ec3/Misakyan_AF_.jpg" data-mid="21543327" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/43cb84d3d2c70cddb00bdfe7e1b65c0cdc9e9bfb55090985008b50c1b3460ec3/Misakyan_AF_.jpg" /&#62;




	

	

At the beginning of April of 2016, eastern turkic neighbor of Armenia carried out a massive attack on the residential communities of the Armenian enclave (Artsakh), resulting in more than 100 casualties. Artsakh Republic is a de facto separated/autonomous region, yet unrecognized internationally. The project used architecture as a language to read and depict the ongoing war. As a result, the project has produced materials that can be utilized by human rights advocates in various truth forums.

	





1. Preliminary inquiry and building of the 3d model from the aerial imagery, revealing the urban + cultural anthropological form of the Talish Village(the village located at the north eastern corner of the Armenian enclave).
&#60;img width="860" height="461" width_o="860" height_o="461" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/68d83d7f717eee35194f9a25e624ac995fa8d15d49b6013aa54eefc68ab92f68/Misakyan_001.jpg" data-mid="21543503" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/68d83d7f717eee35194f9a25e624ac995fa8d15d49b6013aa54eefc68ab92f68/Misakyan_001.jpg" /&#62;&#60;img width="860" height="411" width_o="860" height_o="411" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/1031bf9f946380949d7dd1a8e72ebc6f951363c4934be19bde668aca437ea6ee/Misakyan_002.jpg" data-mid="21543504" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/1031bf9f946380949d7dd1a8e72ebc6f951363c4934be19bde668aca437ea6ee/Misakyan_002.jpg" /&#62;




	

	2.Media Analysis, summarizing ~70+ Articles published around the world, related to the recent conflict in the region.
&#60;img width="860" height="335" width_o="860" height_o="335" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/572c2ed9a21aef30d6b7153fdcd2299f5ed5ba282ab6e2612f145a66a33ef27e/Misakyan_003.jpg" data-mid="21543677" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/572c2ed9a21aef30d6b7153fdcd2299f5ed5ba282ab6e2612f145a66a33ef27e/Misakyan_003.jpg" /&#62;

3.Footage archiving (web scraping), deconstructing (identifying + indexing still frames of buildings/structures of interest).


&#60;img width="860" height="417" width_o="860" height_o="417" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/ad0b4d4daae8d0a0db1a557d1cd35c66151888a5879f51eb8466ae4cd7063cd4/Misakyan_004.jpg" data-mid="21543796" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/ad0b4d4daae8d0a0db1a557d1cd35c66151888a5879f51eb8466ae4cd7063cd4/Misakyan_004.jpg" /&#62;
4.There were three structures selected and analyzed from the village (one residential structure and two public structures, communal center and the school building).

&#60;img width="860" height="457" width_o="860" height_o="457" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/2b59de2723047852ecf67ad45cb947df345e4114584d60d938b584266fda708e/Misakyan_005.jpg" data-mid="21543885" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/2b59de2723047852ecf67ad45cb947df345e4114584d60d938b584266fda708e/Misakyan_005.jpg" /&#62;
5. Building sites and buildings themselves were separated into items of interest (areas where the shelling damage could be observed from the collected footage).

&#60;img width="860" height="474" width_o="860" height_o="474" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/501e4c482f4e6c784d7701c1e00e2fa6424a275800c48f46ade9add22a72427e/Misakyan_006.jpg" data-mid="21543921" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/501e4c482f4e6c784d7701c1e00e2fa6424a275800c48f46ade9add22a72427e/Misakyan_006.jpg" /&#62;
6. 3D reconstruction of several items of interest allowed to perform simple simulations to determine the likeliness of all hypotheses.
&#60;img width="860" height="474" width_o="860" height_o="474" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/a4586ef31802ff922c4fd9c8165e8da7854bb22915dcbb1c27ec530c1b213d70/Misakyan_007.jpg" data-mid="21543987" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/a4586ef31802ff922c4fd9c8165e8da7854bb22915dcbb1c27ec530c1b213d70/Misakyan_007.jpg" /&#62;
7. Each item was analyzed in detail, first, by referencing previous studies documenting similar damages, and second, with the use of a separate physics study based on the characteristics of the used weaponry.

&#60;img width="860" height="471" width_o="860" height_o="471" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/760f62a279e07b012a22c2f1f14e68c39a9e42b4c3a784b905940322dfb858f3/Misakyan_008.jpg" data-mid="21544026" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/760f62a279e07b012a22c2f1f14e68c39a9e42b4c3a784b905940322dfb858f3/Misakyan_008.jpg" /&#62;
Methodology of analysis and archiving was designed to accommodate a multitude of media artefacts and it successfully did.
&#60;img width="860" height="424" width_o="860" height_o="424" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/b722d7d1b52e1a526f7cd04a9d6f898e0c82a7abc3e93648bbe998af511d0a75/Misakyan_009.jpg" data-mid="21544033" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/860/i/b722d7d1b52e1a526f7cd04a9d6f898e0c82a7abc3e93648bbe998af511d0a75/Misakyan_009.jpg" /&#62;

	




	

	


	




	

	
	

	

	
	
</description>
		
	</item>
		
		
	<item>
		<title>ՄԵԿՆԱՐԿՈՒՄ Է ՆԱԽԱԳԻԾ ԱՆՀԱՅՏ ԿԱՄ ՉՍԱՀՄԱՆՎԱԾ ՀԱՄԸՆԴՀԱՆՈՒՐԻ ՄԱՍԻ</title>
				
		<link>https://x-commons.com/4152243</link>

		<pubDate>Fri, 20 Jul 2018 17:02:27 +0000</pubDate>

		<dc:creator>x-commons</dc:creator>

		<guid isPermaLink="true">https://x-commons.com/4152243</guid>

		<description>April 18, 2016 
by Vahan Misakyan
&#60;img width="754" height="395" width_o="754" height_o="395" data-src="https://freight.cargo.site/t/original/i/12de8ab9beb03d9368e63511d28a5718b7dfaa3100b7d42d553a90b4eeb64603/5_Vahan_M-copy.png" data-mid="20769419" border="0"  src="https://freight.cargo.site/w/754/i/12de8ab9beb03d9368e63511d28a5718b7dfaa3100b7d42d553a90b4eeb64603/5_Vahan_M-copy.png" /&#62;

Մեկնարկում է նախագիծ անհայտ կամ չսահմանված համընդհանուրի մասին x-commons.com, որը հրավիրում է բոլոր տարածական և կառուցողական մտածողներին մասնակցել նոր տեսակի դիսկուրսի ստեղծմանը` ներկայացնելով մտքեր և մտավոր գործեր հրապարակման համար: x-commons.com-ը հարթակ է մտածելու ընդհանուր ունեցվածքների, նյութական և աննյութական ռեսուրսների. մասնավորապես Հայկական աշխարհի ու նրա Հանրապետությունների տարածքային համակցողների մասին:

Վերջերս շատ են կիրառվում արժեհամակարգ, հայրենիք, պետականություն և այլ նման բառաշարքեր, բնութագրելու մեր համընդհանուր կարողությունները` որպես ազգ, բայց իրականում ի՞նչ է նշանակում ունենալ համընդհանուր ու հարաբերվել համընդհանուրին: Որպես կանոն նման արտահայտությունները տարածվում են անպատշաճ հուզական ու ցածրաճաշակ գեղագիտական արտահայտմամբ: Լքելով որևէ կառուցողական դիսկուրս, հանրությունը կրկին ու կրկին նախընտրում է թաղվել գրականային անիմացության հռետորաբանական ճահճում: Հաճախ այս տեսակ հասկացությունները տեղ են գտնում նաև այսպես կոչված քաղաքական վերլուծաբանության բառացանկում, մեկ այլ գրվածքների ժանր, որը հակված է հուզական այլ ոչ թե տրամաբանական հայցով դիմել հանրությանը: Արդյունքում չի ձևավորվում քննադատական և կառուցողական դիսկուրսիվ դաշտ, որտեղ հնարավոր կլիներ պարզել, թե ինչպես գնալ համընդհանուրի հավաքական գիտակցմանն ու տնօրինմանը, և որպես հետևանք նաև միասնականության:

Միասնականության մասին խոսելու ցանկացած փորձ, փորձ է նաև սահմանել ընդհանուր ունեցվածքները` մարդկային, նյութական կամ աննյութական ռեսուրսները: Մենք բոլորս, հատկապես հայաստանաբնակ հայերս, վերջերս զգացինք թե ինչ է նշանակում ապրել միասնական ռեժիմով: Կարճատև պատերազմի ընթացքում ընդհանուրը դարձավ մասնավոր, հավաքականը անձնական: Այսինքն` ձևավորվեց տարածական մտայնություն, որտեղ անհատ զինվորի ճիգը դարձավ հասարակության ճիգ: Բայց այդուհանդերձ հասարակության ներսում չեն կայանում այս մտայնության ամրագրման և զարգացման տրամադրություններ: Փոխարենը հանրությունը մեծամասամբ տրվում է հուզական արտահայտչականության պաշտամունքին, դավադրության տեսությունների և հերթական կարճատես քաղաքա«գիտական» հռետորաբանություններին: Մեր մեջ դեռ գոյություն չունի այն կարևոր գիտակցումը, որ որոշ էմոցիաներ պետք է մնան չարտահայտված, որ արտահայտման հետևանքը դա հերթական փակուղին է: Մենք շարունակ ստեղծում ենք հիշողություններ որպես հավաքականության աննյութական առարկայացումներ ու ժամանակ առ ժամանակ վերադառնում վերհանման ծեսերին, այսպիսով` բավարարելով մեր միասնականացման ազգային բնազդը: Այս պատերազմի արդյունքում ստեղծված մտայնությունը նույնպես սպառնում է դառնալ ընդամենը հիշողություն:

Այս նախագիծը ընդունում է հավաքական հիշողությունը որպես կարևորագույն հասկացություն, պարզելու համար Հայ ազգի միասնական կայացման ճանապարհը, և միասնականության կայացման ռեսուրսները: Հետևաբար` այս նախագիծը սկսում է համընդհանուրի գաղափարական հարցումը հավաքական հիշողության դիտարկումից, ընդունելով այն որպես ազգի ընդհանուր ունեցվածքներից մեկը: Հայ ազգի գոյությունը վերջին հարյուրամյակի ընթացքում ունի ինքնաստեղծ ժամանակային փակուղիների շրջապտույտում լինելու բնույթ: Հայ հավաքականությունը արտահայտվում է հիմնականում հուզական և հազվադեպ կառուցողական մտայնությամբ: Հասկանալու համար մեր հավաքական հիշողության որպես ընդհանուր ռեսուրսի բնույթը ու դրա ստեղծած ազդեցությունները, նախագիծը իր առաջին հրապարակումով դիտարկում է քառորդ դար առաջ տեղի ունեցած երկրաշարժը, եւ դրան նախորդող ինչպես նաեւ հաջորդող խզում առաջացնող իրադարձությունները (Հոկտեմբեր 27, Մարտի 1): Նման վերլուծությունները ծառայելու են որպես միջոց ստեղծել ավելի լայն փոխաբերություն վերլուծելու համար հայ հավաքականության ինքնավարության հնարավորությունը:

Այս նախագիծը համընդհանուրի գաղափարի զարգացմամբ ունի վերջնանպատակ առաջ բերելու տարածքայինության և ինքնավարության ավելի լիարժեք ու ավելի արդիական պարադիգմաներ, որոնց կիրառության դեպքում Հայ ազգը կարող է վերագտնել իրեն գալիք հարյուրամյակներում: x-commons նախագիծը հետաքրքրված չե զուտ դիալեկտիկ, գծային ու կետային մտածողություն զարգացնող վերլուծություններով օր. միայն քաղաքագիտությամբ կամ միայն սոցիոլոգիական վերլուծությամբ կամ միայն մշակութաբանական կամ ազգագրական վերլուծությամբ: Փոխարենը, այն հետաքրքրված է տրանսդիսցիպլինար (միջմասնագիտական) հետազոտություններ իրականացնելու մեջ, հետազոտություններ որոնք կարող են ունենալ նախագծային արդյունք և որոնք կարող են ներգրավել տարատեսակ վիզուալ կամ տեքստային միջոցներ: Միևնույն ժամանակ այն չի հայցում զուտ գրական կամ արտիստիկ արտահայտման ձևեր, որոնք գործում են որպես «գիտություն կամ արվեստ ինքն իր մեջ» տրամաբանությամբ: x-commons հարթակը գործելու է որպես մտքերի փոխանակման վայր, որի աշխատելու տրամաբանությունը կարելի է պատկերել օր. Ժաք Ռանսիեռ ի «գիտելիքների պոետիկան» հասկացությամբ: Այսինքն, դիսկուրսիվ մեխանիզմ, որի միջոցով ինֆորմացիան կխուսափի ուղակի գրականություն դառնալուց և կդառնա գիտելիք, կառուցողական ու քննադատական միաժամանակ:

Որպես համայնք x-commons-ը ունի նպատակ համախմբելու այն նախաձեռնող մտածողներին և կատարողներին, որոնք անտեսում են կառավարական / քաղաքական մեքենան` որպես փոփոխության և բարելավման գործոն, և աշխատում են անկախ ընթացիկ պոպուլիստական օրակարգերից. մարդիկ, ովքեր չափում են ժամանակը մշակույթային դարերով, այլ ոչ թե քաղաքական տասնամյակներով, և նախընտրում են աշխատել հանուն հաստատունների, այլ ոչ թե ժամանակավորների:
</description>
		
	</item>
		
	</channel>
</rss>